Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η υπόσχεσή μας ισχύει στο ακέραιο. Βρισκόμαστε σε διαβουλεύσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ώστε να διαμορφωθεί μια δίκαιη λύση που να αντιμετωπίζει το υψηλό ενεργειακό κόστος της βιομηχανίας και ταυτόχρονα να είναι απολύτως συμβατή με το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Εκτιμούμε ότι σύντομα θα υπάρξουν ανακοινώσεις, χωρίς να μπορώ να προσδιορίσω ακριβές χρονοδιάγραμμα».

Η πρόταση του ΣΕΒ και το προηγούμενο της Ιταλίας

Υπενθυμίζεται ότι ο ΣΕΒ έχει από τον Οκτώβριο καταθέσει πρόταση για τη δημιουργία μηχανισμού ενεργειακού δανεισμού, κατά το πρότυπο του ιταλικού μοντέλου. Το σχήμα προέβλεπε επιδότηση μέρους του ενεργειακού κόστους για την ενεργοβόρο βιομηχανία, με τα ποσά να επιστρέφονται σε μακροχρόνιο ορίζοντα, έως και 20 ετών.

Η στάση της Κομισιόν

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έκρινε ότι η ελληνική πρόταση, όπως διαμορφώθηκε στη βάση του ιταλικού μοντέλου, δεν ευθυγραμμίζεται με το νέο θεσμικό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την ενεργοβόρο βιομηχανία (CISAF). Αν και το πλαίσιο αυτό παρέχει ευελιξία για τη στήριξη της καθαρής βιομηχανίας, επιβάλλει αυστηρούς περιορισμούς ως προς τη σωρευτικότητα των ενισχύσεων.

Στην πράξη, τα ποσά που χορηγούνται για τη μείωση του ενεργειακού κόστους συμψηφίζονται με άλλες μορφές στήριξης, όπως οι αντισταθμίσεις του κόστους εκπομπών CO₂, περιορίζοντας το συνολικό περιθώριο ενίσχυσης.

Το CISAF προβλέπει, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, επιδότηση έως και του 50% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των επιλέξιμων βιομηχανιών, με στόχο η τελική τιμή του ρεύματος να μειώνεται έως τα 50 ευρώ ανά MWh. Το πλαίσιο αυτό προβάλλεται πλέον από την Επιτροπή ως ο βασικός επιτρεπτός μηχανισμός για τη μείωση του ενεργειακού κόστους.

Σύμφωνα με την Κομισιόν, το γεγονός ότι η Ιταλία εξασφάλισε προέγκριση για το δικό της σχήμα (Energy Release 2.0) μέσω comfort letter – το οποίο μάλιστα ενσωμάτωνε σημαντικές τροποποιήσεις σε σχέση με την αρχική πρόταση – δεν δημιουργεί προηγούμενο για άλλα κράτη-μέλη. Και αυτό διότι το ιταλικό αίτημα είχε υποβληθεί πριν από την υιοθέτηση του CISAF, όταν το κανονιστικό πλαίσιο ήταν διαφορετικό. Πλέον, επισημαίνεται ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για εθνικές παρεκκλίσεις.

Ένταση στη βιομηχανία και ζήτημα ανταγωνιστικότητας

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στον βιομηχανικό κόσμο, καθώς η καθυστέρηση στην εξεύρεση λύσης συμπίπτει με διατηρημένο υψηλό ενεργειακό κόστος, που επιβαρύνει την ανταγωνιστικότητα των ελληνικών επιχειρήσεων. Την ίδια στιγμή, βιομηχανίες σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες απολαμβάνουν ουσιαστική στήριξη.

Χαρακτηριστικό είναι ότι η Γερμανία και η Ιταλία έχουν ήδη εφαρμόσει μέτρα περιορισμού του ενεργειακού κόστους για τις επιχειρήσεις τους, με αποτέλεσμα η ελληνική βιομηχανία να καταβάλλει έως και 40% υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο πρόεδρος του ΣΕΒ εξέφρασε πρόσφατα τη δυσαρέσκειά του για την έλλειψη οριστικής λύσης, σημειώνοντας ότι, παρά την κατάθεση συγκεκριμένης πρότασης προς την κυβέρνηση, δεν έχει υπάρξει επίσημη απάντηση. Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι από τον Οκτώβριο έχουν παρέλθει σχεδόν τέσσερις μήνες χωρίς απτό αποτέλεσμα.

Προς την τελική φόρμουλα

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται πλέον σε τελικό στάδιο διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες, με στόχο τη συμφωνία σε ένα πακέτο ενισχύσεων που θα συνδυάζει διαφορετικά εργαλεία.

Στο τραπέζι βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η αύξηση του ποσοστού αντισταθμίσεων στο 25% από 20%, η ενίσχυση υφιστάμενων μηχανισμών κρατικής στήριξης, η επιτάχυνση της απόδοσης εκκρεμών ποσών προηγούμενων ετών – όπως επιστροφές από το ΕΤΜΕΑΡ ή καθυστερούμενες πληρωμές αντισταθμίσεων – καθώς και η εξέταση παρεμβάσεων που θα μειώνουν το ενεργειακό κόστος και για βιομηχανίες που δεν εντάσσονται στα υφιστάμενα σχήματα αντιστάθμισης.