Η τεχνητή νοημοσύνη έχει εξελιχθεί τα τελευταία δύο χρόνια στον σημαντικότερο επενδυτικό θεματικό άξονα των αγορών. Οι αποτιμήσεις έχουν εκτοξευθεί, οι επενδύσεις σε υποδομές AI αυξάνονται με πρωτοφανείς ρυθμούς και οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες του κόσμου έχουν καταγράψει τεράστια χρηματιστηριακά κέρδη.

Ωστόσο, υπάρχει ένα κρίσιμο στοιχείο που ακόμη απουσιάζει από την εικόνα: η μαζική αύξηση της παραγωγικότητας και των κερδών που υποτίθεται ότι θα έφερνε η τεχνητή νοημοσύνη.

Η Goldman Sachs, σε πρόσφατη ανάλυσή της, διαπίστωσε ότι μόλις 11% των εταιρειών του S&P 500 ανέφερε κατά τις τηλεδιασκέψεις για τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου συγκεκριμένα στοιχεία που να τεκμηριώνουν αύξηση της παραγωγικότητας λόγω AI.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι μόλις 2% των εταιρειών δήλωσε πως η τεχνητή νοημοσύνη είχε ήδη άμεση επίδραση στα κέρδη τους.

Ακόμη και στις εταιρείες που ανέφεραν βελτίωση της παραγωγικότητας, η Goldman Sachs εντόπισε μόλις μια μικρή και στατιστικά ασήμαντη διαφορά στην αύξηση των κερδών.

Το συμπέρασμα δεν είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί.

Το αντίθετο.

Το πιθανότερο είναι ότι η πραγματική οικονομική επίδραση της τεχνολογίας βρίσκεται ακόμη μπροστά μας.

Η AI δεν είναι απαραίτητα φούσκα – αλλά γύρω της μπορεί να δημιουργηθούν φούσκες

Η ιστορία των τεχνολογικών επαναστάσεων δείχνει ότι η εμφάνιση μιας πραγματικά μετασχηματιστικής τεχνολογίας δεν σημαίνει ότι όλες οι εταιρείες που συνδέονται μαζί της αποτελούν καλές επενδύσεις.

Η περίοδος της φούσκας των dot-com αποτελεί ίσως το καλύτερο παράδειγμα.

Μεταξύ 1994 και 2000, το διαδίκτυο δημιούργησε τεράστιες επενδυτικές ευκαιρίες. Παράλληλα όμως, δημιούργησε και μια τεράστια χρηματιστηριακή υπερβολή.

Εταιρείες πρόσθεταν απλώς το «.com» στην επωνυμία τους και αποκτούσαν πρόσβαση σε κεφάλαια, παρά το γεγονός ότι δεν διέθεταν κέρδη, ισχυρούς ισολογισμούς ή βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο.

Πολλές από αυτές κατέρρευσαν.

Άλλες όμως εξελίχθηκαν σε κολοσσούς όπως η Amazon και η Salesforce.

Αυτό είναι το κρίσιμο μάθημα.

Το γεγονός ότι δημιουργήθηκε μια φούσκα γύρω από το διαδίκτυο δεν σήμαινε ότι το διαδίκτυο ήταν μια κακή επένδυση.

Σήμαινε ότι οι επενδυτές πλήρωναν υπερβολικά υψηλές τιμές για ορισμένες εταιρείες που δεν είχαν τις προϋποθέσεις να επιβιώσουν.

Το ίδιο μοτίβο μπορεί να εμφανιστεί και στην τεχνητή νοημοσύνη.

Η πραγματική αξία της AI μπορεί να βρίσκεται ακόμη μπροστά

Δεν υπάρχει ουσιαστικός λόγος να αμφισβητείται ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά την παγκόσμια οικονομία.

Αυτό που δεν γνωρίζουμε είναι ποιοι θα είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι και πόσο γρήγορα θα μετατραπεί η τεχνολογική πρόοδος σε πραγματική οικονομική παραγωγικότητα.

Ορισμένες από τις σημερινές εταιρείες που αναπτύσσουν μοντέλα AI, ημιαγωγούς, λογισμικό, υποδομές και data centers μπορεί να αποτελέσουν τις εταιρείες-ηγέτες των επόμενων δεκαετιών.

Το ίδιο ισχύει και για παραδοσιακές επιχειρήσεις που δεν κατασκευάζουν οι ίδιες τεχνολογία AI, αλλά καταφέρνουν να την αξιοποιήσουν αποτελεσματικά.

Μια βιομηχανία που χρησιμοποιεί AI για να μειώσει το κόστος παραγωγής, μια τράπεζα που αυτοματοποιεί διαδικασίες, μια εταιρεία logistics που βελτιστοποιεί τις μεταφορές ή ένας όμιλος υπηρεσιών που αυξάνει σημαντικά την παραγωγικότητα του προσωπικού του μπορούν να δημιουργήσουν πραγματική οικονομική αξία.

Αυτές οι επιπτώσεις όμως δεν εμφανίζονται από τη μία ημέρα στην άλλη.

Γιατί τα οφέλη καθυστερούν

Οι μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές χρειάζονται χρόνο για να περάσουν από το επίπεδο της καινοτομίας στην καθημερινή λειτουργία μιας οικονομίας.

Τα data centers και οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που απαιτούνται για την ανάπτυξη της AI εξακολουθούν να κατασκευάζονται.

Οι επιχειρήσεις βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία εγκατάστασης νέων συστημάτων, εκπαίδευσης προσωπικού και αναδιοργάνωσης των διαδικασιών τους.

Ταυτόχρονα, η ίδια η τεχνολογία εξελίσσεται τόσο γρήγορα ώστε αυτό που θεωρείται κορυφαίο σήμερα ενδέχεται να έχει ξεπεραστεί σε δύο ή τρία χρόνια.

Επομένως, η σημερινή εικόνα της τεχνητής νοημοσύνης πιθανότατα απέχει σημαντικά από τη μορφή που θα έχει η τεχνολογία όταν ωριμάσει.

Αυτό εξηγεί εν μέρει και γιατί η παραγωγικότητα δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί με τον τρόπο που περιμένουν οι αγορές.

Η επένδυση προηγείται της απόδοσης.

Το ερώτημα είναι εάν η απόδοση που θα ακολουθήσει θα δικαιολογήσει τις σημερινές αποτιμήσεις.

Θα υπάρξουν μεγάλοι νικητές – αλλά και πολλές αποτυχίες

Η ιστορία των νέων τεχνολογικών κλάδων είναι γεμάτη παραδείγματα εταιρειών που απέτυχαν, ακόμη και όταν η τεχνολογία στην οποία βασίζονταν αποδείχθηκε τελικά εξαιρετικά επιτυχημένη.

Το ίδιο είναι πιθανό να συμβεί και στην AI.

Θα υπάρξουν εταιρείες που θα αποτύχουν να αξιοποιήσουν την τεχνολογία. Θα υπάρξουν επιχειρήσεις με κακή διοίκηση, υπερβολικές προσδοκίες ή ανεπαρκή κεφάλαια.

Θα υπάρξουν επίσης εταιρείες που θα προσπαθήσουν απλώς να χρησιμοποιήσουν την «AI» ως εργαλείο μάρκετινγκ, χωρίς ουσιαστική αλλαγή στο επιχειρηματικό τους μοντέλο.

Και, φυσικά, θα υπάρξουν μεγάλες επιτυχίες.

Αυτό δεν είναι εξαίρεση αλλά κανόνας στις τεχνολογικές επαναστάσεις.

Όταν εμφανίστηκε το αυτοκίνητο στις ΗΠΑ, υπήρχαν εκατοντάδες κατασκευαστές αυτοκινήτων. Σήμερα, ελάχιστοι από αυτούς υπάρχουν.

Η τεχνολογία επέτυχε.

Οι περισσότερες εταιρείες όμως απέτυχαν.

Τι πρέπει να κοιτούν οι επενδυτές

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο επενδυτικό μήνυμα.

Η εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης δεν αλλάζει τους βασικούς κανόνες της επένδυσης.

Αντίθετα, τους κάνει ακόμη πιο σημαντικούς.

Οι επενδυτές θα πρέπει να εξετάζουν πρώτα τη διοίκηση, τον ισολογισμό και το επιχειρηματικό μοντέλο μιας εταιρείας και μετά τον βαθμό στον οποίο σχετίζεται με την AI.

Τα βασικά ερωτήματα παραμένουν απλά:

Είναι αξιόπιστη η διοίκηση;

Έχει αποδείξει ότι μπορεί να διαχειριστεί μεγάλες αλλαγές;

Είναι ρεαλιστικοί οι στόχοι που θέτει;

Υπάρχει σαφές σχέδιο για την επίτευξή τους;

Διαθέτει ισχυρό ισολογισμό;

Παράγει πραγματικές ταμειακές ροές;

Η επένδυση στην AI δημιουργεί πραγματική οικονομική αξία ή απλώς αυξάνει τις δαπάνες;

Υπάρχει ήδη ένδειξη ότι η τεχνολογία αυξάνει τα περιθώρια κέρδους ή την παραγωγικότητα;

Εάν οι απαντήσεις είναι θετικές, η εταιρεία μπορεί να διαθέτει τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε μακροπρόθεσμένο νικητή.

Εάν υπάρχουν σοβαρές προειδοποιητικές ενδείξεις, το γεγονός ότι η εταιρεία βρίσκεται στην «εποχή της AI» δεν αρκεί για να την καταστήσει καλή επένδυση.

Οι Mag-7 και η μεγάλη συγκέντρωση των κερδών

Η τεχνητή νοημοσύνη έχει κυριαρχήσει στη χρηματιστηριακή συζήτηση για περίπου δύο χρόνια και έχει συμβάλει σημαντικά στα κέρδη των αγορών.

Μεγάλο μέρος αυτής της ανόδου έχει συγκεντρωθεί στις «Magnificent 7», οι οποίες έχουν εξελιχθεί στους βασικούς πρωταγωνιστές του επενδυτικού κύκλου γύρω από την AI.

Πολλές από αυτές βρίσκονται σε εξαιρετικά ισχυρή θέση ώστε να εξελιχθούν σε ορισμένες από τις σημαντικότερες εταιρείες της οικονομικής ιστορίας.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία που συνδέεται με την AI θα έχει την ίδια τύχη.

Η ιστορία δείχνει ότι οι τεχνολογικές επαναστάσεις δημιουργούν τεράστια αξία, αλλά η αξία αυτή δεν κατανέμεται ισόποσα μεταξύ όλων των συμμετεχόντων.

Το μεγάλο επενδυτικό μάθημα

Η σύγκριση με τις dot-com δεν αποτελεί προειδοποίηση ότι η AI είναι μια φούσκα που θα καταρρεύσει.

Αποτελεί προειδοποίηση ότι μια πραγματική τεχνολογική επανάσταση μπορεί να συνυπάρχει με μια χρηματιστηριακή φούσκα.

Το διαδίκτυο άλλαξε τον κόσμο. Παράλληλα, όμως, κατέστρεψε τεράστια ποσά κεφαλαίου σε εταιρείες που δεν είχαν βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο.

Η τεχνητή νοημοσύνη είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει παρόμοια διαδρομή.

Θα δημιουργήσει τεράστιες επιχειρηματικές ευκαιρίες, θα αυξήσει την παραγωγικότητα και θα αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας πολλών κλάδων.

Αλλά μέσα σε αυτή τη διαδικασία θα υπάρξουν και εταιρείες που θα αποτύχουν, επενδυτές που θα πληρώσουν υπερβολικά υψηλές αποτιμήσεις και επιχειρήσεις που θα χρησιμοποιήσουν την AI περισσότερο ως σύνθημα παρά ως πραγματικό εργαλείο ανάπτυξης.

Για τον επενδυτή, λοιπόν, το ζητούμενο δεν είναι απλώς να βρει ποια εταιρεία έχει AI.

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

Ποια εταιρεία μπορεί να μετατρέψει την AI σε υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερα κέρδη και ισχυρότερες ταμειακές ροές;

Εκεί πιθανότατα θα βρίσκονται οι πραγματικοί μακροπρόθεσμοι νικητές της επόμενης τεχνολογικής επανάστασης.