Ρωτήσαμε τον υπεύθυνο του GFF τι πιστεύει για τις τελευταίες εξελίξεις, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τις αγορές. Αρχικά αναφέρθηκε στο ζήτημα του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Όπως χαρακτηριστικά είπε, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο πόλεμος μπορεί να διαρκέσει πολύ περισσότερο από ό,τι φαινόταν, και κυρίως ότι το πιο συνηθισμένο σενάριο –μια σύγκρουση που το βράδυ της Κυριακής εκτονώνεται, ενόψει του ανοίγματος των αγορών– ίσως να μην ισχύσει αυτή τη φορά. Αν και γενικά ένας εκτεταμένος και μακροχρόνιος πόλεμος δεν αποτελεί το επικρατέστερο σενάριο, τα δεδομένα που έχουμε αυτή τη στιγμή δείχνουν ότι η πιθανότητα μιας πιο σύνθετης και παρατεταμένης σύγκρουσης δυστυχώς δεν μπορεί να αποκλειστεί. Όπως τόνισαν και όλοι οι ξένοι οίκοι χθες, ένα παρατεταμένο σενάριο πολέμου είναι το χειρότερο για τις αγορές, καθώς όσο διαρκεί ο πόλεμος αυξάνεται και ο κίνδυνος ατυχημάτων.

Όσον αφορά τις αγορές, σε σχέση με τα όσα συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή, η κατάσταση σηκώνει κατά την άποψη του ακόμα μεγαλύτερη συζήτηση. Όπως χαρακτηριστικά είπε: “Προσωπικά, η άποψή μου ήταν ότι οι πιθανότητες για διόρθωση στις αγορές και στο Χρηματιστήριο Αθηνών είχαν ήδη αυξηθεί, κυρίως λόγω αποτιμήσεων που, κατά τη γνώμη μου, είχαν φουσκώσει σημαντικά”. Ακόμα και χωρίς τον πόλεμο, εκτιμούσα ότι υπήρχε περίπου 65%-35% πιθανότητα για μια διόρθωση –όχι κάποιο καταστροφικό σενάριο, αλλά μια αναπροσαρμογή τιμών μετά από ένα εντυπωσιακό ράλι. Τώρα, με τις γεωπολιτικές εξελίξεις, η ανάγκη για προσοχή γίνεται ακόμα μεγαλύτερη, πιθανόν και με την όποια διόρθωση να επισπεύδεται κάτι που κάποιες φορές στις αγορές είναι καλό.

Για να καταλάβετε πόσο επιφυλακτικός είμαι βραχυπρόθεσμα για τις αγορές, θα σας πω κάτι χαρακτηριστικό: δίνω πιθανότητες ακόμη και σήμερα να τελειώσει ο πόλεμος. Οι αγορές να αντιδράσουν βραχυπρόθεσμα και σταδιακά να ξαφνιάσουν τους επενδυτές αρνητικά με υποχώρηση τιμών σε χαμηλότερα επίπεδα.

Ξανατονίζω ότι δεν αναφέρομαι σε κάποια μεγάλη κρίση ή παγκόσμιο κραχ. Μιλάω για μια καθαρή τεχνική διόρθωση, καθώς οι αποτιμήσεις είναι εξαιρετικά υψηλές. Επιπλέον, σε πολλά μακροπρόθεσμα διαγράμματα, βλέπουμε δείκτες και μετοχές σε υπερ-αγορασμένα επίπεδα, γεγονός που είχε ενισχύσει την πιθανότητα διόρθωσης

Το παραπάνω διάγραμμα παρουσιάζει την πορεία του δείκτη S&P 500 γύρω από μεγάλες στρατιωτικές συγκρούσεις και επιθέσεις στην ιστορία των ΗΠΑ, από το Pearl Harbor το 1941 έως τον Πόλεμο στο Ιράκ το 2003. Ορισμένα βασικά σημεία που προκύπτουν:

Βραχυπρόθεσμη αντίδραση: Σε σχεδόν όλες τις περιπτώσεις, παρατηρείται άμεση πτώση της αγοράς μετά την έναρξη του πολέμου ή μετά από επιθέσεις (π.χ. 9/11, Pearl Harbor). Η αβεβαιότητα και ο φόβος οδηγούν σε βραχυπρόθεσμη υποχώρηση των τιμών.

Ανθεκτικότητα και ανάκαμψη: Αν και οι γεωπολιτικές κρίσεις προκαλούν βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις, η αγορά ανακάμπτει σχετικά γρήγορα και συνεχίζει ανοδικά (π.χ. Desert Storm, Iraq War), επιδεικνύοντας τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των χρηματιστηριακών δεικτών απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους.

Σταδιακή ανοδική τάση: Παρά τις βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις, η γενική τάση παραμένει ανοδική σε όλες τις εξεταζόμενες περιόδους, υπογραμμίζοντας τη δύναμη της οικονομικής ανάπτυξης και την εμπιστοσύνη των επενδυτών μακροπρόθεσμα.

Μαθήματα για τους επενδυτές: Οι γεωπολιτικές κρίσεις συχνά προκαλούν φόβο και πανικό βραχυπρόθεσμα, αλλά οι αγορές συχνά ανακάμπτουν και συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία. Μια σταθερή και μελετημένη στρατηγική επένδυσης αποδεικνύεται συχνά πιο αποτελεσματική από βιαστικές κινήσεις πανικού.