Αρχική | Ειδήσεις - Αναλύσεις | Ο Κυνηγός | Λεωφόρος Αθηνών | "Κουλου - Βάχατα" | Marx - Soros | Contact

   

 

GFF Insider

Καθημερινά Σχόλια για ζητήματα οικονομία - χρηματιστηρίου & Όχι μόνο....

Επικοινωνήστε μαζί μας μέσω της Φόρμας Επικοινωνίας του GFF

 

 
15/12/17
 

 

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνεδρίαση …. Μια πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα αναμένεται να είναι αυτή της Παρασκευής, σε συνέχεια της σημαντικής ανόδου του Χ.Α. κατά τις τελευταίες συνεδριάσεις και ειδικά την Πέμπτη. Επίσης ακόμη ενδιαφέρουσα κάνει την ημέρα το κλείσιμο των Παραγώγων και οι επερχόμενες αναδιαρθρώσεις των δεικτών (αλλαγές των δεικτών FTSE).

 

 

 

 

Γ. Σταθάκης: Θα υπάρξει ισχυρό ενδιαφέρον για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ

 

Την εκτίμηση ότι θα υπάρξει ισχυρό ενδιαφέρον από την αγορά για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ και ότι οι εξελίξεις θα οδηγήσουν στη δημιουργία 2 - 3 ανταγωνιστικών πόλων προς τη ΔΕΗ, η οποία θα παραμείνει ισχυρός πυλώνας του ενεργειακού συστήματος της χώρας, εκφράζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιώργος Σταθάκης σε συνέντευξή του προς το ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Ο κ. Σταθάκης επαναλαμβάνει τις δεσμεύσεις για διασφάλιση των θέσεων εργασίας, καθώς και για την εκχώρηση αποκλειστικά λιγνιτικών μονάδων και όχι υδροηλεκτρικών, απαντά στις κατηγορίες της αντιπολίτευσης για τη διαδικασία, ενώ περιγράφει το μέλλον του λιγνίτη στο πλαίσιο των διεθνών υποχρεώσεων της χώρας για περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου αλλά και με γνώμονα την ενεργειακή της ασφάλεια.

Επιπλέον, ο υπουργός ΠΕΝ επισημαίνει ότι θα υπάρξουν άμεσα εξαγγελίες για την επίσημη έναρξη του προγράμματος Εξοικονομώ κατ' Οίκον, υπογραμμίζει τη μείωση των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων μετά το κλείσιμο της αξιολόγησης, ενώ για το θέμα των πλειστηριασμών τονίζει ότι έχει ληφθεί μερίμνα ώστε η πώληση δανείων σε funds «να μην συνεπάγεται οποιαδήποτε βλαπτική μεταβολή για τον δανειολήπτη, είτε ως προς το περιεχόμενο της σύμβασης είτε ως προς το θεσμικό πλαίσιο που τον καλύπτει και φυσικά ως προς το καθεστώς προστασίας εφόσον έχει ενταχθεί σε αυτό».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Γιώργου Σταθάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τον δημοσιογράφο Κώστα Βουτσαδάκη

Έχετε μηνύματα από την αγορά ως προς το ενδιαφέρον που θα συγκεντρώσει το market test για τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ; Ποιο θα είναι το επόμενο βήμα σε περίπτωση που δεν υπάρξει ενδιαφέρον ή ικανοποιητικό τίμημα; Ισχύει σε κάθε περίπτωση η δέσμευση πως δεν θα πουληθούν υδροηλεκτρικά;

Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι η συμφωνία που έχουμε πετύχει περιορίζεται αποκλειστικά και μόνο στην εκχώρηση λιγνιτικών μονάδων, στο πλαίσιο της απόφασης της Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, που ήταν δεσμευτική και αμετάκλητη. Συνεπώς, θέμα πώλησης υδροηλεκτρικών δεν υπάρχει στη συμφωνία και το επαναλαμβάνουμε κατηγορηματικά. Σε ό,τι έχει να κάνει με το market test, θα έλεγα να κάνετε λίγη υπομονή. Η δική μας ενημέρωση λέει ότι θα υπάρξει ισχυρό ενδιαφέρον και δεν θα δικαιωθούν όσοι υποστηρίζουν το αντίθετο.

Με ποιόν τρόπο διασφαλίζονται οι θέσεις εργασίας στις υπό πώληση μονάδες;

Η διασφάλιση των θέσεων εργασίας είναι μέρος της συμφωνίας. Επιπλέον, η πώληση της άδειας για τη Μελίτη θα δημιουργήσει και νέες θέσεις εργασίας. Όταν θα έρθει η ώρα της νομοθέτησης θα προβούμε σε συγκεκριμένες ανακοινώσεις.

Το βασικό "εργαλείο" για την προώθηση της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ήταν οι δημοπρασίες ΝΟΜΕ. Ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο δεν επιτεύχθηκαν μέσω των δημοπρασιών οι στόχοι που είχαν τεθεί και ενεργοποιήθηκε έτσι η διαδικασία της πώλησης λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ;

Οι δημοπρασίες NOME είχαν άλλη στόχευση, να μειώσουν το μερίδιο της ΔΕΗ στη λιανική αγορά. Όπως ξέρετε, ενώ η ΔΕΗ παράγει μόνο το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, κατέχει το 85% της λιανικής αγοράς. Δέσμευσή μας είναι η σταδιακή μείωση του ειδικού βάρους της ΔΕΗ, στη λιανική αγορά, έως το 2020. Δεδομένου, ότι έως τώρα η ΔΕΗ έχει μόνο πρόσβαση στον λιγνίτη και τα υδροηλεκτρικά, τα οποία παράγουν σε χαμηλότερο κόστος από το φυσικό αέριο των ιδιωτών ανταγωνιστών της, τα ΝΟΜΕ τους δίνουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε ενέργεια χαμηλού κόστους, ώστε να αυξήσουν τα μερίδια τους στην αγορά. Το 2017, τα ΝΟΜΕ προχώρησαν ικανοποιητικά, με αποκορύφωμα στον τελευταίο διαγωνισμό, όπου διανεμήθηκαν σημαντικές ποσότητες και ταυτόχρονα, η αύξηση του ανταγωνισμού, οδήγησε στη διάθεση των ΝΟΜΕ από τα 32 ευρώ της τιμής εκκίνησης, στην τελική τιμή διάθεσης των 42 ευρώ. Λογικά, οι ιδιώτες θα διεκδικήσουν μερίδια της λιανικής αγοράς, μελλοντικά. Εμείς πετύχαμε, οι ποσότητες των ΝΟΜΕ να αποκλιμακώνονται παράλληλα με τη διαδικασία αποεπένδυσης των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.

Πώς βλέπετε την επόμενη ημέρα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας; Θα υπάρχουν δύο ή περισσότεροι πόλοι ανταγωνιστικοί της ΔΕΗ; Η ΔΕΗ θα καταφέρει να βελτιώσει τη θέση της; Θα υπάρξει όφελος για τον καταναλωτή στο νέο περιβάλλον;

Η ΔΕΗ, στο τέλος της ημέρας, θα παραμείνει ισχυρός πυλώνας του ενεργειακού συστήματος της χώρας. Μπορεί και πρέπει να ανταποκριθεί σε προκλήσεις που ανοίγονται τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της χώρας, να συνεχίσει να είναι καινοτόμα και ανταγωνιστική ευρωπαϊκή εταιρία. Και πιστεύω ότι θα πετύχει τους στόχους της, με την αξιοποίηση του έμπειρου και καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού της. Στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται την επόμενη ημέρα στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, μετά και τη μετάβαση μας στο μοντέλο-στόχο, το αποκαλούμενο target model, η εκτίμηση μας είναι ότι θα δημιουργηθούν άλλοι δύο-τρεις μεγάλοι καθετοποιημένοι ανταγωνιστικοί πόλοι, όπως τους χαρακτηρίζετε κι αυτό θα καταλήξει προς όφελος του καταναλωτή.

Η Νέα Δημοκρατία (σ.σ. ο Κ. Σκρέκας) θεωρεί ότι η ΔΕΗ το 2019 θα βρίσκεται "στο κατώφλι της ολοκληρωτικής κατάρρευσης", ενώ η ΔΗΣΥ (Γ.Μανιάτης) μίλησε για ποινικές ευθύνες. Τι απαντάτε;

Νομίζω, ότι η σύγκριση της τωρινής συμφωνίας, με το νόμο της «Μικρής ΔΕΗ», που εμείς ως κυβέρνηση καταργήσαμε, απαντά σε αυτά τα επιχειρήματα. Θυμίζω ότι ο νόμος της «Μικρής ΔΕΗ» προέβλεπε την πώληση του ενός τρίτου όλων των περιουσιακών στοιχείων της Επιχείρησης - άρα και μονάδων φυσικού αερίου και υδροηλεκτρικών μονάδων. Αφορούσε συνολικά, το 22% του σημερινού παραγωγικού δυναμικού της επιχείρησης και επιπρόσθετα, συμπεριελάμβανε και ΝΟΜΕ.

Εμείς θέτουμε προς πώληση μόλις το 9,1% του σημερινού συνολικού δυναμικού, χωρίς να «αγγίζουμε» υδροηλεκτρικές μονάδες και μονάδες φυσικού αερίου και διαθέτοντας λιγνιτικές μονάδες με ακριβώς το ίδιο παραγωγικό δυναμικό. Καταφέραμε, έτσι, η συμφωνία με τους Θεσμούς και η εφαρμογή της απόφασης του Ευρωδικαστηρίου (που επίσης αφορά περίοδο προηγούμενων κυβερνήσεων) να είναι απόλυτα συμβατές με τον στρατηγικό σχεδιασμό της ΔΕΗ για «στροφή» προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Επιπλέον, με σειρά άλλων παρεμβάσεων ενισχύουμε τη ρευστότητα της Επιχείρησης: Εξοφλούμε τις οφειλές που συσσωρεύτηκαν επί κυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας, όπου αγγίζουν περί τα 400 εκατ. ευρώ. Εξοφλήσαμε, επίσης, τους λογαριασμούς του Δημοσίου για τα προηγούμενα χρόνια και συμφωνήσαμε να προπληρώσουμε επόμενες χρήσεις, εξασφαλίζοντας παράλληλα έκπτωση για το Δημόσιο.

Πώς σχολιάζετε τη θέση της διοίκησης της ΔΕΗ ότι ο στόχος που περιλαμβάνεται στη συμφωνία με τους δανειστές για μείωση του μεριδίου της στο 50 % είναι ανέφικτος και αχρείαστος?

Αναφέρεστε στο μερίδιο της λιανικής, που όπως είπα και προηγουμένως, υφίσταται μια αναντιστοιχία, αφού η εταιρία καλείται να εξυπηρετήσει τη ζήτηση των σημερινών πελατών της με παραγωγή ιδιωτών. Η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας επιτάσσεται να γίνει πιο ανταγωνιστική, να ανοίξει σε περισσότερους παίκτες, όπως ισχύει και στην Ευρώπη και υπό αυτήν την έννοια θα μειωθεί το μερίδιο της ΔΕΗ στη λιανική αγορά.

Πολλές δυτικές κυβερνήσεις προχωρούν το τελευταίο διάστημα σε εξαγγελίες για κατάργηση του άνθρακα από την ηλεκτροπαραγωγή. Είναι εφικτή μια τέτοια προοπτική για τη χώρα μας;

Η συζήτηση για τη μετα-λιγνιτική εποχή χρειάζεται να ανοίξει και στη χώρα μας. Και ήδη έχουμε καθυστερήσει αρκετά. Είναι μια αναγκαιότητα που υπαγορεύεται για δύο λόγους: Πρώτον, από τη Συμφωνία των Παρισίων, την οποία έχουμε υπογράψει, συνεπώς, οφείλουμε να συγχρονιστούμε με τις προσπάθειες που έχουν ξεκινήσει στην Ευρώπη, για να μεταβούμε σταδιακά σε ένα μέλλον με πιο καθαρές μορφές ενέργειας. Δεύτερον, γιατί τα λιγνιτικά αποθέματα έχουν πεπερασμένο χρόνο ζωής. 'Αρα, χρειάζεται να προβλέψουμε έγκαιρα με ποιον τρόπο θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας και θα υπάρξουν αναπτυξιακές προοπτικές στις λιγνιτικές περιοχές. Για μας, λοιπόν, το θέμα αυτό είναι μια πρόκληση και έτσι πρέπει να το αντιμετωπίσουμε. Ο λιγνίτης μέχρι την ολοκλήρωση της μετάβασης θα παραμείνει σε επίπεδα συμβατά με τους περιβαλλοντικούς στόχους με τους οποίους έχουμε δεσμευθεί, για λόγους που έχουν να κάνουν πρώτιστα με την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Η απάντηση της Ελλάδας στην από-ανθρακοποίηση της Ευρώπης θα αποτυπωθεί στο Εθνικό Μακροχρόνιο Σχεδιασμό, ο οποίος θα περιγράφει τους εγχώριους στόχους για την Ενέργεια και το Κλίμα για τη δεκαετία 2020-2030.

Βρεθήκατε πρόσφατα στην Κύπρο, σε τετραμερή διακυβερνητική συνάντηση για τον αγωγό EastMed. Θεωρείτε ρεαλιστική και ανταγωνιστική προς τις εναλλακτικές λύσεις μεταφοράς του φυσικού αερίου την προοπτική κατασκευής αγωγού σε τέτοια απόσταση και στα δεδομένα θαλάσσια βάθη; Αποτελεί προϋπόθεση για την κατασκευή του αγωγού η ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ?

Το έργο αυτό είναι στρατηγικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση κι αυτό αποδεικνύεται και από τη στήριξη που έχει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μην ξεχνάμε ότι έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI). Οι προκαταρκτικές μελέτες που ολοκληρώθηκαν το 2016, με τη συγχρηματοδότηση και της Ε.Ε., έδειξαν ότι ο αγωγός είναι τεχνικά εφικτός, οικονομικά βιώσιμος και εμπορικά ανταγωνιστικός. Καταλήγουν, επίσης, στη διαπίστωση ότι είναι η πιο ανταγωνιστική επιλογή για τη μεταφορά του φυσικού αερίου από την Ανατολική Μεσόγειο στις ευρωπαϊκές αγορές. Με τα δεδομένα αυτά, βρίσκονται σε εξέλιξη βαθυμετρικές μελέτες που θα δείξουν τη βέλτιστη και ασφαλή διαδρομή του αγωγού.

Έχετε εξαγγείλει την προκήρυξη του προγράμματος "Εξοικονομώ κατ' Οίκον". Θα γίνει μέχρι το τέλος του έτους ή το 2018;

Η προκήρυξη μαζί με τον Οδηγό Εφαρμογής του προγράμματος είναι έτοιμα και ο συντονισμός με τις τράπεζες έχει ολοκληρωθεί. Θα υπάρξουν άμεσα εξαγγελίες για την επίσημη έναρξη του προγράμματος.

Ποια είναι η επόμενη μέρα μετά το κλείσιμο της αξιολόγησης? Θα μπορεί η χώρα από τον Αύγουστο του 2018 να καλύπτει τις ανάγκες της από τις αγορές?

Ήδη, έχουν υπάρξει δύο δοκιμαστικές έξοδοι στις αγορές, με πολύ καλά αποτελέσματα. Το, δε, κόστος δανεισμού, όπως προκύπτει από τις τιμές στη δευτερογενή αγορά ομολόγων, έχει υποχωρήσει σημαντικά για το Ελληνικό Δημόσιο, παραπέμποντας σε επιτόκια που τελευταία φορά είδαμε το 2008 (4,5% στη δεκαετία). Μπροστά μας έχουμε τη συζήτηση για την εφαρμογή των μεσοπρόθεσμων παρεμβάσεων στο χρέος και για τις μακροπρόθεσμες παρεμβάσεις. Προφανώς όλα αυτά μόνο θετικά μπορεί να επηρεάσουν το αξιόχρεο του Δημοσίου. Σημαντική βελτίωση καταγράφεται και στην πρόσβαση των τραπεζών σε κεφάλαια, είτε αυτά αφορούν τη διατραπεζική αγορά είτε τα τακτικά εργαλεία χρηματοδότησης από την ΕΚΤ. Οι καταθέσεις αυξάνονται και η χρήση του Έκτακτου Μηχανισμού Χρηματοδότησης (ELA) περιορίζεται σταθερά. 'Αρα νομίζω είμαστε στο σωστό δρόμο, ώστε τον Αύγουστο να έχει αποκατασταθεί η ομαλή χρηματοδότηση της οικονομίας από τις αγορές.

Εισηγηθήκατε ως υπουργός Οικονομίας στη Βουλή το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για τους πλειστηριασμούς. Θεωρείτε ότι είναι επαρκής η προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς, όπως και η προστασία των δανειοληπτών από την πώληση των δανείων τους σε funds; Μέχρι πότε θα ισχύσει το προστατευτικό πλαίσιο?

Το πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας που έχουμε διαμορφώσει ως κυβέρνηση είναι το αυστηρότερο που ισχύει στην Ευρώπη. Με το νόμο Κατσέλη-Σταθάκη η πρώτη κατοικία είναι πλήρως καλυμμένη για τη συντριπτική πλειοψηφία των δανειοληπτών, για χρέη προς τράπεζες αλλά και το Δημόσιο. Οι δανειολήπτες θα έχουν ακόμα στη διάθεσή τους ένα έτος, έως το τέλος του 2018, για να υποβάλλουν αίτηση υπαγωγής στο προστατευτικό αυτό πλαίσιο. Επιπλέον, σε συνεργασία με την Τράπεζα της Ελλάδος έγιναν παρεμβάσεις στον Κώδικα Δεοντολογίας των Τραπεζών, ευνοϊκές για τους δανειολήπτες και διαμορφώσαμε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών Επιχειρήσεων, που αφορά όλα τα χρέη, προς εφορία, ταμεία, τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες. Για τους εμπόρους που δεν καλύπτονται από τον νόμο Κατσέλη - Σταθάκη, υπάρχει η δυνατότητα προσφυγής στον Εξωδικαστικό. Παράλληλα, για μια μεταβατική διετή περίοδο (2016-17) εξασφαλίσαμε καθεστώς προστασίας από την πώληση στεγαστικών δανείων σε funds σχεδόν για το σύνολο των δανειοληπτών. Τώρα που εκπνέει η περίοδος αυτή, έχουμε διαμορφώσει το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, ώστε η πώληση δανείων σε funds να μην συνεπάγεται οποιαδήποτε βλαπτική μεταβολή για τον δανειολήπτη, είτε ως προς το περιεχόμενο της σύμβασης είτε ως προς το θεσμικό πλαίσιο που τον καλύπτει και φυσικά ως προς το καθεστώς προστασίας εφόσον έχει ενταχθεί σε αυτό. Στην τελική ευθεία, τέλος, βρίσκεται η νομοθετική ρύθμιση για τη δημιουργία αρχής αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας.

ΑΜΠΕ

 
14/12/17

Καλό κλίμα και σήμερα στο χρηματιστήριο εν μέσω τεχνικών προβλημάτων. Σε θετικό πρόσημο και μάλιστα με σχετικά αυξημένο τζίρο βρίσκεται από το ξεκίνημα της ημέρας το Χ.Α., με πρωταγωνίστριες τις τράπεζες αλλά και καλό κλίμα σε όλο το χρηματιστήριο. Σημειώνεται πάντως ότι η συνεδρίαση διεξάγεται εν μέσω τεχνικών προβλημάτων. Ειδικότερα και για περίπου 15 λεπτά (μεταξύ 10:54 και 11:10) η λειτουργία των συναλλαγών σταμάτησε, κάτι το οποίο συνέβη ξανά και για περίπου 1-2 λεπτά στις 11:20 περίπου.

 

ΟΠΑΠ – Καλό κλίμα και σήμερα, που κερδίζει σιγά – σιγά όλο το μέρισμα … Για ακόμη μια φορά τους τελευταίους μήνες, άριστα συμπεριφέρεται η μετοχή του ΟΠΑΠ, η οποία στις αρχές της εβδομάδας είχαν κόψει ένα μέρισμα 0,60% κα είχε βρεθεί τη Δευτέρα στα 9,50 ευρώ, ενώ αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα επίπεδα των 9,92 ευρώ (με υψηλό ημέρας τα 9,97 ευρώ).

 

Alpha Bank: Ακυρώνονται τα Warrants που δεν ασκήθηκαν

 

Συνολικά 6.608 Warrants επί μετοχών της Alpha Bank και κατοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ασκήθηκαν στο πλαίσιο της ένατης ασκήσεως των τίτλων, όπως ανακοίνωσε σήμερα η τράπεζα.

 

Από την άσκηση των Warrants προέκυψαν 979 κοινές μετοχές που αντιστοιχούν στο 0,0001% του συνολικού μετοχικού κεφαλαίου της τράπεζας, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση της τράπεζας. Το αναλογούν ποσό, το οποίο καταβλήθηκε από τους ενασκούντες Warrants προς το ΤΧΣ ανέρχεται σε 27.142,68 ευρώ.

 

Σημειώνεται τέλος ότι η 11/12/2017 ήταν η τελευταία ημερομηνία ασκήσεων Warrants και βάσει τον προβλεπόμενων στον Ν. 3864/2010 και στην Π.Υ.Σ. 43/2015, η οποία τροποποίησε την Π.Υ.Σ. 38/2012, σε συνδυασμό με την Π.Υ.Σ. 6/2013, τα Warrants που δεν ασκήθηκαν έως και την ημερομηνία αυτή έχουν παύσει αυτοδικαίως να ισχύουν και έχουν ακυρωθεί από το ΤΧΣ την 14.12.2017.

 
13/12/17
 

Νέα αύξηση επιτοκίων από τη Fed

 

Σε νέα αναμενόμενη αύξηση βασικού επιτοκίου δανεισμού, στο εύρος 1,25% - 1,50% προέβη η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ, όπως ανακοινώθηκε την Τετάρτη, στην προτελευταία συνεδρίαση με την Τζάνετ Γέλεν στην ηγεσία.

 

Πρόκειται για την τρίτη αύξηση μέσα στο 2017, μετά από εκείνες του Μαρτίου και του Ιουνίου, και πέμπτη συνολικά από τότε που η Federal Reserve αποφάσισε να εγκαταλείψει την πολιτική των μηδενικών επιτοκίων.

 

Η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ επικαλέστηκε τις ισχυρές επιδόσεις της οικονομίας και την ιδιαίτερα θετική εικόνα της αγοράς εργασίας.

 

 

Μάρτιο αναμένεται η συμφωνία πώλησης για το 66% του ΔΕΣΦΑ

 

Περί τα τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου τοποθετούν το κλείσιμο της συμφωνίας για την πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ οι εμπλεκόμενοι στην ιδιωτικοποίηση της εταιρείας. Θα ακολουθήσουν η διαδικασία έγκρισης από τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές (ΡΑΕ και Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού), που μπορεί να διαρκέσει από έναν έως και έξι μήνες, και αμέσως μετά η διαδικασία απόσχισης του ΔΕΣΦΑ από τη ΔΕΠΑ. Με αυτά τα δεδομένα και με βάση το καλό σενάριο, η ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης του ΔΕΣΦΑ θα πρέπει να αναμένεται μέσα στο τρίτο τρίμηνο του 2018. Μέχρι τότε, αρμόδιοι παράγοντες εκτιμούν ότι θα έχει εισπραχθεί και το τίμημα για το Δημόσιο, που διαθέτει προς πώληση ποσοστό 31%, και τα ΕΛΠΕ, τα οποία διαθέτουν το σύνολο του 35% που κατέχουν στην εταιρεία.

 

Όπως γράφει και η Καθημερινή, το τίμημα θα καθορίσει και την πορεία της ιδιωτικοποίησης, αφού τόσο το Δημόσιο, διά του εποπτεύοντος υπουργού Ενέργειας Γιώργου Σταθάκη, όσο και τα ΕΛΠΕ, διά του αναπληρωτή διευθύνοντος συμβούλου Ανδρέα Σιάμισιη, έχουν θέσει ως «κατώφλι» τα 400 εκατ. ευρώ της Socar στον προηγούμενο διαγωνισμό. Αυτό σημαίνει ότι οι μέτοχοι δεν θα αποδεχθούν εύκολα χαμηλότερο τίμημα. Οι συνθήκες, εξάλλου, για τον ΔΕΣΦΑ είναι κατά πολύ ευνοϊκότερες σε σχέση με την περίοδο του 2013, που χαρακτηρίστηκε από κατακόρυφη μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου. Εχουν μεσολαβήσει δύο χρόνια υψηλής κερδοφορίας για τον ΔΕΣΦΑ, αλλά και σημαντικής αύξησης της ζήτησης φυσικού αερίου στην εγχώρια αγορά, δεδομένα που μπορούν να προσελκύσουν πολύ υψηλότερο τίμημα από τα 400 εκατ. ευρώ της Socar. Το 2017 αναμένεται να κλείσει για τον ΔΕΣΦΑ με κέρδη άνω των 90 εκατ. ευρώ έναντι 34,3 εκατ. ευρώ το 2016. Η κατανάλωση φυσικού αερίου αναμένεται να κλείσει φέτος στα 4,6 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα έναντι πρόβλεψης για 3,5 δισ. κ.μ. και 50% πάνω από το 2015. Στον καθορισμό του τιμήματος σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν και τα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας, που κυμαίνονται στα 170 εκατ. ευρώ, ενώ θετικά στην αποτίμηση της εταιρείας συνέβαλε και η απόφαση της ΡΑΕ για άμεση ανάκτηση 100 εκατ. ευρώ από το σύνολο των 320 εκατ. ευρώ που ο ΔΕΣΦΑ θα πρέπει να ανακτήσει σε ορίζοντα 14 ετών με βάση την τροποποιημένη σχετική απόφαση της αρμόδιας αρχής.

 

Οι υποψήφιοι επενδυτές, δηλαδή η κοινοπραξία των Snam - Fluxys - Εnagas - Gasunie και η ισπανική Reganosa έχουν, όπως είναι ήδη γνωστό, υποβάλει αίτημα στο ΤΑΙΠΕΔ για παράταση της προθεσμίας υποβολής δεσμευτικών προσφορών που έληγε στις 22 Δεκεμβρίου. Το ΤΑΙΠΕΔ έδωσε άτυπη παράταση ενός μήνα, προκειμένου οι προσφορές να έχουν υποβληθεί μέχρι τις 22 Ιανουαρίου, οπότε θα πραγματοποιηθεί το Eurogroup, αφού η κατάθεση των προσφορών αποτελεί προαπαιτούμενο της τρίτης αξιολόγησης. Οι επενδυτές έχουν ολοκληρώσει τον έλεγχο των οικονομικών στοιχείων της εταιρείας και καταρτίζουν αυτή την περίοδο τις προσφορές τους, συναρτώντας το τίμημα με σχόλια επί της σύμβασης μετόχων και της σύμβασης αγοράς - πώλησης, αλλά και άλλες προϋποθέσεις, όπως, για παράδειγμα, τη διασφάλιση ενός σταθερού ρυθμιστικού πλαισίου.

 

Ο ΔΕΣΦΑ, που διαχειρίζεται το εθνικό σύστημα φυσικού αερίου, έκλεισε φέτος 10 χρόνια ζωής, τα οποία και γιόρτασε την περασμένη Παρασκευή σε ειδική εκδήλωση, παρουσία του υπουργού Περιβάλλοντος - Ενέργειας Γιώργου Σταθάκη, του πρέσβη των ΗΠΑ Τζέφρεϊ Πάιατ, εκπροσώπων ευρωπαϊκών ενεργειακών φορέων και στελεχών αντίστοιχων Διαχειριστών γειτονικών χωρών.

 

 

ΤτΕ: Υποχώρησε €2,9 δισ. η χρηματοδότηση των τραπεζών από ELA

 

Η χρηματοδότηση των ελληνικών τραπεζών από τον έκτακτο μηχανισμό ρευστότητας (ELA) υποχώρησε κατά 2,9 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδας. Ειδικότερα, η χρηματοδότηση από τον ELA διαμορφώθηκε στα 19,85 δισ. ευρώ στο τέλος Νοεμβρίουαπό 22,75 δισ. ευρώ στο τέλος Οκτωβρίου. 

Σημειώνεται ότι το Νοέμβριο, η ΤτΕ ανακοίνωσε νέα μείωση στο όριο χρήσης του ELA για τις ελληνικές τράπεζες κατά 1,1 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα, στις 22 Νοεμβρίου 2017 το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ δεν διατύπωσε αντίρρηση στον καθορισμό του ανώτατου ορίου παροχής έκτακτης ενίσχυσης σε ρευστότητα (ELA) προς τις ελληνικές τράπεζες στο ποσό των 25,8 δισ. ευρώ έως και την Πέμπτη 14 Δεκεμβρίου 2017, μετά από αίτημα της Τράπεζας της Ελλάδος.

Η μείωση του ανώτατου ορίου κατά 1,1 δισ. ευρώ αντανακλά τη βελτίωση της ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών, λαμβανομένων υπόψη των ροών που προέρχονται από καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα και από την πρόσβαση των τραπεζών στις χρηματοπιστωτικές αγορές.

 

Το Υγεία και η «μάχη» των funds

Πριν ακόμη εγκριθεί το ενημερωτικό δελτίο της προαιρετικής δημόσιας πρότασης του ομίλου Αποστολόπουλου για το 30% του ομίλου Υγεία ένα επενδυτικό fund από το εξωτερικό που έχει κατά καιρούς επενδύσει στην ελληνική αγορά μετοχών και ομολόγων γνωστοποίησε ότι απέκτησε ποσοστό 2,79% του Υγεία με τιμές αγοράς πάνω από την τιμή της δημόσιας πρότασης (0,45 ευρώ ανά μετοχή).

Πρόκειται για την Dromeus Capital Management που πραγματοποίησε τις αγορές μέσω του Dromeus Global Opportunity Fund. Η Dromeus Capital έγινε γνωστή στην ελληνική αγορά το 2012 όταν επένδυσε στην πρώτη ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών αλλά και στα ελληνικά ομόλογα. Επενδύσεις το fund έκανε και σε άλλες χρονιές μέσα στην κρίση, άλλοτε πετυχημένες και άλλοτε ζημιογόνες.

Η εταιρεία έχει έδρα το Λονδίνο και τη Γενεύη και έχει διαχειριστές δύο Ελληνες, τον κ. Αχιλλέα Ρισβά και τον κ. Τζέισον Μανωλόπουλο. Μάλιστα, ο δεύτερος είχε εκδώσει  το 2011 και το βιβλίο Το «Επαχθές»  χρέος της Ελλάδας, αναφερόμενος στη δημοσιονομική περιπέτεια της χώρας.

Συνολικά, το Dromeus Global Opportunity Fund απέκτησε 8.437.509 μετοχές του Υγεία το διάστημα 24 Νοεμβρίου - 11 Δεκεμβρίου με τιμές 0,45 ευρώ, 0,46 ευρώ, 0,47 ευρώ και 0,55 ευρώ.

Με ανακοίνωσή του το Υγεία διευκρινίζει ότι δεν προέβη σε οποιαδήποτε ανακοίνωση προς το επενδυτικό κοινό σχετικά με την απόκτηση ποσοστού 2,76% του μετοχικού του κεφαλαίου από το «Dromeus Global Opportunities Fund» όπως επίσης ότι δεν έχει και καμία σχέση με το fund.

Μάλιστα όπως το Υγεία αναφέρει με χαρακτηριστικό τρόπο: στις διατάξεις του άρθρου 24, παρ. 2 (β) του ν. 3461/2006, «Ενσωμάτωση στο Εθνικό Δίκαιο της Οδηγίας 2004/25/ΕΚ σχετικά με τις δημόσιες προτάσεις», σε ανακοίνωση υποχρεούται κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που αποκτά ποσοστό μισό τοις εκατό (0,5%) τουλάχιστον των δικαιωμάτων ψήφου στην εταιρεία εντός προθεσμίας τριών 3 εργασίμων ημερών. Οπως προκύπτει από τις ημερομηνίες των συναλλαγών (24/11/, 29/11, 4/12 και 11/12) δεν έχει τηρηθεί η νομοθεσία.

Η παρέμβαση του Dromeus Capital επιβεβαιώνει  τις αρχικές εκτιμήσεις ότι η διεκδίκηση του Υγεία μαζί με τις θυγατρικές του Μητέρα, Λητώ και κλινική στην Αλβανία  θα έχει ακόμη πολλά επεισόδια αφού αποτελεί το «φιλέτο» στον υπό αναδιάρθρωση χώρο της ιδιωτικής υγείας. 

Η κίνηση των ιδιοκτητών του Ιατρικού Κέντρου άνοιξε το παιχνίδι και εκτιμάται ότι και άλλα σχήματα πλην του Dromeus θα επιχειρήσουν να αποκτήσουν μετοχές του Υγεία. Μένει να δούμε αν το Dromeus θα φτάσει μέχρι το τέλος, ή απλώς το fund «κτιζει» μια θέση την οποία θα επιδιώξει να πωλήσει αργότερα σε υψηλότερη τιμή στον επενδυτή που όντως θα παίξει τα ρέστα του για να αποκτήσει τον όμιλο Υγεία.

Σημειώνεται ότι εντός του 2018 η MIG ιδιοκτήτρια του 70% του Υγεία αναμένεται να βγάλει προς πώληση το ποσοστό της.

 

 

“Η ΔΕΗ θα συνάψει συνεργασίες με αξιόπιστους εταίρους για τις διεθνείς αγορές”

 

Η ΔΕΗ ενδιαφέρεται για τη σύναψη επιχειρηματικών συνεργασιών με αξιόπιστους εταίρους για τη διερεύνηση επενδυτικών ευκαιριών στις περιφερειακές διεθνείς αγορές στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας καθώς και την επέκταση σε ενεργειακές υπηρεσίες, όπως η εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας, η αγορά φυσικού αερίου και η ηλεκτροκίνηση, τόνισε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης Μανώλης Παναγιωτάκης μιλώντας στο ετήσιο επενδυτικό συνέδριο Capital Link που πραγματοποιείται στη Νέα Υόρκη.

Ο κ. Παναγιωτάκης περιέγραψε τις προκλήσεις που συνεπάγονται οι ραγδαίες αλλαγές στον ενεργειακό τομέα παγκοσμίως, τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, οι τεχνολογικές αλλαγές και οι νομοθετικές μεταρρυθμίσεις έχουν δημιουργήσει ένα νέο τοπίο, εντελώς διαφορετικό από το ήδη υπάρχον ενώ πρόσθεσε πως η ΔΕΗ , βρίσκεται σε διαδικασία διαμόρφωσης του στρατηγικού της σχεδίου με στόχο τη μετατροπή της σε πιο ανταγωνιστική και αποδοτική επιχείρηση και την ανάδειξή της σε ηγέτη στην περιφερειακή αγορά. " Για το σκοπό αυτό, σημείωσε, διερευνούμε επενδύσεις σε επικερδή έργα ιδιαίτερα σε ΑΠΕ, τόσο στην Ελλάδα και όσο και στο εξωτερικό. Επιπρόσθετα, σχεδιάζουμε την αναβάθμιση και την ψηφιοποίηση του δικτύου διανομής μέσω και της εγκατάστασης "έξυπνων" μετρητών.

Στο ίδιο συνέδριο ο διευθύνων σύμβουλος των Ελληνικών Πετρελαίων Γρηγόρης Στεργιούλης επεσήμανε τις θετικές προοπτικές που ανακύπτουν από τα επενδυτικά έργα σε αγωγούς φυσικού αερίου που είναι υπό κατασκευή ή υπό εξέταση (ΤΑΡ, ελληνοβουλγαρικός, ελληνοιταλικός ), καθώς και από την αναβάθμιση του αποθηκευτικού και διαμετακομιστικού δυναμικού του σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ρεβυθούσας. Παράλληλα αναφέρθηκε στην αναθέρμανση του ενδιαφέροντος στον τομέα της έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων στον ελλαδικό χώρο, με εστίαση στην παρούσα φάση σε θαλάσσιες και χερσαίες περιοχές στο Ιόνιο και την Κρήτη. Η συμβολή αυτών των έργων, προστιθέμενη στο εύρωστο δυναμικό του εγχώριου τομέα διύλισης θα συνεισφέρουν αποφασιστικά στην αύξηση της ενεργειακής ασφάλειας στην Ε.Ε, καθιστώντας την Ελλάδα σημαντική ενεργειακή πύλη στην ΝΑ Ευρώπη, τόνισε ο κ. Στεργιούλης.

 
12/12/17
 

 

Παραμένει ο πρώτος στόχος της παραμονής υψηλότερα των 725 – 735 μονάδων …

 

Μια από τα ίδια σήμερα στο Χ.Α., με το ΓΔ να καταγράφει οριακές μεταβολές (στις 11:35 βρίσκεται στο +0,11%), με το τζίρο να είναι και πάλι μικρός (μόλις 6,2εκ ευρώ), εν μέσω συνέχισης προβλημάτων προσαρμογής στο νέο σύστημα εντολών το οποίο ισχύει από χθες. Επίσης να σημειωθεί ότι συνεχίζονται τα παράπονα εμπλεκόμενων στην αγορά για τα νέα βήματα τιμών των μετοχών (tick size), μετά την προσθήκη αρκετών δεκαδικών ειδικά στην περίπτωση των τραπεζικών μετοχών στις οποίες γίνεται και το μεγαλύτερο μέρος των συναλλαγών.

 

 

 

Eurobank: Βάση για υψηλότερες τιμές η παραμονή υψηλότερα των 0,70 – 0,705 ευρώ.

 

Στα 0,7265 ευρώ βρίσκεται η μετοχή της Eurobank στα 11:44, με το ζητούμενο, στην προσπάθεια βελτίωσης της εικόνας να είναι η παραμονή υψηλότερα των 0,70 – 0,705 ευρώ. Και με βάση αυτήν την παραμονή η μετοχή μπορεί ανά πάσα στιγμή να κινηθεί υψηλότερα, με επόμενο στόχο τις αντιστάσεις στα επίπεδα των 0,765 – 0,775 ευρώ.

 

 

 

ΟΠΑΠ – Motor Oil    

 

Αρκετά καλά στέκονται και σήμερα η μετοχή του ΟΠΑΠ και της Motor Oil, οι οποίες χθες ήταν κομμένες για μέρισμα (μέρισμα προηγούμενων χρήσεων στην περίπτωση του ΟΠΑΠ και προμέρισμα στην περίπτωση της Motor Oil). Έτσι στις 11:41 η μετοχή του ΟΠΑΠ βρίσκεται στα επίπεδα των 9,70 ευρώ (-0,21%) και η μετοχή της Motor Oil (η οποία χθες είχε κλείσει και οριακά ανοδικά) στα 19,12 ευρώ (-0,83%).  

 
11/12/17

Στο +1,82% ο τραπεζικός δείκτης που θέλει με κάθε τρόπο μια παραμονή υψηλότερα των 740 - 750 μονάδων (τρέχουσα τιμή στις 767,20 μονάδες).

 

 

 

Στα 9,55 ευρώ η μετοχή του ΟΠΑΠ (-5,45%) λόγω της αποκοπής του μερίσματος. Αναμενόμενη κρίνεται η πτώση της τιμής του ΟΠΑΠ, με φόντο τη σημερινή αποκοπή του μερίσματος ύψους 0,595 ευρώ (μετά το φόρο). Το στοίχημα φυσικά παραμένει τη μέρος αυτής της απώλειας μπορεί να απορροφήσει η μετοχή, αν μπορεί φυσικά. 

 

 

Πολύ χαμηλός τζίρος στο Χ.Α. λόγω του νέου συστήματος εντολών. Πρώτη ημέρα σήμερα του νέου συστήματος εντολών στο Χ.Α. και όπως αναμένονταν υπάρχουν τεχνικά προβλήματα, ειδικά σε αρκετούς ξένους επενδυτές που εισάγουν εντολές μέσω odl συστήματος (δηλαδή υπολογιστών). Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 12:32 ο τζίρος ήταν μόνο 8,3εκ ευρώ, με αρκετούς ξένους επενδυτές όπως αναφέραμε να αντιμετωπίζουν πρόβλημα στην εισαγωγή εντολών.

 
09-10/12/17
 

Μεγάλη πτώση για το Bitcoin, στα 12.996 δολάρια αυτή τη στιγμή (-12% στις 10:24), όταν κατά τη διάρκεια της προηγούμενης εβδομάδας βρέθηκε και 17.160 δολάρια.

 

 

Επέστρεψε στη ΔΕΗ το 1% των καταναλωτών τον Νοέμβριο

 

Αναστροφή της πορείας μετακίνησης των καταναλωτών ηλεκτρικού ρεύματος παρατηρείται τον Νοέμβριο, εξέλιξη που δεν αφήνει κανένα περιθώριο κάλυψης του μεσοπρόθεσμου μνημονιακού στόχου για μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ στη λιανική αγορά στο 75,24% στο τέλος του έτους. Τα ανεπίσημα στοιχεία του ΛΑΓΗE για τον Νοέμβριο δείχνουν αύξηση του ποσοστού της ΔΕΗ κατά 1% και συνολικό μερίδιο στο 84,2%, έναντι 83,21% τον προηγούμενο μήνα και δέσμευσης για μερίδιο 75,24% στο τέλος του έτους. Η αναστροφή αυτή οφείλεται κυρίως στη μετακίνηση καταναλωτών μέσης τάσης, κατηγορία όπου οι ιδιώτες πάροχοι έχουν αποσπάσει μερίδιο πάνω από 30% έναντι συνολικού μεριδίου 15,8%, παρέχοντας τιμολόγια με σημαντικές εκπτώσεις έναντι αυτών της ΔΕΗ.

 

Καταλύτης σε αυτή την εξέλιξη ήταν η δημοπρασία του Οκτωβρίου, που έκλεισε στην υψηλή τιμή των 45,2 ευρώ η μεγαβατώρα «καίγοντας» τα σενάρια στα οποία είχαν στηρίξει την εμπορική τους πολιτική οι ιδιώτες πάροχοι το προηγούμενο διάστημα. Ετσι, αμέσως μετά τη δημοπρασία του Οκτωβρίου και προκειμένου το χαρτοφυλάκιο πελατών μέσης τάσης να μην καταστεί ζημιογόνο, πολλοί πάροχοι υποχρεώθηκαν να αυξήσουν τα τιμολόγιά τους στέλνοντας μέρος των πελατών τους σε άλλους ιδιώτες αλλά και πίσω στη ΔΕΗ.

 

Η εξέλιξη αυτή θα ήταν θετική για τη ΔΕΗ εάν δεν υπήρχαν οι δεσμεύσεις για μείωση των μεριδίων της με συγκεκριμένους στόχους ανά έτος μέχρι το 2019, όταν το ποσοστό της πρέπει να πέσει κάτω από το 50%. Η συμφωνία με τους πιστωτές που προέκυψε μετά τη δεύτερη αξιολόγηση προβλέπει παρακολούθηση από τη ΡΑΕ των στόχων και αναπροσαρμογή των ποσοτήτων που βγάζει η ΔΕΗ σε δημοπρασία (ΝΟΜΕ) προς τα πάνω ή προς τα κάτω όταν παρατηρείται απόκλιση. Βάσει αυτής της ρύθμισης, η ΔΕΗ υποχρεώθηκε στην τελευταία δημοπρασία του Οκτωβρίου να διαθέσει στην αγορά 243MW πρόσθετη ισχύ από την προβλεπόμενη. Η κατάληξη των διαπραγματεύσεων για τα ΝΟΜΕ και τη μείωση των μεριδίων της ΔΕΗ, στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της τρίτης αξιολόγησης, καθιστά την υποχώρηση του ανταγωνισμού τον Νοέμβριο ακόμη πιο επικίνδυνη για τη ΔΕΗ.

 

Σύμφωνα με πληροφορίες, η νέα συμφωνία με τους πιστωτές αναφέρει ρητά ότι οι ελληνικές αρχές και οι θεσμοί θα επανεκτιμήσουν την πορεία των ΝΟΜΕ και τα αποτελέσματα ως προς τη μείωση των μεριδίων της ΔΕΗ τον Ιανουάριο του 2018 και στη συνέχεια ανά εξάμηνο λαμβάνοντας υπόψη την εισαγωγή της μελλοντικής αγοράς του target model, τα διαρθρωτικά μέτρα για τον λιγνίτη (πώληση λιγνιτικών μονάδων) στην κατεύθυνση της σταδιακής αποκλιμάκωσης των δημοπρατούμενων ποσοτήτων αλλά και την πιθανή ανάγκη να υιοθετηθούν πρόσθετα διαρθρωτικά μέτρα σύμφωνα με τα χαρακτηριστικά του χαρτοφυλακίου παραγωγής της ΔΕΗ. Η τελευταία αυτή αναφορά φωτογραφίζει ευθέως τα υδροηλεκτρικά της ΔΕΗ.

 

 

ΛΑΜΨΑ: Στα 30 χρόνια η σύμβαση μίσθωσης του King΄s Palace

 

Tην τυπική ολοκλήρωση της σύμβασης μακροχρόνιας μίσθωσης του ιστορικού ξενοδοχείου Kings Palace, ιδιοκτησίας του Αλληλοβοηθητικού Ταμείου Πρόνοιας Πρώην Εργαζομένων Α.Τ.Ε. («Α.Τ.Π.Π.Ε. Α.Τ.Ε») ανακοινώνει η Εταιρεία Ελληνικών Ξενοδοχείων ΛΑΜΨΑ Α.Ε.

Η διάρκεια της εν λόγω μίσθωσης ορίσθηκε στα 30 χρόνια με δικαίωμα προτίμησης επί ίσοις όροις έναντι παντός τρίτου ενδιαφερομένου, που θα υποβάλει δεσμευτική προσφορά για τη μίσθωση του ακινήτου μετά τη λήξη της ως άνω διάρκειας. 

Το ετήσιο μίσθωμα ορίσθηκε σε ένα 1.200.000 ευρώ, προσαυξανόμενο κατά ποσοστό ίσο με 25% επί της διαφοράς κύκλου εργασιών, σύμφωνα με την πρόταση του σχετικού επιχειρησιακού σχεδίου και του τελικώς επιτευχθησομένου κύκλου εργασιών
.

 

 

Στουρνάρας: Ανάγκη η συναίνεση για τη λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας

 

"Με την έλευση της κρίσης και την επταετή διαδρομή της οικονομικής προσαρμογής, αναδείχτηκε η ανάγκη ουσιαστικής στροφής στη λειτουργία της οικονομίας και της κοινωνίας, στις νοοτροπίες και τις συμπεριφορές, στη συνεννόηση και τη συναίνεση. Αναδείχθηκαν, όμως επίσης, και οι αδυναμίες του παρελθόντος, που κατέστησαν την αντιμετώπιση της κρίσης πολύ δυσχερέστερη από άλλες χώρες που ακολούθησαν παρόμοια προγράμματα. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεσμούς ήταν, νομίζω, το σοβαρότερο από τα προβλήματα αυτά, καθώς οι πολίτες έμειναν χωρίς πυξίδα και προοπτική, χωρίς σταθερά σημεία αναφοράς. Σήμερα, για να επιτύχουμε υψηλούς αλλά και βιώσιμους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης, μαζί με κοινωνική δικαιοσύνη, δεν αρκούν η δημοσιονομική προσαρμογή, οι επενδύσεις και η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. Πρέπει, επίσης, να προσδώσουμε κύρος στους θεσμούς, κάτι που είναι συνώνυμο με την εμπιστοσύνη στο μέλλον".

Αυτά τόνισε, μεταξύ άλλων ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας στο συνέδριο «Θεσμοί και Οικονομία» που διοργάνωσε η Οργάνωση «Διεθνής Διαφάνεια-Ελλάς»

Αναλυτικά στην ομιλία του ο κ. Στουρνάρας είπε:

-"Η μελέτη των θεσμών και της επίδρασής τους στην εξέλιξη μιας κοινωνίας δεν μπορεί να περιοριστεί σε ένα μόνο πεδίο. Θα πρέπει να συμπεριλάβει όλες τις λειτουργίες της κοινωνίας, τόσο στο μίκρο όσο και στο μάκρο επίπεδο.

Κατ' αρχάς, στο μίκρο επίπεδο, οι επικρατούντες θεσμοί καθορίζουν την κοινωνική ζωή, τη συμβίωση, τις σχέσεις στην καθημερινότητα, τις συναλλαγές, την εργασία, την οικογενειακή ζωή.

Σε μάκρο επίπεδο επηρεάζουν καθοριστικά την οικονομία, την πολιτική, τις διεθνείς σχέσεις και την ιστορική εξέλιξη ενός έθνους.

Στην ομιλία μου σήμερα θα εστιάσω στη σχέση των θεσμών με την οικονομία. Θα αναφερθώ επίσης αναλυτικότερα στον ιδιαίτερο ρόλο που διαδραματίζει η Τράπεζα της Ελλάδος, ως βασικός θεσμός της ελληνικής οικονομίας.

Πριν προχωρήσω όμως στις διαπιστώσεις, νομίζω ότι είναι χρήσιμο να ορίσουμε με σαφήνεια τι εννοούμε με τον όρο θεσμός. Και αυτό γιατί χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει πολλά και ανόμοια πράγματα. Οι θεσμοί μπορεί να είναι τυπικοί η άτυποι. Οι πρώτοι επινοούνται και θεσπίζονται για να καθορίσουν τον τρόπο λειτουργίας μιας κοινωνίας. Οι "άτυποι" θεσμοί είναι συμβάσεις και κώδικες συμπεριφοράς που η επανάληψη και η μακρά ιστορία τους τούς καθιερώνει εθιμικά ή ακόμα και τους ενισχύει με κανονιστική νομοθέτηση. Ένας τέτοιος θεσμός είναι π.χ. η οικογένεια.

Τυπικοί και άτυποι θεσμοί συμμετέχουν εξίσου ουσιαστικά στη διαμόρφωση του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο λειτουργεί η πολιτική, η κοινωνία και η οικονομία. Η οικογένεια για παράδειγμα, στην οποία αναφέρθηκα, και οι οικογενειακοί δεσμοί είχαν πάντα κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση οικονομικών συμπεριφορών στην Ελλάδα. Αυτό έγινε ακόμα σαφέστερο στη διάρκεια της κρίσης, όταν η οικογένεια περιόρισε τις κοινωνικές επιπτώσεις της μακράς και εκτεταμένης ανεργίας. Στη σημερινή μου ομιλία, ωστόσο, θα αναφερθώ κυρίως στη λειτουργία των "τυπικών" θεσμών και στις σχέσεις τους με την οικονομία. Για να καλυφθεί το ζήτημα στην ολότητά του απαιτείται πολύ περισσότερος χρόνος και εξειδικευμένη γνώση στην ιστορία την κοινωνιολογία, τη φιλοσοφία, τη λαογραφία κ.λπ. Οι τυπικοί θεσμοί παράγουν το πλέγμα κανόνων, δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, που καθορίζει τη λειτουργία της οικονομίας, με άλλα λόγια «τους κανόνες του παιχνιδιού». Σ’ αυτούς περιλαμβάνονται, ενδεικτικά:

· Το Σύνταγμα που θεσπίζει συγκεκριμένους κανόνες για τη λειτουργία της οικονομίας.

· Τα πολιτικά κόμματα, η Κυβέρνηση και το Κοινοβούλιο, που θεσπίζει νόμους και κανονισμούς, με άμεσα ή έμμεσα αποτελέσματα για την οικονομία.

· Η δημόσια διοίκηση που καλείται να τους εφαρμόσει.

· Η Δικαιοσύνη που κρίνει τη νομιμότητά τους και με τις αποφάσεις της περιορίζει, ή διευρύνει την ισχύ τους.

· Οι ανεξάρτητες αρχές που αναλαμβάνουν την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, την εποπτεία της δημόσιας διοίκησης και τη ρύθμισης της αγοράς μέσω κανονιστικών, ελεγκτικών-κυρωτικών και γνωμοδοτικών αρμοδιοτήτων.

· Η εκπαίδευση, που παρέχει δεξιότητες, οι οποίες καθορίζουν, σε μεγάλο βαθμό, τη θέση στην αγορά εργασίας και το εισόδημα.

· Η Τράπεζα της Ελλάδος, που περιφρουρεί τη νομισματική σταθερότητα και εποπτεύει τη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος.

Σ' αυτούς τους τυπικούς θεσμούς θα πρέπει να προσθέσουμε υπερεθνικούς θεσμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, οι οποίοι συμβάλλουν και αυτοί στη διαμόρφωση του θεσμικού περιβάλλοντος και τις εξελίξεις στο εσωτερικό της χώρας. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε,

ότι, την πρόσφατη περίοδο, οι οργανισμοί αυτοί αποκαλούνται περιεκτικά «οι θεσμοί».

Στην οικονομική θεωρία, η ανάδειξη των θεσμών ως βασικού παράγοντα της οικονομικής εξέλιξης βασίζεται στην παρατήρηση ότι η κεντρική υπόθεση της νεοκλασικής θεωρίας για ορθολογική συμπεριφορά των ανθρώπων μέσα σε τέλειες, ανταγωνιστικές αγορές δεν μπορεί να εξηγήσει μεγάλες διαφορές στο εισόδημα, στην ιστορική εξέλιξη και στην πρόοδο των εθνών. Ξεκινώντας από τον Thorstein Veblen και το κλασικό βιβλίο του “The Theory of the Leisure Class” αναπτύχθηκε ο κλάδος της Θεσμικής Οικονομικής Θεωρίας (Institutional Economics), που επικεντρώνεται στη μελέτη των θεσμών ως κύριου καθοριστικού παράγοντα της εξέλιξης. O Max Weber έξαλλου, δείχνει ένα θεσμό, την προτεσταντική ηθική, ως καταγωγική μήτρα του καπιταλισμού.

Είναι σαφές ότι το ερώτημα που θέτει το σημερινό συνέδριο "γιατί δεν λειτουργούν οι θεσμοί;" δεν μπορεί να έχει μία μοναδική απάντηση. Άλλωστε, οι θεσμοί υπάρχουν και λειτουργούν, ούτως ή άλλως, εκτός αν έχουν περιπέσει σε αφάνεια. Κάποιοι από αυτούς λειτουργούν ικανοποιητικά, άλλοι παρουσιάζουν προβλήματα και άλλοι απλώς αγνοούνται. Για να απαντηθεί συνεπώς το ερώτημα θα πρέπει να καθορίσουμε με ποια κριτήρια θεωρείται επιτυχής η λειτουργία ενός θεσμού. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διερευνηθεί κατά πόσο οι θεσμοί παράγουν θετικά αποτελέσματα και αν η κοινωνία αποδέχεται τη λειτουργία τους.

Σε ό,τι αφορά την οικονομία, υπάρχουν θεσμοί που λειτουργούν θετικά και άλλοι που λειτουργούν αρνητικά. Μία βασική διάκριση είναι αυτή ανάμεσα στους ανοιχτούς θεσμούς και στους κλειστούς. Οι πρώτοι επιτρέπουν και ενθαρρύνουν ανοιχτές αγορές, ανταγωνισμό, ελεύθερες επιλογές εκπαίδευσης, κατάρτισης και απασχόλησης, αναγνώριση του δικαιώματος ιδιοκτησίας και του επιχειρείν. Αντίθετα οι κλειστοί θεσμοί περιορίζουν τις αγορές, τον ανταγωνισμό και την ελεύθερη επιλογή και αποδυναμώνουν -σε ακραίες περιπτώσεις καταργούν-τα δικαιώματα της ιδιοκτησίας και του επιχειρείν. Κλειστοί και ανοιχτοί θεσμοί μπορεί να συνυπάρχουν σε μία κοινωνία. Εξάλλου, υπάρχουν και παρωχημένοι θεσμοί, όπως π.χ. κλειστά επαγγέλματα, προστατευτισμός κ.ά., που την εποχή που καθιερώθηκαν στο παρελθόν, λειτούργησαν θετικά, εξυπηρετώντας ανάγκες της εποχής, στις συνθήκες όμως της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας έχουν ανασχετική επίδραση στην οικονομική δραστηριότητα.

Οι ανοιχτοί θεσμοί βελτιώνουν τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα και προάγουν την οικονομική ανάπτυξη, καθώς επηρεάζουν τα κίνητρα των ατόμων και των επιχειρήσεων, όσον αφορά τις επενδύσεις σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, σε τεχνολογία και στην οργάνωση παραγωγής (Acemoglu and Robinson 2012).

Η κατηγοριοποίηση αυτή οδηγεί σε κάποια βασικά κριτήρια, που επιτρέπουν την αξιολόγηση της λειτουργίας των θεσμών. Οι θεσμοί είναι αποτελεσματικοί και λειτουργούν θετικά για την οικονομία, όταν πληρούν τις ακόλουθες προϋποθέσεις :

1ον) Είναι ανοιχτοί, με την έννοια που προαναφέρθηκε.

2ον) Είναι αποδεκτοί και είναι εφαρμόσιμοι με το μικρότερο δυνατό κόστος.

3ον) Είναι σαφείς, καθορίζουν δηλαδή με ακρίβεια τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη συμμόρφωση σ` αυτούς.

4ον) Έχουν διάρκεια και κύρος, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και δημιουργώντας σταθερό περιβάλλον.

5ον) Ανταποκρίνονται σε υπαρκτές, σύγχρονες ανάγκες της οικονομίας.

6ον) Προβλέπουν νομικές και άλλες κυρώσεις, όταν παραβιάζονται ή αγνοούνται, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα ακύρωσης των αποφάσεών τους από την εκάστοτε κυβέρνηση.

Εξετάζοντας την πρόσφατη ιστορική περίοδο, θα διαπιστώσουμε ότι ορισμένοι θεσμοί που δημιουργήθηκαν στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση δεν ικανοποιούν, πολλές φορές, τις προϋποθέσεις αυτές. Έτσι, παρά την παγίωση του δημοκρατικού συστήματος, της νομιμότητας και της συνέχειας του Κράτους Δικαίου, οι σχέσεις των πολιτών με τους θεσμούς είναι πολλές φορές αβέβαιες και ασταθείς. Η συμμόρφωση δεν θεωρείται αυτονόητη και δεδομένη και καθένας διαλέγει την ανυπακοή ή τη συμμόρφωση, κατά το δοκούν, όντας πεπεισμένος ότι και οι θεσμοί λειτουργούν επίσης επιλεκτικά, επιβάλλοντας κυρώσεις σε λίγους μόνο από αυτούς που δεν συμμορφώνονται.

Ο «ηθικός κίνδυνος» 

Αυτή η αλά καρτ σχέση με τους θεσμούς παράγει «ηθικό κίνδυνο» και συμπεριφορές, που έχουν αρνητικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Η παραοικονομία, η φοροδιαφυγή, η αυθαίρετη δόμηση, η διαφθορά είναι φαινόμενα που συντηρούνται από αυτήν ακριβώς την προβληματική σχέση με τους θεσμούς.

Ορισμένες φορές, ανάλογα προβληματική είναι και η σχέση με υπερεθνικούς θεσμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην αρχή, η τότε ΕΟΚ θεωρήθηκε αναγκαίο κακό και η μη συμμόρφωση στους θεσμούς της εθνική υπερηφάνεια. Αργότερα, όταν οι εισροές κοινοτικών πόρων έγιναν αισθητές και ευνόησαν μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντιμετωπίστηκε από τμήματα του πληθυσμού ως ευκαιρία πλουτισμού, με χαλαρή εφαρμογή των κανόνων, με αναβολές και εξαιρέσεις, συχνά δε και με παράκαμψη των κανονισμών και χειρισμούς των κοινοτικών διαδικασιών. Μέρος της ελληνικής κοινωνίας αλλά και του πολιτικού συστήματος δεν θεώρησε ότι η συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνεπάγεται, εκτός των ωφελειών, και τη συμμόρφωση στους θεσμούς που επιβάλλει η συμμετοχή αυτή.

Οι προβληματικές σχέσεις με τους θεσμούς, οι νοοτροπίες και οι παρεπόμενες συμπεριφορές δεν δημιουργήθηκαν βέβαια πρόσφατα. Έχουν την αρχή τους σε ιστορικά, πολιτισμικά χαρακτηριστικά, με ισχυρές καταβολές στο συλλογικό υποσυνείδητο. Το θέμα είναι ότι συναντήθηκαν τα τελευταία χρόνια με νέα δεδομένα, νέους ιστορικούς προσανατολισμούς και νέες αξίες. Αποτέλεσμα της συνάντησης ήταν ένα πλήθος αμφιθυμιών που σε συλλογικό επίπεδο διατήρησαν σε εκκρεμότητα ιδεολογικά δίπολα καλού- κακού, τα οποία στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες είχαν πάψει προ πολλού να ισχύουν. Αυτό εμπόδισε τη δημιουργία μιας "κανονικής" αμοιβαίας σχέσης πολιτών-θεσμών.

Σημαντικό ρόλο στην επικράτηση αυτών των συμπεριφορών απέναντι στους θεσμούς διαδραμάτισε και η λειτουργία του πολιτικού συστήματος, το οποίο, σε τελευταία ανάλυση, είναι υπεύθυνο για την παραγωγή των θεσμών και των κανονιστικών διατάξεων. Το πολιτικό σύστημα επηρεάστηκε καθοριστικά από τις κοινωνικές αμφιθυμίες και ταλαντεύσεις και προσαρμόσθηκε σ`αυτές, αποφεύγοντας δράσεις που θα δυσαρεστούσαν τους πολίτες ή θα διατάρασσαν τις σχέσεις τους με μεγάλες ή μικρές ομάδες συμφερόντων.

Τρία είναι τα στοιχεία του πολιτικού συστήματος που, κατά την εκτίμησή μου, συνέβαλαν περισσότερο στη χαμηλή αποτελεσματικότητα των θεσμών, στη διατήρηση παρωχημένων κανόνων και στην αμφιθυμία των πολιτών απέναντι σ’ αυτούς.

Το πρώτο είναι ο συγκρουσιακός του χαρακτήρας και η έλλειψη συναίνεσης σε βασικές αρχές. Έτσι, κάθε κυβερνητική αλλαγή εμφανίζεται ως διαμετρικά αντίθετη προς αυτήν που είχε προηγηθεί, δημιουργώντας ασυνέχειες, καθυστερήσεις και ρήγματα.

Στη συγκρουσιακή λογική εντάσσονται πολλές φορές και οι θεσμοί, με αποτέλεσμα αλλαγές μετά από κάθε κυβερνητική μεταβολή, με συνέπεια πολυνομία και σύγχυση. Ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο δεν σχεδιάζεται με βάση μια κοινή μακροπρόθεσμη προοπτική, αλλά θεωρείται άλλο ένα πεδίο πολιτικής σύγκρουσης. Κάθε κυβέρνηση παρουσιάζει το δικό της σχέδιο εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, το οποίο, πριν προλάβει να εφαρμοστεί, θα έχει ανατραπεί από την επόμενη.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό του πολιτικού συστήματος, που επιδρά στη λειτουργία των θεσμών, είναι η πελατειακή διάσταση. Με τον όρο αυτό δεν αναφέρομαι μόνο στην προσωπική εκδούλευση που παρέχεται με αντάλλαγμα την πολιτική στήριξη του πελάτη, το γνωστό ρουσφέτι. Διευρύνω τον ορισμό για να περιλάβω ρυθμίσεις που γίνονται από το Κράτος και τα πολιτικά κόμματα προς όφελος ολόκληρων ομάδων του πληθυσμού1. Οι σχέσεις αυτού του τύπου επέδρασαν καθοριστικά: α) στο ασφαλιστικό σύστημα (βλέπε πρόωρες συνταξιοδοτήσεις, «ευγενή» και «φτωχά» ταμεία), β) στις αγορές προϊόντων (βλέπε κλειστά επαγγέλματα), γ) στην αγορά εργασίας (βλέπε μισθολογικές διαφορές), δ) στη δημόσια διοίκηση (βλέπε έλλειψη αξιολόγησης και κινήτρων), ε) στο φορολογικό σύστημα (βλέπε απαλλαγές ομάδων, ειδικά καθεστώτα). Οι ευνοϊκές ρυθμίσεις αυτών των ομάδων δημιούργησαν «χαμένους» και «κερδισμένους», τροφοδότησαν συγκρούσεις και κυρίως υπονόμευσαν την εμπιστοσύνη και την αποδοχή, τις βασικές δηλαδή προϋποθέσεις για την εύρυθμη λειτουργία των θεσμών.

Το τρίτο στοιχείο, που αφορά το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς, είναι η ενίσχυση του λαϊκισμού, ο οποίος υποβιβάζει τη σημασία των θεσμών και τους αντικαθιστά δήθεν με τη βούληση του λαού. Βασικό γνώρισμα του λαϊκισμού είναι η μεροληπτική επιλογή του παρόντος έναντι του μέλλοντος, αγνοώντας δηλαδή τις μέλλουσες γενεές. Αυτό σημαίνει ότι λαμβάνονται αποφάσεις με συγκυριακά κριτήρια και ερμηνείες για την, υποτιθέμενη, λαϊκή βούληση, χωρίς δηλαδή τη μακροχρόνια στόχευση και προοπτική που εξασφαλίζουν οι θεσμοί. Ο λαϊκισμός επιτρέπει σε κόμματα, κυβερνήσεις και πολίτες να παραβλέπουν θεσμούς, να παρεμβαίνουν στη λειτουργία τους, να αμφισβητούν τη χρησιμότητά τους, να μην αποδέχονται τις αποφάσεις τους και τις συνέπειες που συνεπάγεται η μη συμμόρφωση.

Η σύντομη ανάλυση που επιχείρησα οδηγεί στις ακόλουθες διαπιστώσεις: η μη ικανοποιητική λειτουργία των θεσμών στην Ελλάδα αποδίδεται κυρίως στο γεγονός ότι δεν εξασφαλίζεται επαρκώς η γενικότερη αποδοχή τους από την κοινωνία. Κι αυτό γιατί δεν έχει εμπεδωθεί η βεβαιότητα ότι οι θεσμοί παράγουν τα ίδια αποτελέσματα για όλους. Αυτό οφείλεται, αφενός, σε ιστορικούς, πολιτιστικούς παράγοντες και, αφετέρου, σε χαρακτηριστικά του πολιτικού συστήματος, που δεν ευνοούν τη συναινετική προσέγγιση, απαραίτητο στοιχείο για την ισχύ και λειτουργικότητα των θεσμών".

 

 

Παλαιότερα Σχόλια

Plus500

 © 2016-2017 Greek Finance Forum

Αποποίηση Ευθύνης....