Ανακουφιστική ήταν η χθεσινή συνεδρίαση στο Χ.Α., και δεν θέλουμε να ξεκινήσουμε επαναλαμβάνοντας κάποιες ανησυχίες που διατηρούμε για το υπόλοιπο του Οκτωβρίου παρά τη χθεσινή άνοδο. Βλέποντας και τη χθεσινή συνεδρίαση, θα μείνουμε σε κάτι που γίνεται όλο και πιο έντονο εβδομάδα με την εβδομάδα, μήνα με τον μήνα. Από την αρχή του χρόνου είχαμε πει πως περιμένουμε μια αρκετά πιο μέτρια απόδοση της μικρομεσαίας κεφαλαιοποίησης, όπως είχε συμβεί και το 2025 και γενικά τα τελευταία χρόνια (πάντα κατά μέσο όρο).

Αλλά όσο περνάει ο καιρός, γίνεται όλο και πιο εμφανές πως η ψαλίδα των αποδόσεων ανοίγει μεταξύ ενός μικρού αριθμού μετοχών, κυρίως τραπεζών και μερικών άλλων, όπως προσφάτως οι μετοχές των δύο διυλιστηρίων. Η συντριπτική πλειοψηφία των μετοχών όχι μόνο δεν ακολουθεί στην άνοδο, αλλά και από τα υψηλά της απέχει πάρα πολύ. Και δεν αναφερόμαστε μόνο σε μετοχές της μικρομεσαίας κεφαλαιοποίησης, πολλές από τις οποίες δεν έχουν καν συμμετάσχει στο ράλι, αλλά και σε αρκετές μετοχές της μεγάλης κεφαλαιοποίησης και του FTSE 25, με την ψαλίδα των αποδόσεων να ανοίγει όλο και περισσότερο.

Συγκεκριμένα νούμερα θα τα δούμε τις επόμενες ημέρες. Σε αυτό που θα μείνουμε παρακάτω είναι πως αυτό δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο. Είναι πολύ έντονο και διεθνώς, με τους περισσότερους χρηματιστηριακούς δείκτες να βρίσκονται στα υψηλά τους, αλλά τη συντριπτική πλειοψηφία των μετοχών να διορθώνει.

Σε σχέση λοιπόν με τα παραπάνω. Μια ολοένα και μεγαλύτερη απόκλιση στο εσωτερικό της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς δημιουργεί προβληματισμό, καθώς η εικόνα των βασικών δεικτών κρύβει μια πολύ διαφορετική πραγματικότητα για τη μεγάλη πλειονότητα των μετοχών. Ο S&P 500 εξακολουθεί να κινείται κοντά στα ιστορικά υψηλά του, όμως η άνοδος δεν έχει πλέον την ίδια διάχυση που θα περίμενε κανείς από έναν τόσο ισχυρό δείκτη. Αντίθετα, η αγορά εμφανίζει έντονη συγκέντρωση σε έναν περιορισμένο αριθμό μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών, με αποτέλεσμα να ανοίγει σημαντικά η ψαλίδα ανάμεσα στην κεφαλαιοσταθμισμένη αγορά και στη μέση μετοχή.

Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο ήρθε τον Σεπτέμβριο. Ο S&P 500 κινήθηκε οριακά ανοδικά, ενώ ο ισοσταθμισμένος S&P 500, όπου κάθε μετοχή έχει την ίδια βαρύτητα, υποχώρησε περίπου 4,4%-4,8%, ανάλογα με τη μέτρηση. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μηνιαίες αποκλίσεις των τελευταίων ετών και αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η άνοδος του βασικού δείκτη δεν αντιπροσωπεύει πλέον τη συμπεριφορά της πλειονότητας των μετοχών.

Η «ψαλίδα» βρίσκεται πλέον σε ακραία επίπεδα 

Η σύγκριση του S&P 500 με τον ισοσταθμισμένο δείκτη είναι ίσως ο καλύτερος τρόπος για να αποτυπωθεί το φαινόμενο.

Ο κεφαλαιοσταθμισμένος S&P 500 επηρεάζεται δυσανάλογα από τις μεγαλύτερες εταιρείες. Όσο αυξάνεται η χρηματιστηριακή αξία μιας εταιρείας, τόσο μεγαλύτερη γίνεται και η επίδρασή της στον δείκτη. Αντίθετα, στον ισοσταθμισμένο S&P 500 όλες οι μετοχές έχουν ουσιαστικά την ίδια βαρύτητα. 

Έτσι, όταν οι mega caps ανεβαίνουν ενώ η υπόλοιπη αγορά υποχωρεί, ο βασικός S&P 500 μπορεί να εμφανίζει ανθεκτικότητα, την ώρα που η «μέση» μετοχή καταγράφει πολύ χειρότερη εικόνα.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει σήμερα.

Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η διαφορά μεταξύ του κεφαλαιοσταθμισμένου και του ισοσταθμισμένου S&P 500 έχει φθάσει σε ένα από τα μεγαλύτερα επίπεδα των τελευταίων δεκαετιών. Μάλιστα, η απόκλιση της απόδοσης των δύο δεικτών έχει χαρακτηριστεί ως μία από τις μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 2000. 

Οι Magnificent 7 καθορίζουν ολοένα περισσότερο την εικόνα

Στην καρδιά του φαινομένου βρίσκονται οι λεγόμενες Magnificent 7.

Οι επτά μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας και ανάπτυξης αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου 34% του S&P 500, με συνολική χρηματιστηριακή αξία που τον Σεπτέμβριο ξεπερνούσε τα 23,8 τρισ. δολάρια.

Αυτό σημαίνει ότι μια σχετικά μικρή ομάδα εταιρειών μπορεί να επηρεάζει αποφασιστικά την πορεία ολόκληρου του δείκτη.

Και το φαινόμενο δεν αφορά μόνο την απόδοση. Η συγκέντρωση του κινδύνου έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με στοιχεία της Axioma, οι επτά μεγαλύτερες αμερικανικές εταιρείες, μαζί με τις δύο κατηγορίες μετοχών της Alphabet, αντιστοιχούν περίπου στο 35% του S&P 500 αλλά σε περισσότερο από το 50% του συνολικού κινδύνου του δείκτη. Μόνο η Nvidia αντιστοιχεί περίπου στο 17% του συνολικού κινδύνου του S&P 500.

Με άλλα λόγια, η συμπεριφορά λίγων εταιρειών έχει αποκτήσει δυσανάλογη σημασία για ολόκληρη τη Wall Street.

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου αποκαλύπτει τι συμβαίνει κάτω από την επιφάνεια

Ο Σεπτέμβριος ήταν χαρακτηριστικός.

Ενώ ο S&P 500 παρουσίασε οριακή μεταβολή, η τεχνολογία ήταν ουσιαστικά ο βασικός πυλώνας που συγκράτησε την αγορά. Οι κλάδοι της Πληροφορικής και των Υπηρεσιών Επικοινωνίας ήταν οι μόνοι κλάδοι του S&P 500 που κατέγραψαν άνοδο, ενώ όλοι οι υπόλοιποι κινήθηκαν πτωτικά.

Την ίδια στιγμή, ο Russell 2000, που αντιπροσωπεύει τις μικρότερες αμερικανικές εταιρείες, υποχώρησε κατά 5,3% τον Σεπτέμβριο, ενώ ο ισοσταθμισμένος S&P 500 σημείωσε πτώση περίπου 4,8%.

Η εικόνα επομένως είναι ξεκάθαρη: η αγορά δεν κινείται ως σύνολο. Κινείται σε δύο διαφορετικές ταχύτητες.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι mega caps της τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης και των ημιαγωγών. Από την άλλη, ένα μεγάλο τμήμα της υπόλοιπης αγοράς βρίσκεται υπό πίεση.

Περισσότερες από 7 στις 10 μετοχές απέχουν από τα υψηλά τους

Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι πάνω από 70% των μετοχών του S&P 500 βρίσκονται τουλάχιστον 10% κάτω από τα πρόσφατα υψηλά τους, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία που επικαλούνται αναλυτές της Wall Street.

Το στοιχείο αυτό δημιουργεί μια εντυπωσιακή αντίθεση:

Ο S&P 500 βρίσκεται κοντά στα ιστορικά υψηλά του, αλλά η πλειονότητα των μετοχών που αποτελούν τον ίδιο τον δείκτη απέχει αισθητά από τα δικά της υψηλά.

Είναι μία από τις περιπτώσεις όπου η συμπεριφορά του δείκτη μπορεί να δώσει μια ιδιαίτερα παραπλανητική εικόνα για την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για άμεσο σήμα πτώσης

Η διεύρυνση της ψαλίδας δεν σημαίνει αυτομάτως ότι επίκειται μεγάλη διόρθωση στη Wall Street.

Υπάρχει και η άλλη πλευρά της εικόνας. Η αμερικανική οικονομία παραμένει σχετικά ανθεκτική, τα εταιρικά κέρδη εμφανίζονται ισχυρά και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και στις υποδομές πληροφορικής συνεχίζουν να στηρίζουν τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας.

Μάλιστα, στελέχη της Goldman Sachs υποστηρίζουν ότι η στενή συμμετοχή στην άνοδο δεν αποτελεί από μόνη της λόγο για να εγκαταλειφθεί η ανοδική άποψη για την αγορά, καθώς η ανάπτυξη, τα εταιρικά κέρδη, οι εισροές κεφαλαίων και οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη παραμένουν υποστηρικτικοί παράγοντες.

Το πρόβλημα βρίσκεται αλλού.

Όσο περισσότερο εξαρτάται ένας βασικός χρηματιστηριακός δείκτης από έναν περιορισμένο αριθμό εταιρειών, τόσο περισσότερο αυξάνεται η ευαισθησία ολόκληρης της αγοράς σε μια πιθανή αλλαγή τάσης σε αυτές τις εταιρείες. Και μπορεί παραπάνω να αναφερθήκαμε στη Wall Street, με μια πρώτη εισαγωγή στο Χ.Α. …. Ωστόσο αν κανείς πάει να δει επιμέρους στατιστικά σε DAX αλλά και άλλες αγορές διαπιστώνει την ίδια τάση. Την ψαλίδα των αποδόσεων να ανοίγει σε ιστορικά επίπεδα, με έναν πολύ μικρό αριθμό να υπέρ-αποδίδει και τις υπόλοιπες να μιζεριάζουν.