|
Αλλά και
στην παρούσα φάση, ο Πρόεδρος Τραμπ και πολλά
επιφανή στελέχη-συνεργάτες του επιτίθενται σε
κάθε ευκαιρία στην ευρωπαϊκή ηγεσία για τη στάση
που εκείνη τηρεί σε μείζονα θέματα, όπως το
μεταναστευτικό, καταλογίζοντας της αδυναμία στη
διαχείριση των κρίσεων. Ωστόσο, στο αμερικανικό
στόχαστρο δεν μπαίνει το σύνολο των ευρωπαϊκών
κρατών. Αυτό γίνεται σκόπιμα.
Κάποιοι
ηγέτες μένουν έξω από την κριτική. Σύμφωνα με
πολιτικούς αναλυτές, τα πρόσωπα που παραμένουν
στο απυρόβλητο αποτελούν δυνητικούς συμμάχους
των ΗΠΑ για να μπορέσουν να προωθήσουν τα σχέδια
τους στην ευρωπαϊκή ήπειρο και να αποδυναμώσουν
με κάθε τρόπο το σημερινό πολιτικό καθεστώς στις
Βρυξέλλες, με ότι αυτό μπορεί να σηματοδοτεί για
το μέλλον.
Εξάλλου, τα
θερμά λόγια και η ενισχυμένη επικοινωνία με
ηγέτες, όπως είναι ο Ούγγρος Βίκτορ Όρμπαν ή η
Ιταλίδα Τζόρτζια Μελόνι δεν είναι τυχαία
γεγονότα. Όμως, ποιο μπορεί να είναι το
πραγματικό σχέδιο του κ. Τραμπ για την Ευρώπη; Η
έγκυρη αυστριακή Der Standard, σε σημερινό
δημοσίευμα της, πάει τις εξελίξεις ένα βήμα πιο
πέρα. Οι συντάκτες του κειμένου Μπιάνκα Μπλάι
και Τόμας Μάιερ γράφουν για το αμερικανικό
σχέδιο διάσπασης της Ευρώπης, επικαλούμενοι
πληροφορίες από την πλατφόρμα Defense One.
Σύμφωνα με
τη συγκεκριμένη προσέγγιση, οι ΗΠΑ επενδύουν
μεσοπρόθεσμα στην έξοδο συγκεκριμένων χωρών από
την Ε.Ε, όπως η Ιταλία, η Ουγγαρία, η Αυστρία
και η Πολωνία για να μπορέσουν έτσι να δώσουν
«σάρκα και οστά» σε μία επόμενη μέρα που η
αμερικανική επιρροή θα καθορίζει ουσιαστικά τις
εξελίξεις.
Αν και σε
πρώτη φάση η συζήτηση αυτή δημιουργεί αφενός
εντυπώσεις, αφετέρου προβληματισμό για το
επέκεινα, εντούτοις επιβάλλεται να ανιχνεύσει
κανείς, αν το σχέδιο αυτό συνιστά κάποιους
ευσεβείς πόθους αμερικανικών κύκλων ή βασίζεται
σε ρεαλιστικά στοιχεία. Τα δεδομένα έχουν πάντως
ως εξής.
1. Η έξοδος
ενός κράτους-μέλους από την Ε.Ε δεν αποτελεί μια
εύκολη υπόθεση, αλλά έχει κόστος για
οποιονδήποτε το επιδιώξει. Η Μεγάλη Βρετανία
αντιλαμβάνεται εκ των υστέρων το ιστορικό λάθος
που έγινε με το δημοψήφισμα του 2016, ενώ
πληρώνει ακριβά το τίμημα των επιλογών της σε
πολλούς τομείς.
2. Ο ηγέτης
της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν θεωρείται
αντιευρωπαϊστής και στενός σύμμαχος του κ.
Τραμπ, αλλά για να συμμετάσχει σε μια τέτοιου
είδους «συνωμοσία», πρέπει να ξεπεράσει το
σκόπελο των εθνικών εκλογών του Απριλίου του
2026. Τα αριθμητικά δεδομένα και τα ποιοτικά
στοιχεία των μετρήσεων δεν τον ευνοούν μέχρι
στιγμής.
3. Η
Πολωνία αποτελεί μια χώρα-βαρόμετρο για την
ευρωπαϊκή οικογένεια και έχει κάνει άλματα στην
οικονομία και σε άλλους τομείς τα τελευταία
χρόνια, πρωτίστως λόγω της συμμετοχής της στην
Ε.Ε. Ακόμα και η υπερσυντηρητική της ηγεσία δεν
θα έκανε ένα τέτοιο τολμηρό βήμα, την ώρα που η
Ρωσία συνιστά ένα σημαντικό κίνδυνο στα
ανατολικά σύνορα της.
4. Στην
Ιταλία υπάρχει ένα ισχυρό φεντεραλιστικό κίνημα,
ενώ ένα μεγάλο κομμάτι του πολιτικού κόσμου
στέκεται θετικά απέναντι στο όραμα για την
ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Θα ήταν πράγματι ένα
δύσκολο εγχείρημα για την κα. Μελόνι, να
ανατρέψει τον κεντρικό προσανατολισμό της χώρας,
ενώ θα αποτελούσε ρίσκο για την ίδια και το
πολιτικό της μέλλον.
5. Η δε
Αυστρία, είναι μια περίπτωση με ξεκάθαρο
ευρωπαϊκό προσανατολισμό. Παρά το γεγονός ότι το
ακραίο «Κόμμα της Ελευθερίας» προηγείται με
μεγάλη διαφορά στις μετρήσεις (με 37,5%), ο
δρόμος για την εξουσία είναι ακόμη μακρύς.
Επιπλέον, πολιτικοί αναλυτές μιλούν για μια
αβάσιμη προσέγγιση, την οποία το αυστριακό
πολιτικό σύστημα, αλλά και η πλειοψηφία των
πολιτών θα αποτρέψουν.
Αν και η
Ευρώπη παρουσιάζει αρκετές αδυναμίες και
έλλειμμα ηγεσίας στην τρέχουσα φάση, εντούτοις
τα ευρωπαϊκά αντανακλαστικά έχουν ήδη
ενεργοποιηθεί. Χρειάζεται αναμφίβολα εντονότερη
προσπάθεια για τη θωράκιση του μεγαλύτερου
πολιτικού εγχειρήματος που γνώρισε ποτέ η
ήπειρος και το οποίο φαίνεται πως ενοχλεί
κάποιους. Η Ε.Ε οφείλει να αλλάξει, να
προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα, να ενισχύσει την
αυτονομία της σε όλα τα επίπεδα. Το επόμενο
διάστημα πρόκειται να αντιμετωπίσει αυξημένες
επιθέσεις. Αλλά όλες αυτές οι μεγάλες προκλήσεις
ίσως να αποτελούν μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για
τη χάραξη μιας άλλης διαδρομής με μεγαλύτερη
ενσυναίσθηση, περισσότερη ευθύνη και αλληλεγγύη,
θωράκιση των βασικών αρχών και αξιών που διέπουν
όλα τα κράτη-μέλη και κατ’ επέκταση
ανθεκτικότητα. Εξάλλου, αυτά που ενώνουν τους
Ευρωπαίους είναι σημαντικότερα από όσα πιθανόν
να νομίζουν κάποιοι ότι τους χωρίζουν.
—
Spyros Kapralos, PhD (c) Politische
Kommunikation
Netzwerk für Politische Kommunikation, Andrássy
Universität Budapest , Universität für
Weiterbildung Krems
European Communication Institute
Πρώτη
δημοσίευση στο Βήμα
|