|
Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Ο
επιχειρησιακός και πολιτικός στόχος της επίθεσης
στο Ιράν διευρύνεται από τιμωρία/αποτροπή της
Ισλαμικής Δημοκρατίας σε κάτι πιο συγκεκριμένο
και παγκόσμια κρίσιμο — τη διασφάλιση της
ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του
Χορμούζ. Σε μεγάλο βαθμό αλλάζει ο στόχος, αλλά
όχι επίσημα. Αρχικά, οι επιχειρήσεις
παρουσιάζονταν με στόχο την αποτροπή του
πυρηνικού προγράμματος και την αποδυνάμωση της
στρατιωτικής ισχύος του Ιράν. Παράλληλα βέβαια
είχε διατυπωθεί σαν στόχος και η αλλαγή του εκεί
καθεστώτος. Αν όμως το Ιράν απαντήσει με
παρενόχληση ή μερικό αποκλεισμό των Στενών, τότε
η προστασία της παγκόσμιας ενεργειακής ροής
γίνεται de
facto
κεντρικός στόχος.
|
|
Περνάμε δηλ. από «περιφερειακή σύγκρουση» σε
σύγκρουση για τη διεθνή τάξη και το εμπόριο
Αυτό είναι που τονίζει ο αρθογράφος των
Financial
Times,
Gideon
Rachman,
ότι ο πόλεμος μπορεί να αναπλαισιωθεί ως μάχη
για τα «global
commons»
(θάλασσες, εμπόριο), κάτι που νομιμοποιεί μιά
πολύ ευρύτερη δυτική εμπλοκή. Είναι ομως τα
τάνκερ, όπως ισχυρίζεται, σε «Άγρια Δύση»; Η
εικόνα της «Άγριας Δύσης» έχει βάση μεν, αλλά με
αποχρώσεις. Στην πράξη αυτό που συμβαίνει είναι
αυξημένα περιστατικά παρενοχλήσεων από ιρανικά
σκάφη, κατασχέσεις δεξαμενόπλοιων και απειλές
για ναρκοθέτηση. Πολλά πλοία αλλάζουν σημαίες (flags
of
convenience),
απενεργοποιούν το AIS
(tracking
– ηλεκτρονικό εντοπισμό) η κινούνται με
στρατιωτική συνοδεία. Το χάος όμως δεν είναι
πλήρες. Υπάρχει έντονη παρουσία ναυτικών
δυνάμεων των ΗΠΑ και της Βρεταννίας και οι
ασφαλιστικές αγορές (Lloyd’s
κ.λπ.) που επιβάλλουν κανόνες. Η αναρχία λοιπόν
δεν είναι πλήρης.
Υπάρχει ουσιαστικά ένα περιβάλλον υψηλού ρίσκου,
ημι-πολεμικό, με ιδιωτικοποίηση του κινδύνου. Τι
σημαίνει αυτό ουσιαστικά στρατηγικά; Αν παγιωθεί
αυτή η κατάσταση τότε διεθνοποίείται η
σύγκρουση, περισσότερες χώρες εμπλέκονται για να
προστατεύσουν το εμπόριο και νομιμοποοείται η
στρατιωτική κλιμάκωση. Η προστασία των Στενών
θεωρείται «παγκόσμιο δημόσιο αγαθό» διότι αν
κλείσουν προκαλείται αύξηση των τιμών της
ενέργειας. Ακόμα και χωρίς πλήρες κλείσιμο, το
risk
premium
στις τιμές των ενεργειακών προιόντων
εκτοξεύεται.
Αυτό που επικρατεί τώρα είναι μιά γκρίζα ζώνη
πολέμου. Ούτε ειρήνη δηλ. ούτε πλήρης πόλεμος —
αυτό που βλέπουμε θυμίζει ” σκιώδη πόλεμο”. Ενα
είδος “maritime
hybrid”.
Αυτό που παρατηρείται και που ουσιαστικά
σημειώνει στους Financial
Times
o
Rachman,
είναι ότι ο πόλεμος δεν αλλάζει επίσημα στόχο,
αλλά στην πράξη μετατοπίζεται προς τον έλεγχο
της παγκόσμιας ροής ενέργειας. Οι συνθήκες για
τα τάνκερς δεν είναι ακριβώς «Άγρια Δύση», αλλά
σίγουρα η πιο κοντινή σύγχρονη εκδοχή της σε ένα
κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
|
