Επενδυτικές δαπάνες

Κατά τη δεκαετία του ’90, οι δαπάνες για τεχνολογικό εξοπλισμό και λογισμικό αυξήθηκαν σε επίπεδα που χαρακτηρίστηκαν «ασυνήθιστα υψηλά». Η κορύφωση σημειώθηκε το 2000, όταν οι επενδύσεις των εταιρειών στους κλάδους της τεχνολογίας και των τηλεπικοινωνιών ανήλθαν περίπου στο 15% του αμερικανικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman Sachs, η επιβράδυνση των επενδυτικών δαπανών είχε ξεκινήσει ήδη λίγους μήνες πριν από το σκάσιμο της φούσκας.

Σήμερα, αντίστοιχες ανησυχίες επανέρχονται, καθώς οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας αυξάνουν σημαντικά τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι Amazon, Meta, Microsoft, Alphabet και Apple εκτιμάται ότι θα δαπανήσουν συνολικά περίπου 349 δισ. δολάρια σε κεφαλαιουχικές δαπάνες το 2025.

Εταιρικά κέρδη

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Goldman, η κερδοφορία είχε αρχίσει να υποχωρεί πολύ πριν ολοκληρωθεί η ανοδική φάση της αγοράς στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Παρότι τα αναφερόμενα περιθώρια κέρδους παρέμεναν ισχυρά, τα μακροοικονομικά στοιχεία έδειχναν επιδείνωση της πραγματικής κερδοφορίας, την ίδια στιγμή που οι τιμές των μετοχών επιταχύνονταν.

Στη σημερινή συγκυρία, τα εταιρικά κέρδη εμφανίζονται ανθεκτικά. Το μικτό καθαρό περιθώριο κέρδους του S&P 500 για το τρίτο τρίμηνο διαμορφώνεται περίπου στο 13,1%, υψηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας (12,1%), σύμφωνα με στοιχεία της FactSet.

Εταιρικό χρέος

Πριν από την κατάρρευση των dot-com, οι εταιρείες είχαν αυξήσει σημαντικά τον δανεισμό τους. Το εταιρικό χρέος ως ποσοστό των κερδών έφτασε στο υψηλότερο σημείο του το 2001, συμπίπτοντας με το σκάσιμο της φούσκας.

Σήμερα, ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική. Οι περισσότερες επιχειρήσεις χρηματοδοτούν τις επενδύσεις τους κυρίως μέσω ελεύθερων ταμειακών ροών, ενώ ο λόγος χρέους προς κέρδη παραμένει αισθητά χαμηλότερος σε σχέση με την περίοδο των dot-com.

Μείωση επιτοκίων

Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είχε εισέλθει σε κύκλο μείωσης επιτοκίων, ενισχύοντας περαιτέρω την ανοδική πορεία των αγορών.

Αντίστοιχα, το 2025 η Fed προχώρησε σε μείωση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση του Οκτωβρίου, ενώ οι αγορές αναμένουν ακόμη μία μείωση ίδιου μεγέθους τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με το εργαλείο CME FedWatch. Παράλληλα, αναλυτές όπως ο Ρέι Ντάλιο έχουν προειδοποιήσει ότι ένας παρατεταμένος κύκλος νομισματικής χαλάρωσης θα μπορούσε να τροφοδοτήσει νέες φούσκες στις αγορές.

Credit spreads

Τα credit spreads, που αποτυπώνουν τη διαφορά απόδοσης μεταξύ τίτλων με διαφορετικό πιστωτικό κίνδυνο, τείνουν να διευρύνονται όταν οι επενδυτές γίνονται πιο επιφυλακτικοί και ζητούν υψηλότερη αποζημίωση για τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν.

Αν και τα spreads παραμένουν κοντά σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, τις τελευταίες εβδομάδες καταγράφεται τάση διεύρυνσης. Ο δείκτης ICE Bank of America US High Yield Option-Adjusted Spread ανήλθε περίπου στο 3,15%, αυξημένος κατά 39 μονάδες βάσης σε σχέση με το χαμηλό του 2,76% στα τέλη Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της Goldman Sachs, παρόμοια προειδοποιητικά σημάδια είχαν εμφανιστεί τουλάχιστον δύο χρόνια πριν από την κατάρρευση της φούσκας των dot-com. Παρά τις ανησυχίες, εκτιμούν ότι ο κλάδος της τεχνητής νοημοσύνης εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης.