Αυτό έχει σημασία, καθώς ο πληθωρισμός δεν επηρεάζεται μόνο από την τιμή του αργού στην αγορά spot, αλλά και από το κόστος μεταφοράς της ενέργειας εκεί όπου χρειάζεται.

Η τελευταία κλιμάκωση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν επανέφερε το ζήτημα στο προσκήνιο. Οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν αυτή την εβδομάδα στα υψηλότερα επίπεδά τους εδώ και περίπου έξι εβδομάδες, μετά τις νέες επιθέσεις, ενώ τα στοιχεία για τη ναυτιλιακή κίνηση συνέχισαν να δείχνουν ασυνήθιστα χαμηλή διέλευση από τα Στενά ορισμένες ημέρες.

Οι αριθμοί μπορούν να μεταβληθούν απότομα από μία συνεδρίαση στην άλλη, και αυτό αποτελεί μέρος του προβλήματος. Το Ορμούζ δεν είναι απλώς ανοιχτό ή κλειστό. Πράγματι, ορισμένα φορτία εξακολουθούν να μετακινούνται, ενώ άλλα καθυστερούν ή αλλάζουν διαδρομή και οι συνθήκες διέλευσης παραμένουν άνισες.

Και για τον πληθωρισμό, αυτή η διάκριση είναι σημαντική.

Ένα πλήρες κλείσιμο θα δημιουργούσε ένα προφανές σοκ προσφοράς· μια παρατεταμένη περίοδος περιορισμένης ή αναξιόπιστης κυκλοφορίας μπορεί να είναι λιγότερο δραματική στο διάγραμμα, αλλά να αυξάνει παράλληλα το κόστος σε ολόκληρη την ενεργειακή αλυσίδα.

Περίπου 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων ημερησίως πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ το 2025, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου. Από τα Στενά πέρασε επίσης σχεδόν το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Αυτό καθιστά τη συγκεκριμένη διαδρομή ιδιαίτερα δύσκολο να αντικατασταθεί γρήγορα. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν κάποια δυναμικότητα αγωγών που μπορεί να παρακάμψει τα Στενά, αλλά όχι αρκετή ώστε να καταστήσει το Ορμούζ άνευ σημασίας.

Η άμεση αντίδραση της αγοράς είναι συνήθως να τιμολογήσει τα βαρέλια που ενδέχεται να μην καταφέρουν να περάσουν. Η δεύτερη επίδραση αφορά το τι συμβαίνει με τα βαρέλια που εξακολουθούν να περνούν.

Τα δεξαμενόπλοια ενδέχεται να αντιμετωπίσουν υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, μεγαλύτερους χρόνους αναμονής ή πιο περίπλοκες διαδρομές. Οι αγοραστές μπορεί να διαφοροποιήσουν τις προμήθειές τους και να αποδεχθούν μεγαλύτερα ταξίδια. Οι traders μπορεί να χρειαστεί να διατηρούν μεγαλύτερα αποθέματα, καθώς οι ημερομηνίες παράδοσης γίνονται λιγότερο βέβαιες. Τα διυλιστήρια μπορεί να διαπιστώσουν ότι το αργό που φτάνει στις εγκαταστάσεις τους δεν είναι ακριβώς της ποιότητας ή της προέλευσης που συνήθως επεξεργάζονται.

Καμία από αυτές τις αλλαγές δεν απαιτεί το Brent να αυξηθεί κατά άλλα 20 δολάρια ώστε να υπάρξει οικονομική επίδραση. Το κόστος παράδοσης της ενέργειας μπορεί να αυξηθεί ακόμη και όταν η τιμή του βασικού εμπορεύματος παραμένει σχετικά σταθερή.

Εδώ ακριβώς το επιχείρημα περί πληθωρισμού γίνεται πιο ενδιαφέρον.

Η Ευρώπη έχει ήδη περάσει αρκετά χρόνια μαθαίνοντας ότι η χονδρική τιμή της ενέργειας και η τιμή που τελικά πληρώνουν τα νοικοκυριά ή οι επιχειρήσεις δεν είναι το ίδιο πράγμα. Τα συμβόλαια αναπροσαρμόζονται σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας χρησιμοποιούν αντισταθμίσεις κινδύνου, οι φόροι διαφέρουν. Οι εταιρείες απορροφούν μέρος μιας αύξησης του κόστους προτού τελικά μετακυλίσουν ένα τμήμα της στους πελάτες.

Η μετάδοση είναι άνιση, αλλά είναι πραγματική. Το ίδιο ισχύει και για τις επιχειρήσεις εκτός του ενεργειακού κλάδου.

Μια αεροπορική εταιρεία δεν ενδιαφέρεται μόνο για το Brent· ενδιαφέρεται για τα καύσιμα αεροσκαφών. Μια χημική εταιρεία ενδιαφέρεται για τις πρώτες ύλες και το φυσικό αέριο. Ένας κατασκευαστής ενδιαφέρεται για το ηλεκτρικό ρεύμα, αλλά και για το κόστος μεταφοράς. Ένας λιανοπωλητής μπορεί να μην αγοράζει ποτέ ένα βαρέλι αργού, αλλά εξακολουθεί να πληρώνει έξοδα μεταφοράς που τελικά μπορεί να αντανακλούν υψηλότερο κόστος καυσίμων, ασφάλισης και logistics.

Ένα γεωπολιτικό σοκ γίνεται πληθωριστικό όταν αρκετά από αυτά τα κόστη παραμένουν αυξημένα για αρκετό χρονικό διάστημα ώστε να ενσωματωθούν στις αποφάσεις τιμολόγησης.

Γι’ αυτό η διάρκεια της αναστάτωσης στο Ορμούζ μπορεί πλέον να έχει μεγαλύτερη σημασία από οποιαδήποτε μεμονωμένη κίνηση του πετρελαίου.

Μια διήμερη απότομη άνοδος του αργού είναι κυρίως ένα γεγονός της αγοράς. Αρκετοί μήνες υψηλότερου κόστους ναύλων, ακριβότερης ασφάλισης και αβέβαιης ενεργειακής προσφοράς μπορούν να μετατραπούν σε οικονομικό γεγονός.

Υπάρχουν ήδη ενδείξεις ότι εταιρείες και χώρες προσαρμόζονται αντί να περιμένουν να επιστρέψουν οι παλιές εμπορικές διαδρομές στην κανονικότητα.

Οι εισαγωγείς εξετάζουν εναλλακτικές αλυσίδες εφοδιασμού και ορισμένες ενεργειακές ροές από τον Κόλπο πραγματοποιούνται μέσω πιο περίπλοκων διευθετήσεων.

Οι προσαρμογές αυτές μειώνουν τον κίνδυνο μιας απόλυτης έλλειψης· ωστόσο, δεν είναι κατ’ ανάγκη φθηνές.

Μια μεγαλύτερη διαδρομή σημαίνει περισσότερες ημέρες ταξιδιού για ένα πλοίο, γεγονός που συνεπάγεται περισσότερα καύσιμα και μεγαλύτερη χρήση της διαθέσιμης χωρητικότητας των δεξαμενόπλοιων. Εάν ένα φορτίο απαιτεί πρόσθετη ασφάλιση ή υψηλότερο ναύλο ναύλωσης, αυτό ενσωματώνεται στο τελικό κόστος του εμπορεύματος.

Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι τιμές του πετρελαίου από μόνες τους μπορεί να υποεκτιμούν την πίεση.

Κατά την πρώτη φάση ενός ενεργειακού σοκ, οι επενδυτές τείνουν να επικεντρώνονται στο ίδιο το εμπόρευμα. Αργότερα, το ενδιαφέρον στρέφεται στο πόσο από το σοκ έχει μεταφερθεί στη γενικότερη διάρθρωση του κόστους.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό τώρα, καθώς οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούσαν ήδη να αξιολογήσουν εάν ο πληθωρισμός είχε περιοριστεί επαρκώς.

Στην ευρωζώνη, ο γενικός πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο, με την ενέργεια να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην άνοδο. Οι οικονομολόγοι που συμμετείχαν σε έρευνα του Reuters αναμένουν πλέον ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αυξήσει εκ νέου τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο. Η Μέση Ανατολή δεν είναι ο μοναδικός λόγος που ο πληθωρισμός έχει γίνει πιο δύσκολο να ελεγχθεί. Η αύξηση των μισθών, η δημοσιονομική πολιτική, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες και άλλοι εγχώριοι παράγοντες εξακολουθούν να έχουν σημασία.

Ωστόσο, ένα ακόμη παρατεταμένο ενεργειακό σοκ καθιστά τον υπολογισμό των κεντρικών τραπεζών λιγότερο άνετο.

Η ΕΚΤ, η Federal Reserve και άλλες κεντρικές τράπεζες δεν αντιδρούν συνήθως μηχανικά σε κάθε μεταβολή της τιμής του πετρελαίου. Γνωρίζουν ότι τα σοκ στις τιμές των εμπορευμάτων μπορεί να αντιστραφούν γρήγορα και ότι η αυστηρότερη νομισματική πολιτική δεν μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα βαρέλια αργού ούτε να ανοίξει ξανά μια ναυτιλιακή διαδρομή.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν το σοκ διαρκεί αρκετά ώστε να επηρεάσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό, τους μισθούς ή την εταιρική τιμολόγηση.

Αυτή είναι η διάκριση που πρέπει να παρακολουθούν οι επενδυτές.

Εάν μια εταιρεία αναμένει υψηλότερο κόστος ενέργειας και μεταφοράς για δύο εβδομάδες, μπορεί να το απορροφήσει. Εάν αναμένει ότι αυτά τα κόστη θα παραμείνουν υψηλά για έναν χρόνο, ο προϋπολογισμός αρχίζει να αλλάζει. Τα περιθώρια κέρδους μπορεί να προστατευθούν μέσω αυξήσεων τιμών, οι επενδυτικές αποφάσεις μπορεί να καθυστερήσουν, οι προμηθευτές μπορεί να επαναδιαπραγματευθούν συμβόλαια και οι μισθολογικές συζητήσεις να ξεκινήσουν με διαφορετική υπόθεση για τον πληθωρισμό.

Σε αυτό το σημείο, μια γεωπολιτική αναστάτωση αρχίζει να μεταδίδεται στα τμήματα του πληθωρισμού που ενδιαφέρουν περισσότερο τις κεντρικές τράπεζες. Η αγορά ομολόγων μπορεί να αντιδράσει πριν ακόμη το κάνουν τα επίσημα στοιχεία για τον πληθωρισμό.

Ο υψηλότερος αναμενόμενος πληθωρισμός μειώνει την ελκυστικότητα των σταθερών ονομαστικών ταμειακών ροών και μπορεί να ωθήσει τις αποδόσεις των ομολόγων υψηλότερα, ιδιαίτερα εάν οι επενδυτές πιστεύουν επίσης ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να διατηρήσουν τα επιτόκια σε περιοριστικά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει τις αποτιμήσεις των μετοχών.

Η σύνδεση μεταξύ του Ορμούζ και μιας τεχνολογικής μετοχής μπορεί να φαίνεται μακρινή, όμως εάν ένα ενεργειακό σοκ αλλάξει την αναμενόμενη πορεία των επιτοκίων, αλλάζει και το προεξοφλητικό επιτόκιο που χρησιμοποιείται για την αποτίμηση των μελλοντικών κερδών.

Οι εταιρείες ανάπτυξης, για τις οποίες μεγαλύτερο μέρος των αναμενόμενων ταμειακών ροών βρίσκεται στο μακρινό μέλλον, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες σε αυτή την ανατιμολόγηση.

Για άλλους κλάδους, η επίδραση είναι πιο άμεση. Οι αεροπορικές εταιρείες και οι επιχειρήσεις μεταφορών μπορεί να αντιμετωπίσουν υψηλότερους λογαριασμούς καυσίμων. Οι χημικές και βιομηχανικές εταιρείες μπορεί να δεχθούν πιέσεις μέσω του κόστους ενέργειας και εισροών. Οι εταιρείες κοινής ωφέλειας μπορεί να αντιμετωπίσουν έναν διαφορετικό συνδυασμό χονδρικών τιμών, απαιτήσεων αντιστάθμισης κινδύνου και πολιτικών πιέσεων για τους λογαριασμούς των καταναλωτών. Οι παραγωγοί ενέργειας μπορούν να επωφεληθούν από υψηλότερες τιμές, αν και ακόμη και αυτή η σχέση δεν είναι απλή όταν διαταράσσονται οι ναυτιλιακές διαδρομές και η εξαγωγική δυναμικότητα.

Το αποτέλεσμα είναι ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα για την αγορά από το απλό ερώτημα εάν κάποιος είναι long ή short στο πετρέλαιο. Υπάρχει επίσης μια σημαντική διαφορά μεταξύ μιας έλλειψης πετρελαίου και μιας αναδιοργάνωσης των ενεργειακών ροών.

Ο κόσμος δεν χρειάζεται κατ’ ανάγκη να χάσει μόνιμα εκατομμύρια βαρέλια για να αυξηθεί το κόστος.

Η προσφορά μπορεί να εξακολουθεί να φτάνει στους αγοραστές, αλλά μέσω λιγότερο αποδοτικών διαδρομών, διαφορετικών ποιοτήτων αργού, πρόσθετων αποθεμάτων ή ακριβότερων μεταφορών. Αυτό διατηρεί τη λειτουργία της φυσικής αγοράς, αλλά την καθιστά πιο δαπανηρή. Κατά κάποιον τρόπο, αυτό μπορεί να είναι δυσκολότερο για τους επενδυτές να το διαβάσουν, επειδή δεν υπάρχει ένας μοναδικός δραματικός αριθμός που να ανακοινώνει ότι το σοκ έχει φτάσει.

Το πετρέλαιο μπορεί ακόμη και να υποχωρήσει σε μια ημέρα κατά την οποία βελτιώνεται η διπλωματική κατάσταση ή τα στοιχεία για τη ζήτηση απογοητεύουν. Αυτό δεν σημαίνει ότι τα υποκείμενα logistics έχουν επιστρέψει στην κανονικότητα.

Ως εκ τούτου, η κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ αξίζει να παρακολουθείται παράλληλα με την τιμή του πετρελαίου. Το ίδιο ισχύει για τους ναύλους των δεξαμενόπλοιων, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου, τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων και το φυσικό αέριο.

Το ντίζελ μπορεί μερικές φορές να αφηγείται μια διαφορετική ιστορία από το αργό πετρέλαιο, επειδή αντανακλά τη δυναμικότητα διύλισης και τις περιφερειακές ελλείψεις προϊόντων και όχι απλώς την παγκόσμια τιμή του πετρελαίου.

Οι ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου έχουν ξεχωριστή σημασία, καθώς σχεδόν όλες οι εξαγωγές LNG του Κατάρ κανονικά διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και η διαταραχή εκεί αυξάνει τον ανταγωνισμό για εναλλακτικά φορτία στην παγκόσμια αγορά LNG. Εάν η διαταραχή καταστεί επίμονη, το πληθωριστικό σήμα μπορεί να εμφανιστεί πρώτα σε αυτά τα λιγότερο ορατά τμήματα της ενεργειακής αγοράς.

Για τους επενδυτές, το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι εάν το Ορμούζ μπορεί να προκαλέσει πληθωρισμό — σαφώς και μπορεί.

Το πιο χρήσιμο ερώτημα είναι πόσο από τη σημερινή διαταραχή είναι προσωρινό και πόσο αρχίζει να ενσωματώνεται στο κόστος μεταφοράς της ενέργειας σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εάν η ναυτιλιακή κίνηση ομαλοποιηθεί γρήγορα, τα ασφάλιστρα υποχωρήσουν και οι τιμές ενέργειας επιστρέψουν χαμηλότερα, η πληθωριστική επίδραση μπορεί να εξασθενήσει προτού αλλάξει τη συμπεριφορά των εταιρειών ή την πολιτική των κεντρικών τραπεζών.

Εάν δεν συμβεί αυτό, το πρόβλημα γίνεται λιγότερο θέμα της επόμενης κίνησης του Brent και περισσότερο θέμα του για πόσο διάστημα οι επιχειρήσεις θα αναγκαστούν να λειτουργούν με υψηλότερο και λιγότερο προβλέψιμο ενεργειακό κόστος.

Αυτό είναι ένα διαφορετικό είδος σοκ από την ξαφνική άνοδο των τιμών που έχουν συνηθίσει να διαπραγματεύονται οι αγορές. Είναι πιο αργό, λιγότερο ορατό και δυνητικά πιο επίμονο.

Και γι’ αυτό το Ορμούζ εξελίσσεται ξανά σε πρόβλημα πληθωρισμού.