ΟΟΣΑ: Η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη πτώση στο πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών στις αρχές του 2026

Σε αντίθετη πορεία από τη γενικότερη εικόνα στις οικονομίες του ΟΟΣΑ κινήθηκε η Ελλάδα το πρώτο τρίμηνο του 2026, καθώς κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στο πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών μεταξύ των χωρών με διαθέσιμα στοιχεία, την ώρα που στις περισσότερες οικονομίες του Οργανισμού το εισόδημα συνέχισε να αυξάνεται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε πρόσφατα ο ΟΟΣΑ, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών υποχώρησε κατά 3,6% σε τριμηνιαία βάση κατά την περίοδο Ιανουαρίου-Μαρτίου 2026, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση μεταξύ 21 χωρών. Ακολούθησε η Αυστρία, όπου σημειώθηκε μείωση 2,8%

Οι λόγοι της υποχώρησης

Ο ΟΟΣΑ αποδίδει τη σημαντική επιδείνωση κυρίως στη μείωση του καθαρού εισοδήματος από περιουσία, αλλά και στη συρρίκνωση των κοινωνικών παροχών, παράγοντες που περιόρισαν το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

Ο συγκεκριμένος δείκτης θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς αποτυπώνει το εισόδημα αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, προσφέροντας μια πιο αξιόπιστη εικόνα της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των πολιτών σε σχέση με τους δείκτες οικονομικής ανάπτυξης.

Επιβράδυνση και στον ΟΟΣΑ, αλλά με θετικό πρόσημο

Σε επίπεδο ΟΟΣΑ, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα των νοικοκυριών συνέχισε να αυξάνεται, αν και με αισθητά χαμηλότερο ρυθμό.

Η άνοδος διαμορφώθηκε στο 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026, έναντι 0,6% το τελευταίο τρίμηνο του 2025. Την ίδια περίοδο, το πραγματικό κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,3%, από 0,2% το προηγούμενο τρίμηνο.

Από τις 21 χώρες για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία, οι 13 κατέγραψαν αύξηση του πραγματικού εισοδήματος των νοικοκυριών, ενώ οι υπόλοιπες οκτώ σημείωσαν υποχώρηση.

Οι καλύτερες επιδόσεις

Τη μεγαλύτερη αύξηση παρουσίασε η Ουγγαρία, όπου το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα ενισχύθηκε κατά 6%, κυρίως χάρη στην άνοδο 6,3% των αμοιβών των εργαζομένων.

Ακολούθησε η Χιλή, με αύξηση 4,8%, επιβεβαιώνοντας τη σημαντική ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών.

Μικτή εικόνα στις οικονομίες της G7

Στις χώρες της G7, το πραγματικό κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε συνολικά κατά 0,2%, ωστόσο οι επιδόσεις διαφοροποιήθηκαν σημαντικά μεταξύ των οικονομιών.

Η Ιταλία ξεχώρισε με αύξηση 0,8%, ανακτώντας το έδαφος μετά την πτώση του προηγούμενου τριμήνου.

Αντίθετα, στη Βρετανία το πραγματικό εισόδημα μειώθηκε κατά 0,8%, παρά το γεγονός ότι το κατά κεφαλήν ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 0,6%. Στη Γαλλία καταγράφηκε οριακή υποχώρηση 0,1%, ενώ ΗΠΑ, Γερμανία και Καναδάς εμφάνισαν ήπια αύξηση της τάξης του 0,2%.

Προβληματισμός για την αγοραστική δύναμη

Τα στοιχεία του ΟΟΣΑ αναδεικνύουν ότι, παρά τη συνέχιση της οικονομικής ανάπτυξης, η εικόνα για τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει πιεσμένη. Η σημαντική μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος υποδηλώνει ότι η αγοραστική δύναμη αποδυναμώθηκε στις αρχές του 2026, κυρίως λόγω της συρρίκνωσης των εισοδημάτων από περιουσία και των κοινωνικών μεταβιβάσεων, σε μια περίοδο όπου οι περισσότερες οικονομίες του ΟΟΣΑ εξακολούθησαν να καταγράφουν θετική, έστω και επιβραδυνόμενη, πορεία.

Ταμείο Ανάκαμψης: Η βιομηχανία έμεινε στην άκρη – Μόλις 3 έργα σε σύνολο 858 και μεγάλες καθυστερήσεις

Από τα 858 έργα του «Ελλάδα 2.0», μόλις τρία αφορούν αποκλειστικά τη μεταποίηση και τη βιομηχανία

Το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αποτέλεσε τη μεγαλύτερη ίσως ευκαιρία των τελευταίων δεκαετιών για την αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, την ενίσχυση των παραγωγικών επενδύσεων και τη δημιουργία ενός ισχυρότερου βιομηχανικού ιστού.

Ωστόσο, η εικόνα που προκύπτει από την πορεία υλοποίησης του ελληνικού σχεδίου «Ελλάδα 2.0» δείχνει ότι η βιομηχανία δεν βρέθηκε στο επίκεντρο της κατανομής των πόρων.

Από τα συνολικά 858 έργα που έχουν ενταχθεί στο ελληνικό Ταμείο Ανάκαμψης, μόλις τρία έργα αφορούν αποκλειστικά τη μεταποίηση και τη βιομηχανία.

Πρόκειται για:

Νέα Βιομηχανικά Πάρκα

Εμβληματικές Επενδύσεις Εξαιρετικής Σημασίας

Έξυπνη Μεταποίηση

Υπάρχουν βεβαίως και άλλες δράσεις του Ταμείου που μπορούν να επηρεάσουν τη βιομηχανία, χωρίς όμως να απευθύνονται αποκλειστικά σε αυτήν.

Για παράδειγμα, μέτρα που αφορούν την απλούστευση της επιχειρηματικής δραστηριότητας αφορούν παράλληλα τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες και το εμπόριο. Το ίδιο ισχύει και για τα δάνεια του ιδιωτικού τομέα που σχεδιάστηκαν στο πλαίσιο του «Ελλάδα 2.0», τα οποία μπορούν να χρηματοδοτήσουν βιομηχανικές επενδύσεις αλλά δεν έχουν αποκλειστικά βιομηχανικό προσανατολισμό.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική εάν εξεταστεί ο ρόλος του υπουργείου Ανάπτυξης, δηλαδή του κατεξοχήν αρμόδιου φορέα για την άσκηση βιομηχανικής πολιτικής.

Μόλις 29 έργα από το υπουργείο Ανάπτυξης

Το υπουργείο Ανάπτυξης κατάφερε να εντάξει μόλις 29 επιμέρους έργα στο σύνολο των 858 έργων του ελληνικού ΤΑΑ.

Μάλιστα, η πλειονότητα αυτών δεν αφορούσε άμεσα τη βιομηχανική παραγωγή.

Σημαντικό μέρος κατευθύνθηκε στον τομέα της έρευνας και καινοτομίας, με έργα ερευνητικών φορέων όπως η Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας, το Εθνικό Αστεροσκοπείο, το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, το Κέντρο «Αθηνά» και άλλοι φορείς.

Άλλα έργα αφορούσαν τον έλεγχο του εμπορίου και την οργάνωση και αναβάθμιση των υπηρεσιών του ίδιου του υπουργείου.

Έτσι, από τα 29 έργα που εντάχθηκαν μέσω του υπουργείου Ανάπτυξης, μόλις τρία είχαν καθαρά παραγωγικό και βιομηχανικό χαρακτήρα.

Και η πορεία αυτών των τριών δράσεων είναι ενδεικτική των προβλημάτων που αντιμετώπισε η ελληνική βιομηχανική πολιτική στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.

Νέα Βιομηχανικά Πάρκα: Ψαλίδι στη χρηματοδότηση

Η δράση «Νέα Βιομηχανικά Πάρκα» σχεδιάστηκε για να χρηματοδοτήσει τη δημιουργία νέων βιομηχανικών πάρκων επόμενης γενιάς, αλλά και την επέκταση, τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση υφιστάμενων πάρκων.

Η αρχική φιλοσοφία ήταν ιδιαίτερα φιλόδοξη.

Προβλέπονταν μεταξύ άλλων:

πράσινες και ψηφιακές υποδομές,

προηγμένα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, όπως FTTH και 5G,

εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας,

έξυπνα συστήματα διαχείρισης και εξοικονόμησης ενέργειας,

υποδομές κυκλικής οικονομίας.

Η δράση είχε ενταχθεί στο ΤΑΑ από το 2021.

Ωστόσο, η αναθεώρηση του Δεκεμβρίου 2025 περιόρισε σημαντικά τη χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η συμμετοχή του ΤΑΑ μειώθηκε από περίπου 66 εκατ. ευρώ σε μόλις 44 εκατ. ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 33%.

Το χρηματοδοτικό κενό ανέλαβε να καλύψει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Φορείς υλοποίησης είναι η Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας του υπουργείου Ανάπτυξης και το Υπερταμείο.

Η εξέλιξη αυτή ουσιαστικά σημαίνει ότι ένα έργο που είχε σχεδιαστεί εξαρχής με συγκεκριμένη χρηματοδοτική συμβολή του ΤΑΑ χρειάστηκε στην πορεία να μεταφέρει σημαντικό μέρος του κόστους σε εθνικούς πόρους.

Thess-Intec: Ένα έργο 35 εκατ. ευρώ βγήκε από το Ταμείο Ανάκαμψης

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Thess-Intec, του τεχνολογικού πάρκου τέταρτης γενιάς στη Θεσσαλονίκη.

Η πρώτη φάση ανάπτυξης του πάρκου, στην Περαία, είχε προϋπολογισμό περίπου 35 εκατ. ευρώ και αφορούσε κυρίως έργα πολιτικού μηχανικού για τη δημιουργία των απαιτούμενων υποδομών.

Το έργο είχε ενταχθεί στο ΤΑΑ το 2022 και διέθετε διασφαλισμένη χρηματοδότηση ύψους 35,05 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, στις 15 Ιουλίου 2026 απεντάχθηκε πλήρως από το Ταμείο Ανάκαμψης λόγω μη υλοποίησης εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος του ΤΑΑ.

Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για ένα έργο που θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό κρίκο στη σύνδεση της έρευνας, της καινοτομίας και της παραγωγής στη Βόρεια Ελλάδα.

Μετά την απένταξη, το υπουργείο Ανάπτυξης ανακοίνωσε ότι το Thess-Intec εντάσσεται στο Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης του υπουργείου για την περίοδο 2026-2030, με συνολική δημόσια χρηματοδότηση 30,33 εκατ. ευρώ από το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.

Με άλλα λόγια, ένα έργο που είχε σχεδιαστεί να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης μεταφέρθηκε τελικά σε διαφορετικό χρηματοδοτικό εργαλείο, με χαμηλότερη δημόσια χρηματοδότηση.

Εμβληματικές επενδύσεις: Από τα 171 εκατ. στα 90,6 εκατ. ευρώ

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της δράσης «Εμβληματικές Επενδύσεις Εξαιρετικής Σημασίας».

Πρόκειται για δράση που σχεδιάστηκε προκειμένου να στηρίξει μεγάλες στρατηγικές επενδύσεις μέσω κεφαλαιακών κινήτρων, όπως:

επιχορηγήσεις,

επιδότηση χρηματοδοτικής μίσθωσης,

επιδότηση του κόστους της δημιουργούμενης απασχόλησης.

Ο αρχικός προϋπολογισμός της δράσης από το Ταμείο Ανάκαμψης ανερχόταν σε 171,1 εκατ. ευρώ.

Στην πορεία όμως ο προϋπολογισμός μειώθηκε σχεδόν στο μισό, στα 90,6 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, η διάρκεια υλοποίησης παρατάθηκε έως τις 31 Αυγούστου 2026, ενώ αρχικά έληγε στις 30 Ιουνίου.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι τελικά μόλις πέντε επενδύσεις εντάχθηκαν στη συγκεκριμένη δράση.

Πρόκειται για:

Για μια οικονομία του μεγέθους της Ελλάδας, η επίδοση αυτή δύσκολα μπορεί να χαρακτηριστεί εντυπωσιακή, ειδικά εάν ληφθεί υπόψη ότι η συγκεκριμένη δράση σχεδιάστηκε ακριβώς για να λειτουργήσει ως καταλύτης μεγάλων στρατηγικών επενδύσεων.

Έξυπνη Μεταποίηση: Η εξαίρεση στον κανόνα

Η μοναδική δράση που εμφανίζει σαφώς καλύτερη εικόνα είναι η «Έξυπνη Μεταποίηση».

Ο προϋπολογισμός της αυξήθηκε σταδιακά από 75 εκατ. ευρώ σε 108 εκατ. ευρώ, καθώς εντάχθηκαν περισσότερα επενδυτικά σχέδια μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Η δράση χρηματοδοτεί επενδύσεις που αφορούν:

ψηφιακά συστήματα διαχείρισης και ελέγχου της παραγωγής,

προηγμένο και ψηφιακά ελεγχόμενο βιομηχανικό εξοπλισμό,

ψηφιοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας,

τεχνολογίες που υποστηρίζουν τον ψηφιακό μετασχηματισμό,

ενίσχυση της ανθεκτικότητας των επιχειρήσεων.

Ουσιαστικά πρόκειται για έναν τομέα όπου το υπουργείο Ανάπτυξης διαθέτει σημαντική εμπειρία, καθώς πρόκειται για μορφή χρηματοδότησης επενδυτικών σχεδίων μέσω επιχορηγήσεων, αντίστοιχη με τη λογική του Αναπτυξιακού Νόμου.

Η δράση υλοποιείται από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας, με τη συμβολή της ΕΥΔΕ ΒΕΚ, του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.

Το παράδοξο του Ταμείου Ανάκαμψης

Η συνολική εικόνα δημιουργεί ένα σημαντικό παράδοξο.

Το Ταμείο Ανάκαμψης δημιουργήθηκε ως ένα έκτακτο χρηματοδοτικό εργαλείο για να αλλάξει το παραγωγικό μοντέλο της ελληνικής οικονομίας και να ενισχύσει επενδύσεις που θα αυξήσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα.

Η βιομηχανία θα έπρεπε επομένως να αποτελεί έναν από τους βασικούς αποδέκτες αυτών των πόρων.

Ωστόσο, από τα 858 έργα του ελληνικού ΤΑΑ, μόλις τρία αφορούν αποκλειστικά τη μεταποίηση και τη βιομηχανία.

Και ακόμη και αυτά τα τρία παρουσιάζουν εντελώς διαφορετική εικόνα:

Η «Έξυπνη Μεταποίηση» αποτελεί την εξαίρεση, καθώς όχι μόνο υλοποιήθηκε, αλλά ενισχύθηκε χρηματοδοτικά.

Αντίθετα, στα Βιομηχανικά Πάρκα υπήρξε σημαντική περικοπή της χρηματοδότησης, οι Εμβληματικές Επενδύσεις είδαν τον διαθέσιμο προϋπολογισμό να σχεδόν υποδιπλασιάζεται, ενώ το Thess-Intec τελικά βγήκε από το ΤΑΑ.