Πώς βγαίνει έτσι απλά ότι το ποσοστό στην τελευταία 6ετια που γύρισε είναι 64% από αυτούς μόνο που έφυγαν έξω αποδεδειγμένα μέσα στην κρίση ; Και το σπουδαιότερο : άραγε γύρισαν όλοι αυτοί μόνο και μόνο «γιατί έφτιαξε η Ελλάδα» ;

Έρευνα του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης τον Οκτώβριο του 2024 χαρτογραφεί τους παράγοντες που διαμορφώνουν την τάση επιστροφής (brain gain) στην Ελλάδα.

Ενώ λοιπόν οι λόγοι της αποχώρησης ήταν οικονομικοί και επαγγελματικοί, οι λόγοι της επιστροφής είναι οικογενειακοί : το 82% να τονίζει την ανάγκη να βρίσκεται κοντά στην οικογένεια και τους φίλους του και το 63% προσθέτει τη σημασία του κλίματος και του φυσικού περιβάλλοντος της Ελλάδας.Και στην ερώτηση «τι θα βοηθούσε στον επαναπατρισμό περισσότερων Ελλήνων;» το 80% όσων έχουν ήδη γυρίσει απάντησε «η καλύτερη λειτουργία των θεσμών».

Ακούστε : ωραία η επικοινωνία και τα αεροπλανάκια στα λογότυπα. Και σωστά προβάλλουμε τα δημοσιονομικά επιτεύγματα της τελευταίας 6ετιας (ακόμα και τις προβλέψεις για το άμεσο μέλλον – καλά κάνουμε) ώστε να τεκμηριωθεί «συνθήκη επιστροφής» για τα ελληνόπουλα του εξωτερικού. Αλλά αυτό απέχει πολύ από το να πανηγυρίζει η κυβέρνηση ότι «γύρισε το 64%» όσων μετανάστευσαν επι των ημερών της (σημ : θυμίζει μερικούς κρατικούς αξιωματούχους που πανηγυρίζουν για τα αυξημένα εκατομμύρια των τουριστών στον τόπο, θαρρείς και τους έφεραν μόνο αυτοί!)

Όσοι επέστρεψαν στην Ελλάδα, δεν έφυγαν στο εξωτερικό μόνο μέσα στην κρίση : υπάρχουν 50αρηδες και 60αρηδες που έκλεισαν 20 και 30 χρόνια δουλειάς στην ξενιτιά, και φέρνουν τώρα πίσω την οικογένεια τους. Υπάρχουν χιλιάδες νεότεροι που γύρισαν από σύντομη σχετικά καριέρα στα διεθνή χρηματοοοικονομικά, κυρίως σε Αμερική και Λονδίνο, επειδή ξέσπασε πληθωρισμός μετά την πανδημία και δεν άντεξαν τα ολοένα και χαμηλότερα πραγματικά εισοδήματα και μισθούς – που είναι κανόνας πλέον σε Manhattan NY και City of London εδώ και λίγα χρόνια – σε σχέση με εκείνες τις αποδοχές που έπαιρναν μόλις πήγαν εκεί (λίγο πριν ή λίγο μετά την κρίση της Lehman Brothers)

Το ίδιο ισχύει και για όσους ζούσαν Αγγλία επι πολλά χρόνια, πολύ πριν την ελληνική κρίση, και φυσικά εγκατέλειψαν το ακριβότερο πλέον ΗΒ σταδιακά μετά το Brexit (2016 και μετά)

Και το ίδιο συνέβη σε χιλιάδες οικογένειες και ομογενείς που εγκαταστάθηκαν στις ΗΠΑ από την Ελλάδα κυρίως στις αρχές της ανθηρής δεκαετίας του 2000 ή και της εποχής Ομπάμα (πάλι πριν την ελληνική κρίση) και φυσικά γύρισαν μετά την διακυβέρνηση Τραμπ το 2016-17 ( και πολλοί περισσότεροι από τα τέλη του 2024, που εκλέχθηκε ξανά ο Τραμπ).

Αν με ρωτάτε που υπάρχουν αυτά τα στοιχεία εννοείται στην ίδια πηγή του Υπουργείου Εργασίας, την Eurostat. Δείτε πχ : το 2024 ήταν 369.300 οι Έλληνες πολίτες ηλικίας 20-64 ετών που διέμεναν ήδη (χωρίς να ξέρουμε έτος εγκατάστασης) εκτός Ελλάδας σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερης Μετακίνησης (Ελβετία, Νορβηγία, Ισλανδία, Λιχτενστάιν) Και αυτοί αυξήθηκαν κατά 3,5% σε σχέση με το 2023.

Αυτό δεν δείχνει φυσικά ότι το 2023 ήταν κακές οι συνθήκες στην Ελλάδα και μετανάστευσαν. Αλλά όσοι γύρισαν (δηλαδή λιγότεροι από όσους πήγαν εκεί) δεν γύρισαν επειδή έφτιαξαν οι συνθήκες στην Ελλάδα ή επειδή είχαν φύγει μέσα στα μνημόνια για να πάνε τόσο εύκολα σε Γενεύη και Ζυρίχη.

Πριν το 2010 οι αριθμοί Ελλήνων στο εξωτερικό παρέμεναν σχετικά σταθεροί : γύρω στις 280.000-300.000 ετησίως. Άρα το πλήθος όσων γύρισαν τα τελευταία 6 χρόνια (περί τις 400χ) δεν μπορούμε να ξέρουμε κατα πόσο τελικά προέρχεται (ακόμα και σε μεγάλο ποσοστό) από το πλήθος όσων έφυγαν πριν τα μνημόνια.

Καλή η επικοινωνία και το national branding, σίγουρα έφτιαξαν τα πράγματα στη χώρα και γυρνάνε τα παιδιά μας και οι μεγαλύτεροι, αλλά συμβαίνουν και δυο άλλα τινά:
α) χειροτέρεψε πάρα πολύ η ζωή σε πολλές πόλεις στο εξωτερικό,
β) όσοι γύρισαν δεν σημαίνει ότι είναι μόνο όσοι έφυγαν μέσα στην ελληνική κρίση, ούτε ότι τους «έφερε ξανά πίσω» δήθεν η τελευταία 6ετη διακυβέρνηση στην χώρα…

European Business Review