|
Ενα άλλο σοβαρό ζήτημα
θα είναι η δοκιμασία των
θεσμών. Πρέπει να γίνει
εδώ μια σημαντική
διάκριση. Η Γερμανία
είναι ομοσπονδιακό
κράτος με πολύ ισχυρά
συνταγματικά αντίβαρα.
Ακόμη και αν η AfD
κυβερνήσει σε ένα
κρατίδιο δεν μπορεί να
αλλάξει το Σύνταγμα, δεν
μπορεί να ελέγξει τα
ομοσπονδιακά δικαστήρια
και δεν μπορεί βέβαια να
αλλάξει μόνη της
τηνεξωτερική πολιτική
της χώρας. Δεν μπορεί
δηλαδή να αποσύρει τη
χώρα από την ΕΕ ή το
ΝΑΤΟ. Αυτό σημαίνει ότι
δεν θα έβλεπε κανείς
άμεση κατάρρευση της
γερμανικής δημοκρατίας.
Η πραγματική δοκιμασία
θα είναι αν η AfD
σεβαστεί τους θεσμούς
όταν βρεθεί στην εξουσία
και αν οι θεσμοί
λειτουργήσουν ανεξάρτητα
απέναντί της.
Θα υπάρξουν ίσως και
οικονομικές συνέπειες.
Πολλές επιχειρήσεις και
βιομηχανικοί σύνδεσμοι
στη Γερμανία έχουν ήδη
εκφράσει ανησυχίες για
μια ισχυρή άνοδο της
AfD. Οι λόγοι είναι η
αβεβαιότητα για τη σχέση
με την ΕΕ, η έλλειψη
εργατικού δυναμικού στην
Ανατολική Γερμανία οπως
και ο φόβος ότι ένα
κλίμα πολιτικής πόλωσης
θα αποθαρρύνει νέες
επενδύσεις. Από την άλλη
πλευρά βέβαια, οι
υποστηρικτές της AfD
υποστηρίζουν ότι η νίκη
της θα ανάγκαζε το
πολιτικό σύστημα να
ασχοληθεί σοβαρότερα με
ζητήματα μετανάστευσης,
ασφάλειας και
περιφερειακής ανάπτυξης
που θεωρούν ότι
αγνοήθηκαν επί χρόνια.
Για την Ευρώπη τώρα το
ψυχολογικό σοκ θα είναι
σοβαρό. Η Γερμανία είναι
το κεντρικό κράτος της
ΕΕ. Αν για πρώτη φορά
μετά το 1945 ένα κόμμα
όπως η AfD αναλάμβανε
πλήρως τη διακυβέρνηση
ενός γερμανικού
κρατιδίου, το συμβολικό
βάρος θα ήταν
τεράστιο.Θα ενίσχυε με
σαφήνεια κόμματα όπως το
National Rally στη
Γαλλία, το Freedom Party
της Αυστρίας και το
Reform UK στο Ηνωμένο
που θα προέβαλλαν πλέον
το επιχείρημα ότι η
«πολιτική απομόνωση» της
δεξιάς έχει αποτύχει.
Ακόμη και χωρίς άμεση
εξουσία στο Βερολίνο,
μια ισχυρή AfD θα
επηρέαζε τον δημόσιο
διάλογο για την
μετανάστευση, την
κλιματική πολιτική, την
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και
την ενεργειακή πολιτική.
Ακόμα και τις σχέσεις με
Ρωσία. Ολόκληρο το κλίμα
θα άλλαζε. Η CDU
πιθανότατα θα
μετακινούνταν προς πιο
συντηρητικές θέσεις ώστε
να ανακτήσει ψηφοφόρους.
Αυτό δεν σημαίνει πως θα
υπήρχε άμεσα κίνδυνος
για τη Δημοκρατία. Εδώ
χρειάζεται ψύχραιμη
θεώρηση. Κατά μία
ανάγνώση η AfD
περιλαμβάνει στελέχη και
τάσεις που αμφισβητούν
βασικές μεταπολεμικές
συναινέσεις και ότι η
άνοδός της μπορεί να
οδηγήσει σε σταδιακή
αποδυνάμωση φιλελεύθερων
θεσμών. Αυτή είναι η
ανησυχία μεγάλου μέρους
του γερμανικού πολιτικού
και ακαδημαϊκού κόσμου.
Της πολιτικής και
κοινωνικής ελίτ, δηλαδή.
Υπά⁷ρχει όμως κι’ η
αντίθετη άποψη. Που
υποστηρίζει ότι ο
πραγματικός κίνδυνος για
τη δημοκρατία είναι να
αποκλείεται διαρκώς ένα
κόμμα που συγκεντρώνει
30%, 35% ή 40% των
ψήφων. Σύμφωνα με αυτή
τη λογική, η συμμετοχή
στην εξουσία μπορεί να
«κανονικοποιήσει» την
AfD, όπως συνέβη με άλλα
λαϊκιστικά κόμματα στην
Ευρώπη.
Το μεγαλύτερο διακύβευμα
δεν είναι αν η AfD θα
«καταργήσει τη
δημοκρατία» στη
Σαξονία-Άνχαλτ. Οι
γερμανικοί θεσμοί είναι
πολύ ισχυροί για κάτι
τέτοιο.
Το πραγματικό ερώτημα
είναι αν μια νίκη της
AfD θα αποτελέσει μια
προσωρινή ψήφο
διαμαρτυρίας, που θα
φθαρεί όταν το κόμμα
κληθεί να κυβερνήσει. Η
θα αποτελέσει την αρχή
μιας μακροχρόνιας
πολιτικής αναδιάταξης,
όπου η AfD θα εξελιχθεί
σε έναν από τους δύο
βασικούς πόλους του
γερμανικού πολιτικού
συστήματος. Τότε η
αλλαγή για τη Γερμανία
και την Ευρώπη θα είναι
συγκρίσιμη με την άνοδο
της Giorgia Meloni στην
Ιταλία ή της Marine Le
Pen στη Γαλλία — αλλά με
πολύ μεγαλύτερη
βαρύτητα, επειδή μιλάμε
για τη μεγαλύτερη
οικονομία και τον
κεντρικό πολιτικό πυλώνα
της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
|
