Η ελληνική αντίδραση δεν θα περιορισθεί στην ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών. Ασφαλώς το επόμενο βήμα θα είναι η επίδοση Ρηματικής Διακοίνωσης, με την οποία η Αθήνα θα δηλώνει στην Αγκυρα ότι δεν αναγνωρίζει νομικά αποτελέσματα των τουρκικών αποφάσεων εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για θεμελίωση μελλοντικών θαλάσσιων οριοθετήσεων. Εξίσου σημαντική είναι η αποστολή επιστολής προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ με αίτημα την κυκλοφορία της, ως επίσημου εγγράφου, και η παράλληλη κατάθεση ελληνικών χαρτών και συντεταγμένων στις αρμόδιες υπηρεσίες του Οργανισμού, προκειμένου ο τουρκικός χάρτης να μην παραμείνει χωρίς τη μόνιμη διεθνή καταγραφή της ελληνικής αντίρρησης. Παράλληλα, πρέπει να ενημερωθούν τα κράτη-μέλη της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ύπατη εκπρόσωπος. Χρήσιμη είναι και η ενημέρωση του UNEP/MAP και των οργάνων της Σύμβασης της Βαρκελώνης, ώστε να καταγραφεί στο αρμόδιο μεσογειακό περιβαλλοντικό πλαίσιο ότι η Ελλάδα δεν αποδέχεται τη χρήση καθεστώτων θαλάσσιας προστασίας, ως μέσου μονομερούς προβολής δικαιοδοσίας. Και για το ενδεχόμενο να υπάρξουν ρυθμίσεις που επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα, σκόπιμο είναι να ενημερωθεί σχετικά ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO). Αντίστοιχα, η ενημέρωση του ΟΑΣΕ, στο πλαίσιο της πρόληψης εντάσεων και διαφάνειας, θα καταδείκνυε ότι η Ελλάδα επιδιώκει, τόσο την αποφυγή επεισοδίων όσο και τη διπλωματική αντιμετώπιση της διαφοράς. Στο ΝΑΤΟ, η Ελλάδα μπορεί να ενημερώσει επίσημα τον γενικό γραμματέα και τους συμμάχους ότι μονομερείς διοικητικές πράξεις σε ευαίσθητες περιοχές ενδέχεται να δημιουργήσουν εστίες τριβής μεταξύ δύο κρατών-μελών. Σκόπιμη είναι επίσης η απευθείας ενημέρωση χωρών ιδιαίτερου ενδιαφέροντος – ΗΠΑ, Γαλλίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Γερμανίας, Ιταλίας, Ισραήλ και Αιγύπτου – ώστε να καταστεί εγκαίρως γνωστή η ελληνική θέση.

Κρίσιμη θα είναι η εφαρμογή στην πράξη των τουρκικών αποφάσεων. Αλλο η δημοσίευση ενός χάρτη και άλλο η επιβολή περιορισμών σε αλιεία, έρευνες ή ναυσιπλοΐα. Εάν επιχειρηθεί έλεγχος ή παρεμπόδιση της ελληνικής δραστηριότητας με την επίκληση των πάρκων, η Αθήνα πρέπει να το αντιμετωπίσει, ως έμπρακτη απόπειρα άσκησης δικαιοδοσίας. Στο πεδίο, η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί με ψυχραιμία και συνέπεια. Με την παρουσία Πολεμικού Ναυτικού και Λιμενικού να συνεχίζεται, στο πλαίσιο των συνήθων αποστολών επιτήρησης, χωρίς κινήσεις που θα μπορούσαν να εκληφθούν ως αναζήτηση έντασης. Το μήνυμα προς την Αγκυρα και τη διεθνή κοινότητα πρέπει να είναι σαφές: οι τουρκικοί χάρτες δεν δημιουργούν νέα δικαιώματα ούτε μεταβάλλουν το ισχύον νομικό καθεστώς. Η Ελλάδα δεν επιδιώκει την ένταση, αλλά δεν αποδέχεται την παγίωση μονομερών αξιώσεων μέσω διοικητικών πράξεων. Απαιτείται, συνεπώς, έγκαιρη, τεκμηριωμένη και πολυεπίπεδη αντίδραση, με το βάρος στο διεθνές δίκαιο και τη διπλωματία.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ

Πρώτη δημοσίευση στα Τα Νέα