Ακρίβεια – Μισθοί

Πόσο κοστίζουν βασικά προϊόντα όπως το γάλα ή η Coca-Cola στο Ντουμπάι; Πόσο πληρώνουν οι κάτοικοι της Ρώμης για σαμπουάν και πόσο οι ίδιοι όταν επισκέπτονται την Αθήνα; Και ποια είναι σήμερα η πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών; Σε αυτά –και σε πολλά αντίστοιχα ερωτήματα– απαντά η έρευνα που παρουσιάστηκε στην εκπομπή Limit Up του Open, αποτυπώνοντας το εύρος της ακρίβειας που επιβαρύνει τον Έλληνα καταναλωτή. Οι συγκρίσεις τιμών ανάμεσα σε Αθήνα, Ντουμπάι, Μαϊάμι, Ρώμη και Παρίσι δείχνουν ότι για πολλά προϊόντα οι Έλληνες πληρώνουν πολύ υψηλότερα ποσά, την ίδια στιγμή που τα εισοδήματα δεν ακολουθούν την ίδια πορεία. Τα στοιχεία της Eurostat, όπως τα επεξεργάστηκε το ΚΕΦΙΜ, αναδεικνύουν ότι μόνο Ελλάδα και Ιταλία δεν έχουν επανέλθει ακόμη στα επίπεδα εισοδήματος του 2004 και, πολύ περισσότερο, του 2009.

Ντουμπάι: Ακριβότερη η Ελλάδα σε βασικά προϊόντα

Παρότι τα εισοδήματα στο Ντουμπάι είναι πολλαπλάσια των ελληνικών, αρκετά προϊόντα αποδεικνύονται φθηνότερα από ό,τι στην Αθήνα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η αναλύτρια Δάφνη Γρηγοριάδη στην εκπομπή, το γάλα και η Coca-Cola light (συσκευασία 6 τεμαχίων) κοστίζουν περισσότερο στην Ελλάδα σε σχέση με το Ντουμπάι, ενώ οι τιμές σε αγγούρια και στιγμιαίο καφέ είναι σχεδόν ταυτόσημες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εισάγουν 80–85% των προϊόντων τους και δεν επιβάλλουν φόρους, κάτι που κανονικά θα προμήνυε υψηλότερες τιμές από ό,τι στην Ελλάδα – κάτι που δεν επιβεβαιώνεται.

Παρίσι: Φθηνότερα βασικά τρόφιμα από την Αθήνα

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι σε αρκετά προϊόντα η Γαλλία, και ειδικά το Παρίσι, εμφανίζει χαμηλότερες τιμές από την ελληνική αγορά. Ενδεικτικά:

Το αυγό κοστίζει 0,29€ στη Γαλλία και 0,55€ στην Ελλάδα (επώνυμες μάρκες).

Το γάλα αμυγδάλου πωλείται προς 2,02€ στο Παρίσι, ενώ στην Αθήνα 2,98€.

Το γιαούρτι κινείται σε παραπλήσια επίπεδα στις δύο χώρες.

Η διαφορά γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν συνυπολογιστεί ότι ο κατώτατος μισθός στη Γαλλία είναι πολύ υψηλότερος, γεγονός που καθιστά το κόστος ζωής στην Ελλάδα ακόμα πιο δυσβάσταχτο συγκριτικά.

Συσκευασίες, νοικοκυριά και αγοραστική δύναμη

Η σύγκριση τιμών επηρεάζεται έντονα τόσο από τις καταναλωτικές συνήθειες όσο και από το μέγεθος των συσκευασιών. Σε πολλές δυτικές χώρες, όπου επικρατούν μεγαλύτερα νοικοκυριά, οι συσκευασίες είναι μεγαλύτερες και επιτυγχάνονται οικονομίες κλίμακας. Στην Ελλάδα, όπου ο πληθυσμός μειώνεται και τα νοικοκυριά μικραίνουν, η ζήτηση είναι χαμηλότερη και οι ποσότητες περιορισμένες, κάτι που επιτείνει τις υψηλές τιμές.

Ιταλία: Ο μισός καφές στη μισή τιμή

Στην Ιταλία, ο καφές take-away κοστίζει 1–1,20 ευρώ, ενώ στην Ελλάδα φτάνει τα 2,60 ευρώ. Η διαφορά αυτή αντικατοπτρίζει με σαφήνεια το χάσμα στο κόστος καθημερινής κατανάλωσης.

ΗΠΑ – Ελλάδα: Το ελληνικό γιαούρτι κοστίζει σχεδόν το ίδιο

Ένα παράδοξο παράδειγμα αφορά το ελληνικό γιαούρτι. Στο Μαϊάμι πωλείται προς 1,54 ευρώ, μόλις 24 λεπτά παραπάνω από την Αθήνα, όπου τιμολογείται στα 1,30 ευρώ. Η διαφορά είναι μόλις 18,4%, παρά το μεγάλο μεταφορικό κόστος.

Οι μεγάλες παραγγελίες και η ισχυρή θέση των αμερικανικών αλυσίδων συμβάλλουν στον περιορισμό της τιμής. Για τις ελληνικές εταιρείες, η παρουσία στις ΗΠΑ αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για περαιτέρω διεθνή επέκταση.

Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα δεν έχει επανέλθει

Παρά τη σταδιακή βελτίωση της τελευταίας δεκαετίας, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει 15% χαμηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα (2009), σύμφωνα με νέα μελέτη του ΚΕΦΙΜ που παρουσιάστηκε στο Limit Up από τον εργατολόγο Γιάννη Καρούζο.
Ελλάδα και Ιταλία είναι οι μοναδικές χώρες της κρίσης που δεν έχουν επιστρέψει στα προ ύφεσης εισοδηματικά επίπεδα.

Η Ευρώπη της σύγκλισης και η Ελλάδα της “στασιμότητας”

Από το 2004 έως το 2024, το πραγματικό εισόδημα στην ΕΕ-27 αυξήθηκε κατά 22%, ενώ σε Ελλάδα και Ιταλία μειώθηκε κατά 5% και 4% αντίστοιχα.
Την ίδια περίοδο, χώρες όπως:

Ρουμανία σημείωσαν άνοδο +134%,

Λιθουανία +95%,

Πολωνία +91%,
αναδεικνύοντας μια εντυπωσιακή σύγκλιση με τη Δυτική Ευρώπη.

Το σοκ 2009–2013: η ιστορική κατάρρευση

Η Ελλάδα υπέστη τη βαθύτερη μείωση εισοδήματος στην Ευρώπη την πρώτη τετραετία της κρίσης:

34% απώλεια πραγματικού εισοδήματος μέσα σε τέσσερα χρόνια.

Καμία άλλη χώρα δεν πλησίασε τέτοια πτώση (Ισπανία -11%, Ιταλία -9%, Κύπρος -14%, Πορτογαλία -9%, Ιρλανδία -6,5%, ΕΕ-27 -3,2%).

Πώς συγκρίνονται τα σημερινά εισοδήματα με τις κρίσιμες χρονιές

Σε σχέση με το 2009

Ελλάδα: -15%

Ιταλία: -0,7%

Ισπανία: +6,5%

Κύπρος: +14%

Πορτογαλία: +16%

Ιρλανδία: +21%

Σε σχέση με το 2012

Ελλάδα: +22,7%

Κύπρος: +28,4%

Ιρλανδία: +26,6%

Πορτογαλία: +25,9%

Ισπανία: +17,9%

Ιταλία: +7,8%

Σε σχέση με το 2015

Ελλάδα: +23,5%

Κύπρος: +38,6%

Ιρλανδία: +24,8%

Πορτογαλία: +23,8%

Ισπανία: +14,2%

Ιταλία: +6,9%

Σε σχέση με το 2019

Η Ελλάδα έχει την καλύτερη επίδοση:

Ελλάδα: +14,3%

Πορτογαλία: +12,4%

Κύπρος: +11,3%

Ιρλανδία: +10,3%

Ισπανία: +5,8%

Ιταλία: +4,3%

Ένα “χαμένο” εισόδημα που δεν έχει ακόμη επιστραφεί

Παρά τη σημαντική ανάκαμψη μετά το 2015, η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί αισθητά:

Το πραγματικό εισόδημα βρίσκεται 4% κάτω από το 2010.

Στην ίδια περίοδο, η ΕΕ-27 έχει σημειώσει αύξηση 16%.

Σε βάθος 20ετίας (2004–2024), η Ελλάδα παραμένει περίπου 5% χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2004, ενώ η Ευρώπη στο σύνολό της παρουσιάζει ισχυρή άνοδο.