Η πιο αισιόδοξη ανάγνωση των εξελίξεων είναι ότι τόσο οι Ηνωμένες Πολιτείες όσο και το Ιράν έχουν πλέον αντιληφθεί πως το κόστος μιας περαιτέρω κλιμάκωσης είναι υπερβολικά μεγάλο και αναζητούν έναν τρόπο υπαναχώρησης. Υπό αυτή την οπτική, η προσωρινή παύση των απειλών θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα προς ένα τέλος της σύγκρουσης.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει το CNN, υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους αυτή η εκδοχή δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής. Η αλλοπρόσαλλη ρητορική του Τραμπ, οι συχνές αντιφάσεις και η αδυναμία της αμερικανικής κυβέρνησης να παρουσιάσει μια καθαρή στρατηγική ή μια πειστική έξοδο από την κρίση, υπονομεύουν την αξιοπιστία κάθε νέας δήλωσης. Η πολιτική του συμπεριφορά δείχνει ότι δεν θα ήταν καθόλου απίθανο να ανατρέψει ακόμη και το ίδιο του το πενθήμερο «πάγωμα» επιθέσεων, αν εκτιμήσει πως κάτι τέτοιο τον εξυπηρετεί πολιτικά ή στρατιωτικά.

Μια πιο κυνική προσέγγιση βλέπει πίσω από την απόφασή του και έναν ακόμη στόχο: τη σταθεροποίηση των αγορών. Με τις μετοχές να πιέζονται και το πετρέλαιο να εκτοξεύεται, η προσωρινή αποκλιμάκωση λειτούργησε σαν μήνυμα καθησυχασμού προς τους επενδυτές. Το αποτέλεσμα ήταν άμεσο, καθώς οι βασικοί αμερικανικοί δείκτες σημείωσαν άνοδο άνω του 1%, ενώ το Brent υποχώρησε αισθητά. Παράλληλα, η αμερικανική κοινή γνώμη προσδοκά ότι μια τέτοια αποκλιμάκωση θα μπορούσε να μεταφραστεί και σε ανάσα για τις τιμές καυσίμων.

Κατά την ανάλυση του CNN, ο Τραμπ έχει και έναν πιο πρακτικό λόγο να ρίξει τους τόνους: ενδεχομένως να χρειάζεται χρόνο. Οι στρατιωτικές δυνάμεις που θα μπορούσαν να στηρίξουν μια μεγάλης κλίμακας επιχείρηση σε κρίσιμες ιρανικές εγκαταστάσεις ή σε περιοχές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως. Αυτό σημαίνει ότι η ρητορική περί προσωρινής αναστολής μπορεί να εξυπηρετεί όχι μόνο τη διπλωματία ή την αγορά, αλλά και τη στρατιωτική προετοιμασία.

Το πρόβλημα, όμως, είναι βαθύτερο. Οι συνεχείς εναλλαγές του Τραμπ, από δηλώσεις περί επικείμενης συμφωνίας σε νέες απειλές κλιμάκωσης, δεν παραπέμπουν σε σταθερή ηγεσία σε καιρό πολέμου. Αντίθετα, θυμίζουν το μοτίβο που έχει χαρακτηρίσει συνολικά τη δημόσια πορεία του: δημιουργία κρίσης, διαχείριση της έντασης που ο ίδιος προκαλεί και μετάθεση των δύσκολων αποφάσεων για αργότερα.

Το Ιράν, πάντως, παρά τις βαριές απώλειες που έχει υποστεί από τις επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ, εξακολουθεί να διατηρεί ένα ισχυρό στρατηγικό χαρτί: την ικανότητά του να απειλεί τα Στενά του Ορμούζ και, μέσω αυτών, την παγκόσμια οικονομία. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η λογική λέει ότι ένα καθεστώς που ήταν ήδη σκληροπυρηνικό πριν από τον πόλεμο δύσκολα θα εμφανιστεί τώρα πιο διαλλακτικό, ιδίως μετά τη δολοφονία κορυφαίων στελεχών του και τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στις υποδομές του.

Ταυτόχρονα, οι όροι που φέρεται να θέτει ο Τραμπ για τον τερματισμό της κρίσης — όπως η πλήρης εγκατάλειψη του πυρηνικού προγράμματος και των βαλλιστικών πυραύλων — ενδέχεται να είναι πολιτικά αδύνατο να γίνουν αποδεκτοί από την Τεχεράνη. Τα ίδια τα γεγονότα των τελευταίων εβδομάδων ενισχύουν για το ιρανικό καθεστώς την πεποίθηση ότι τέτοια μέσα αποτελούν εργαλείο επιβίωσης και αποτροπής.

Ακόμη και αν αρχίσουν τελικά συνομιλίες, με χώρες όπως το Πακιστάν να προβάλλουν ως πιθανοί διαμεσολαβητές, το ερώτημα παραμένει ποιος ακριβώς θα μιλήσει εκ μέρους του Ιράν. Η απώλεια κρίσιμων προσώπων, η ασάφεια στην εσωτερική ιεραρχία και ο ενδεχόμενος αυξημένος ρόλος των Φρουρών της Επανάστασης κάνουν ακόμη πιο δύσκολη τη λήψη συνεκτικών αποφάσεων. Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η Τεχεράνη να διαβάζει τις αντιφάσεις και τις δημόσιες παλινωδίες του Τραμπ ως ένδειξη ότι η πίεση που ασκεί αποδίδει.

Το συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ζοφερό: σχεδόν όλες οι επιλογές είναι κακές. Ο Τραμπ μπορεί να κλιμακώσει τα πλήγματα, αλλά δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι έτσι θα αποκαταστήσει την ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα. Μπορεί να στείλει χερσαίες δυνάμεις, αλλά τότε θα παγιδευτεί ακριβώς σε έναν «ατελείωτο πόλεμο» τον οποίο ο ίδιος είχε καταγγείλει πολιτικά. Μπορεί να επιχειρήσει να αποχωρήσει, ίσως συνοδεύοντας την κίνηση αυτή με μια δήλωση «νίκης», αλλά κάτι τέτοιο θα άφηνε εκτεθειμένους τους συμμάχους των ΗΠΑ, θα ενίσχυε το Ιράν και θα άφηνε ανοιχτό το ζήτημα του πυρηνικού του προγράμματος.

Όπως καταλήγει το CNN, οι Αμερικανοί πρόεδροι συχνά καλούνται να διαχειριστούν κρίσεις χωρίς ιδανικές επιλογές. Στην περίπτωση όμως του Ιράν, ο Τραμπ φαίνεται να βρίσκεται μπροστά σε ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και δυσεπίλυτο πρόβλημα, το οποίο σε μεγάλο βαθμό συνέβαλε ο ίδιος να διαμορφωθεί.