Δύο σχέδια, μηδενική σύγκλιση: Τι απαιτεί το Ιράν, τι προτείνουν οι ΗΠΑ

Δύο σχέδια, μηδενική σύγκλιση: Τι απαιτεί το Ιράν, τι προτείνουν οι ΗΠΑ upd

Τετάρτη, 25/03/2026 - upd Πέμπτη 26/03/26

Το Ιράν απέρριψε την πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών για εκεχειρία, υποστηρίζοντας ότι δεν έχει νόημα να διαπραγματεύεται με πλευρές που παραβιάζουν συμφωνίες. Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, η Τεχεράνη δίνει προτεραιότητα στην επίτευξη των στρατηγικών της στόχων και μόνο υπό αυτή την προϋπόθεση θα μπορούσε να εξετάσει τον τερματισμό του πολέμου, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο μιας απλής κατάπαυσης του πυρός.

Την ίδια στιγμή, ιρανικά μέσα αναφέρουν ότι η Ουάσιγκτον εντείνει τις προσπάθειες για εκεχειρία και έναρξη έμμεσων συνομιλιών, ωστόσο αξιωματούχοι της Τεχεράνης εξακολουθούν να διαψεύδουν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, το Ιράν έχει θέσει πέντε βασικές προϋποθέσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η πλήρης παύση των επιθέσεων από την αντίπαλη πλευρά, η δημιουργία αξιόπιστων μηχανισμών που θα αποτρέπουν την επανάληψη του πολέμου, η διασφάλιση αποζημιώσεων για τις ζημιές που έχουν προκληθεί, η συνολική λήξη των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα που συνδέονται με τις δυνάμεις της «αντίστασης» και η διεθνής αναγνώριση του δικαιώματος του Ιράν να ασκεί έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, ιρανικές πηγές τονίζουν ότι η απόφαση για τη λήξη του πολέμου αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της χώρας και δεν θα υπαγορευτεί από εξωτερικούς παράγοντες.

Από την άλλη πλευρά, η αμερικανική πρόταση φέρεται να περιλαμβάνει ένα εκτενές πλαίσιο 15 σημείων, το οποίο απορρίφθηκε συνολικά από την ιρανική ηγεσία. Το σχέδιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη διατήρηση των Στενών του Ορμούζ ανοικτών για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, σημαντικούς περιορισμούς στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα, δέσμευση για αποκλειστικά αμυντική χρήση των πυραυλικών συστημάτων, καθώς και πλήρη αποξήλωση του πυρηνικού προγράμματος.

Περιλαμβάνει επίσης απαγόρευση εμπλουτισμού ουρανίου εντός του Ιράν, παράδοση των αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, διάλυση βασικών πυρηνικών εγκαταστάσεων και πλήρη διαφάνεια μέσω ανεξάρτητων ελέγχων. Επιπλέον, ζητείται η διακοπή της στήριξης σε ένοπλες ομάδες στην περιοχή, με αντάλλαγμα την άρση των κυρώσεων, καθώς και αμερικανική συνδρομή για την ανάπτυξη πολιτικής πυρηνικής ενέργειας.

Στο μεταξύ, η ένταση στην περιοχή παραμένει υψηλή, με συνεχείς επιθέσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν. Η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ πραγματοποιείται υπό αυστηρούς όρους, καθώς πλοία που ζητούν ιρανική προστασία καλούνται να παρέχουν αναλυτικά στοιχεία για τα πληρώματα και τα φορτία τους.

Παράλληλα, καταγράφεται αυξημένη κινητικότητα των αμερικανικών δυνάμεων, με αναλύσεις να κάνουν λόγο για ενδεχόμενη περαιτέρω κλιμάκωση, ακόμη και με ανάπτυξη χερσαίων δυνάμεων. Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία ενισχύει τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας, επιδιώκοντας να περιορίσει την εξάρτηση από τον Περσικό Κόλπο.

Παρά την ένταση, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν μέχρι στιγμής σε σχετικά ελεγχόμενα επίπεδα, καθώς οι αγορές εξακολουθούν να προσβλέπουν σε μια διπλωματική λύση. Ωστόσο, τα αντικρουόμενα μηνύματα από τις δύο πλευρές ενισχύουν την αβεβαιότητα, ενώ παραμένει ασαφές ποιος θα μπορούσε να εκπροσωπήσει το Ιράν σε ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις.

Οι πέντε όροι του Ιράν για τη λήξη του πολέμου μετά την απόρριψη της αμερικανικής πρότασης upd

Σύμφωνα με πληροφορίες από το κρατικό αγγλόφωνο δίκτυο Press TV, η Τεχεράνη απέρριψε το αμερικανικό σχέδιο για τον τερματισμό των πολεμικών συγκρούσεων. Ανώνυμος Ιρανός αξιωματούχος τόνισε χαρακτηριστικά πως η λήξη του πολέμου αποτελεί απόφαση του Ιράν και δεν θα υπαγορευθεί από την κυβέρνηση Τραμπ.

Αν και ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, δεν έχει προβεί ακόμα σε επίσημες δηλώσεις, το πακιστανικό Ισλαμαμπάντ φαίνεται πως λειτούργησε ως διαμεσολαβητής, μεταφέροντας στην Τεχεράνη ένα σχέδιο 15 σημείων εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών.

Οι 5 όροι που θέτει η Τεχεράνη

Αντί της αμερικανικής πρότασης, το Ιράν προέβαλε πέντε δικές του προϋποθέσεις για την παύση των εχθροπραξιών που ξεκίνησαν μετά τα πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου:

Οριστική παύση των επιθέσεων και των στοχευμένων δολοφονιών κατά ιρανικών στόχων και αξιωματούχων.

Δημιουργία ενός διεθνούς εγγυητικού μηχανισμού που θα διασφαλίζει ότι ΗΠΑ και Ισραήλ δεν θα ξεκινήσουν νέο κύκλο εχθροπραξιών.

Καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων για την κάλυψη των καταστροφών και την ανοικοδόμηση της χώρας.

Τερματισμός των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων κατά των «ομάδων αντίστασης» (όπως η Χεζμπολάχ).

Επίσημη διεθνής αναγνώριση της κυριαρχίας του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ.

Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν βαθαίνει: όροι-«κόκκινη γραμμή» φρενάρουν τις διαπραγματεύσεις

Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται δυσαρεστημένη από τους όρους που έθεσε το Ιράν ως προϋπόθεση για την έναρξη διαπραγματεύσεων σχετικά με τον τερματισμό της σύγκρουσης, σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα.

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, η Τεχεράνη διαβίβασε μέσω διαμεσολαβητών μια λίστα απαιτήσεων προς τις ΗΠΑ, σχεδόν έναν μήνα μετά την έναρξη των εχθροπραξιών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο οικονομικός έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, η επίτευξη κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανος, καθώς και η απρόσκοπτη συνέχιση του βαλλιστικού του προγράμματος.

Παράλληλα, φέρεται να ζητά την απομάκρυνση αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων από την περιοχή και οικονομικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που έχει υποστεί από τον πόλεμο. Οι προτάσεις αυτές, ωστόσο, βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με τις βασικές θέσεις των ΗΠΑ.

Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες απαιτούν περιορισμούς στο πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, διακοπή της στήριξης σε περιφερειακούς συμμάχους όπως η Χεζμπολάχ, καθώς και πλήρη εγκατάλειψη των πυρηνικών δυνατοτήτων, με παράδοση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

Αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ και τη Μέση Ανατολή χαρακτηρίζουν τις ιρανικές απαιτήσεις υπερβολικές και μη ρεαλιστικές, εκτιμώντας ότι απομακρύνουν ακόμη περισσότερο την πιθανότητα επίτευξης συμφωνίας.

Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη υιοθετεί σκληρή ρητορική, απορρίπτοντας την ύπαρξη απευθείας συνομιλιών και κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι «διαπραγματεύονται με τον εαυτό τους». Εκπρόσωποι του ιρανικού στρατού υποστηρίζουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο συμφωνίας, τονίζοντας πως η εμπιστοσύνη έχει διαρραγεί οριστικά.

Παρά τη δημόσια αυτή στάση, υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει διαβιβαστεί στο Ιράν πρόταση 15 σημείων από την Ουάσινγκτον, μέσω τρίτων. Το σχέδιο φέρεται να περιλαμβάνει άρση κυρώσεων, συνεργασία στον τομέα της ειρηνικής πυρηνικής ενέργειας, διεθνή επιτήρηση και διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν την πρόταση ως ένα συνολικό πλαίσιο για εκεχειρία, ωστόσο επισημαίνουν ότι παραμένουν σημαντικές διαφορές που καθιστούν δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας στο άμεσο μέλλον.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ένταση παραμένει υψηλή, με τη γεωπολιτική αβεβαιότητα να συνεχίζει να επηρεάζει τόσο την ενεργειακή αγορά όσο και τη διεθνή σταθερότητα.

Το σχέδιο των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή

Συνεχίζεται το διπλωματικό θρίλερ για τις ενδεχόμενες συνομιλίες της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη για τον τερματισμό του πολέμου, με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να επαναλαμβάνει ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις με το Ιράν, χωρίς να κατονομάζει τους Ιρανούς συνομιλητές του και την Τεχεράνη να αντικρούει με χλευασμούς τους ισχυρισμούς.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι New York Times και το Reuters, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να έχει διαβιβάσει στο Ιράν – μέσω του Πακιστάν – ένα σχέδιο 15 σημείων για τον τερματισμό των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.

Από την πλευρά του, το ισραηλινό τηλεοπτικό κανάλι Channel 12 επικαλούμενο δικές του πηγές ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ έχουν καταρτίσει ένα σχέδιο που περιλαμβάνει την κήρυξη μιας μηνιαίας περιόδου κατάπαυσης του πυρός, κατά τη διάρκεια της οποίας οι πλευρές θα διαπραγματευτούν μια συμφωνία 15 σημείων. «Οι όροι φαίνονται να καλύπτουν όλους τους πολεμικούς στόχους των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ», λέει το τηλεοπτικό ρεπορτάζ.

Σύμφωνα με το Channel 12, στο σχέδιο περιλαμβάνονται απαιτήσεις των ΗΠΑ προς το Ιράν, καθώς και το πώς θα ωφεληθεί το Ιράν από τον τερματισμό του πολέμου.

Οι απαιτήσεις των ΗΠΑ:

Το Ιράν πρέπει να διαλύσει τις υπάρχουσες πυρηνικές του δυνατότητες.

Να δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός ουρανίου σε ιρανικό έδαφος.

Το Ιράν θα πρέπει να παραδώσει το απόθεμά του, περίπου 450 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας στο εγγύς μέλλον, εντός χρονοδιαγράμματος που θα συμφωνηθεί.

Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις του Νατάνζ, του Ισφαχάν και του Φορντό θα πρέπει να αποσυναρμολογηθούν.

Πρέπει να παρασχεθεί στον ΔΟΑΕ, τον εποπτικό φορέα του ΟΗΕ για την πυρηνική ενέργεια, πλήρης πρόσβαση, διαφάνεια και εποπτεία εντός του Ιράν.

Το Ιράν πρέπει να σταματήσει τη χρηματοδότηση, την καθοδήγηση και τον εξοπλισμό περιφερειακών φιλικών οργανώσεων.

Τα Στενά του Ορμούζ να παραμείνουν ανοιχτά και να λειτουργούν ως ελεύθερος θαλάσσιος διάδρομος.

Το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν πρέπει να περιοριστεί τόσο σε βεληνεκές όσο και σε ποσότητα, με συγκεκριμένα όρια που θα καθοριστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.

Οποιαδήποτε μελλοντική χρήση πυραύλων θα περιορίζεται στην αυτοάμυνα.

Σε αντάλλαγμα, το Ιράν θα ωφεληθεί ως εξής:

Πλήρης άρση των κυρώσεων που έχει επιβάλει η διεθνής κοινότητα.

Οι ΗΠΑ θα βοηθήσουν το Ιράν στην προώθηση του μη στρατιωτικού πυρηνικού του προγράμματος.

Κατάργηση του μηχανισμού αυτόματης επαναφοράς των κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης του Ιράν.

Πηγές: ΕΡΤ, NYT, Reuters, Times of Israel, Channel 12

Greek Finance Forum Team

Σχόλια Αναγνωστών

Αποποίηση Ευθύνης....