Το βασικό εμπόδιο είναι τα νέα χρέη

Η ρύθμιση των έως 72 δόσεων αφορά οφειλές που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Το πρόβλημα, όμως, βρίσκεται στις υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.

Για να μπορέσει ένας οφειλέτης να ενταχθεί στη ρύθμιση των παλαιών χρεών, θα πρέπει πρώτα να έχει τακτοποιήσει τις νεότερες οφειλές του, είτε μέσω εξόφλησης είτε μέσω της πάγιας ρύθμισης.

Έτσι δημιουργείται μια ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική εξίσωση για όσους έχουν συσσωρεύσει χρέη και στις δύο περιόδους.

Από τη μία πλευρά καλούνται να καταβάλλουν τη δόση για τις παλαιές οφειλές και από την άλλη να εξυπηρετούν την πάγια ρύθμιση των νεότερων χρεών. Παράλληλα, πρέπει να ανταποκρίνονται στις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις τους.

Για τα νοικοκυριά αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, φόρο εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ, ενώ για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες προστίθενται υποχρεώσεις όπως ο ΦΠΑ και οι λοιπές τρέχουσες φορολογικές επιβαρύνσεις.

Για όσους αντιμετωπίζουν περιορισμένη ρευστότητα, η ταυτόχρονη εξυπηρέτηση παλαιών και νέων χρεών μπορεί να καταστήσει τη ρύθμιση πρακτικά απρόσιτη.

Η μεγάλη προθεσμία αφήνει περιθώριο για αλλαγές

Παρά τη χαμηλή κινητικότητα, η τελική εικόνα δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.

Οι ενδιαφερόμενοι έχουν περιθώριο να υποβάλουν αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, ενώ η περιορισμένη δραστηριότητα κατά τους θερινούς μήνες δεν θεωρείται απαραίτητα αντιπροσωπευτική.

Το ενδιαφέρον αναμένεται να αυξηθεί από τον Σεπτέμβριο, όταν φορολογούμενοι και επιχειρήσεις θα έχουν καλύτερη εικόνα για τις ταμειακές τους δυνατότητες και θα αξιολογήσουν εάν μπορούν να ανταποκριθούν στους όρους της ρύθμισης.

Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα με επιλέξιμες ληξιπρόθεσμες οφειλές προς την ΑΑΔΕ.

Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και έχουν βεβαιωθεί στη φορολογική ή τελωνειακή διοίκηση έως την ημερομηνία υποβολής της αίτησης.

Παράλληλα, οι συγκεκριμένες οφειλές δεν θα πρέπει να βρίσκονταν σε ενεργή ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026 ούτε να έχουν ενταχθεί έως την ημερομηνία της αίτησης σε άλλη ρύθμιση ή δικαστική διαδικασία τακτοποίησης.

Απαραίτητη προϋπόθεση είναι επίσης να έχουν τακτοποιηθεί οι υπόλοιπες οφειλές και να έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών.

Επιπλέον, ο οφειλέτης δεν θα πρέπει να έχει αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Έως 72 δόσεις με επιτόκιο 5,84%

Οι επιλέξιμες οφειλές μπορούν να εξοφληθούν σε έως 72 μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία δόση τα 30 ευρώ.

Το επιτόκιο της ρύθμισης ανέρχεται σε 5,84%, γεγονός που σημαίνει ότι το συνολικό κόστος εξόφλησης είναι υψηλότερο από το ονομαστικό ύψος της αρχικής οφειλής.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην πρώτη δόση. Η ρύθμιση ενεργοποιείται μόνο εφόσον η πρώτη καταβολή πραγματοποιηθεί εντός τριών εργάσιμων ημερών από την υποβολή της αίτησης.

Οι επόμενες δόσεις πρέπει να καταβάλλονται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε επόμενου μήνα.

Υπάρχει δυνατότητα η πρώτη δόση να καλυφθεί και μέσω συμψηφισμού επιστροφής φόρου, παρακράτησης κατά την έκδοση αποδεικτικού ενημερότητας ή αναγκαστικής είσπραξης, υπό την προϋπόθεση ότι το ποσό θα πιστωθεί εμπρόθεσμα.

Πότε χάνεται η ρύθμιση

Η ένταξη στις 72 δόσεις δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης έχει εξασφαλίσει οριστικά τη διευκόλυνση.

Οι όροι διατήρησης της ρύθμισης είναι αυστηροί και αφορούν όχι μόνο τις παλαιές οφειλές αλλά και τις νέες φορολογικές υποχρεώσεις.

Η ρύθμιση χάνεται εάν δεν καταβληθούν δύο συνεχόμενες δόσεις ή εάν οι δύο τελευταίες δόσεις καθυστερήσουν για διάστημα μεγαλύτερο των δύο μηνών.

Απώλεια της ρύθμισης μπορεί επίσης να προκύψει όταν άλλες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις δεν τακτοποιηθούν μέσα σε έναν μήνα ή όταν δημιουργηθούν νέα χρέη τα οποία δεν εξοφληθούν ή δεν υπαχθούν σε ρύθμιση μέσα σε τρεις μήνες από τη λήξη τους.

Ουσιαστικά, ο οφειλέτης καλείται να παραμένει συνεπής απέναντι στο Δημόσιο καθ' όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.

Τι κερδίζουν όσοι παραμένουν συνεπείς

Για όσους τηρούν τους όρους, η ρύθμιση προσφέρει σημαντικές διευκολύνσεις.

Μεταξύ άλλων, παρέχεται δυνατότητα έκδοσης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας, αναστέλλεται η ποινική δίωξη για τις συγκεκριμένες οφειλές και δεν λαμβάνονται νέα μέτρα αναγκαστικής είσπραξης για τις ρυθμισμένες υποχρεώσεις.

Υπό προϋποθέσεις μπορεί επίσης να περιοριστούν υφιστάμενες κατασχέσεις εις χείρας τρίτων για μελλοντικές απαιτήσεις, μετά την προβλεπόμενη διαδικασία αποδέσμευσης.

Το Δημόσιο, ωστόσο, διατηρεί δικαιώματα για τη διασφάλιση των απαιτήσεών του. Μπορεί να εγγράψει υποθήκη, να μην χορηγήσει φορολογική ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου όταν η απαίτηση δεν θεωρείται επαρκώς διασφαλισμένη και να συμψηφίσει επιστροφές φόρου με το ανεξόφλητο υπόλοιπο.

Παράλληλα, για όσο διάστημα η ρύθμιση παραμένει ενεργή, αναστέλλεται η παραγραφή των οφειλών.

Το στοίχημα του Σεπτεμβρίου

Η χαμηλή μέχρι στιγμής συμμετοχή δεν σημαίνει ότι η ρύθμιση έχει αποτύχει. Το κρίσιμο διάστημα θα είναι οι επόμενοι μήνες, όταν θα φανεί εάν περισσότεροι οφειλέτες μπορούν τελικά να ξεπεράσουν το βασικό εμπόδιο των νεότερων χρεών.

Το πρόβλημα είναι ότι η ρύθμιση επιχειρεί να δώσει λύση σε παλαιές οφειλές, αλλά απευθύνεται σε ανθρώπους και επιχειρήσεις που μπορεί να έχουν συσσωρεύσει νέες υποχρεώσεις στο μεταξύ.

Έτσι, για αρκετούς οφειλέτες το ζήτημα δεν είναι εάν θέλουν να μπουν στις 72 δόσεις, αλλά εάν διαθέτουν την απαιτούμενη ρευστότητα για να εξυπηρετούν ταυτόχρονα το παλαιό χρέος, τα νεότερα χρέη και τις τρέχουσες φορολογικές υποχρεώσεις.

Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της ρύθμισης έως το τέλος του 2026: εάν θα καταφέρει να προσελκύσει περισσότερους οφειλέτες ή εάν η προϋπόθεση τακτοποίησης των νεότερων χρεών θα συνεχίσει να λειτουργεί ως το βασικό «φρένο» στη συμμετοχή.