Γιατί η αγορά ενέργειας δεν υπέστη μεγαλύτερο σοκ

Σύμφωνα με την Capital Economics, πριν από την έναρξη του πολέμου υπήρχε ήδη σημαντικό πλεόνασμα στην αγορά πετρελαίου, γεγονός που λειτούργησε ως «μαξιλάρι» απέναντι στη διαταραχή της προσφοράς.

Παράλληλα, η δυνατότητα εκτροπής μέρους των πετρελαϊκών ροών μέσω εναλλακτικών αγωγών, η μειωμένη ζήτηση εισαγωγών από την Κίνα και η απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων συνέβαλαν στη συγκράτηση των τιμών.

Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι τα εμπορικά αποθέματα πετρελαίου έχουν πλέον μειωθεί σημαντικά. Αυτό σημαίνει ότι η αγορά δεν μπορεί να απορροφά επ’ αόριστον νέες διαταραχές χωρίς να αυξηθούν οι πιέσεις στις τιμές.

Στην αγορά φυσικού αερίου, η κατάσταση έχει παραμείνει πιο ελεγχόμενη λόγω της εποχικά χαμηλότερης ζήτησης κατά τους καλοκαιρινούς μήνες στο βόρειο ημισφαίριο.

Ωστόσο, η εικόνα μπορεί να αλλάξει καθώς πλησιάζει το φθινόπωρο. Τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται ήδη σε χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τα συνήθη για την εποχή, γεγονός που αυξάνει την ευαισθησία των τιμών σε οποιοδήποτε νέο πρόβλημα εφοδιασμού.

Παράλληλα, η Capital Economics δεν αναμένει ότι μια πιθανή επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα οδηγήσει σε τόσο απότομη πτώση των τιμών πετρελαίου όσο συνέβη μετά την πρώτη εκεχειρία. Ο λόγος είναι ότι αυτή τη φορά υπάρχουν λιγότερα δεξαμενόπλοια που περιμένουν στον Περσικό Κόλπο για να μεταφέρουν φορτία, περιορίζοντας την άμεση αύξηση της προσφοράς.

Η παγκόσμια οικονομία δείχνει μεγαλύτερη αντοχή

Η Capital Economics επισημαίνει ότι η παγκόσμια οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική από τις αρχικές προβλέψεις.

Ένας σημαντικός παράγοντας ήταν η αντίδραση των κυβερνήσεων, ιδιαίτερα στην Ασία, όπου αρκετές χώρες παρενέβησαν για να περιορίσουν τις επιπτώσεις των υψηλότερων τιμών ενέργειας σε καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Ακόμη και σε χώρες όπου οι κυβερνήσεις δεν προχώρησαν σε σημαντικές παρεμβάσεις, τα νοικοκυριά φαίνεται ότι απορρόφησαν μέρος του κόστους μειώνοντας τα ποσοστά αποταμίευσής τους, ώστε να διατηρήσουν τις καταναλωτικές τους δαπάνες.

Παράλληλα, οι ανησυχίες για πιθανές ελλείψεις στις αλυσίδες εφοδιασμού οδήγησαν αρκετές επιχειρήσεις σε προληπτική αύξηση αποθεμάτων, κίνηση που στήριξε προσωρινά την οικονομική δραστηριότητα.

Επιπλέον, η επενδυτική έκρηξη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη αποτέλεσε έναν ακόμη παράγοντα στήριξης για την παγκόσμια ανάπτυξη.

Ο οίκος εκτιμά ότι η οικονομία της Ευρωζώνης και του Ηνωμένου Βασιλείου συνέχισε να αναπτύσσεται με σταθερούς ρυθμούς στο δεύτερο τρίμηνο.

Ωστόσο, η εικόνα θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι κυβερνήσεις ενδέχεται να μην έχουν τη δυνατότητα ή τη διάθεση να καλύψουν το κόστος μιας νέας μεγάλης αύξησης στις τιμές ενέργειας, ενώ τα νοικοκυριά δεν θα μπορούν να μειώνουν συνεχώς τις αποταμιεύσεις τους για να στηρίξουν την κατανάλωση.

Παρόλα αυτά, η Capital Economics θεωρεί ότι η μέχρι τώρα εμπειρία δείχνει πως ο κίνδυνος μιας μεγάλης παγκόσμιας ύφεσης παραμένει περιορισμένος.

Οι κεντρικές τράπεζες παρακολουθούν τον πληθωρισμό

Στο μέτωπο της νομισματικής πολιτικής, η Capital Economics εκτιμά ότι οι κεντρικές τράπεζες έχουν πλέον αλλάξει στάση μετά τα μαθήματα των τελευταίων ετών.

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και λιγότερη στους κινδύνους επιβράδυνσης της οικονομικής δραστηριότητας.

Μέχρι στιγμής αυτό δεν έχει οδηγήσει τις περισσότερες μεγάλες κεντρικές τράπεζες σε νέες αυξήσεις επιτοκίων.

Ωστόσο, η Capital Economics θεωρεί πιθανό ότι και άλλες κεντρικές τράπεζες θα ακολουθήσουν το παράδειγμα της ΕΚΤ και θα προχωρήσουν σε αυξήσεις επιτοκίων εάν το ενεργειακό σοκ ενταθεί.

Όσον αφορά τη Federal Reserve, ο οίκος εκτιμά ότι η Fed είναι πιθανό να αυξήσει τα επιτόκια ανεξάρτητα από την πορεία των ενεργειακών τιμών.

Αυξάνονται οι κίνδυνοι για νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή

Η Capital Economics θεωρεί ότι οι κίνδυνοι για περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης έχουν αυξηθεί.

Οι πιο σκληρές φωνές στο εσωτερικό του Ιράν φαίνεται να ενισχύονται, ενώ οι επιθέσεις έχουν γίνει πιο έντονες. Παράλληλα, η απειλή των Χούθι να επηρεάσουν τη λειτουργία των Στενών Μπαμπ ελ-Μαντέμπ δημιουργεί έναν επιπλέον παράγοντα αβεβαιότητας για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενέργεια.

Ωστόσο, ο οίκος υπογραμμίζει ότι μια σύγκρουση χωρίς τέλος δεν αποτελεί αναπόφευκτο σενάριο.

Διπλωματικές προσπάθειες από χώρες όπως το Πακιστάν, το Κατάρ, η Τουρκία και η Αίγυπτος συνεχίζονται, με προτάσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και μια προσωρινή εκεχειρία διάρκειας 10 ημερών.

Όσο περισσότερο διαρκεί η σύγκρουση, τόσο αυξάνονται οι πιέσεις για συμβιβασμούς.

Η άνοδος των τιμών της βενζίνης θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για αποκλιμάκωση, ενώ η οικονομική πίεση από τις κυρώσεις θα μπορούσε αντίστοιχα να οδηγήσει την Τεχεράνη σε πιο διαλλακτική στάση.

Τα κράτη του Κόλπου και οι χώρες που προσπαθούν να μεσολαβήσουν, οι οποίες επίσης υφίστανται τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης, αναμένεται να εντείνουν τις προσπάθειές τους για γεφύρωση των διαφορών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Συνολικά, η Capital Economics εκτιμά ότι η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής επιδείξει μεγαλύτερη αντοχή από την αναμενόμενη, όμως το επόμενο κρίσιμο σημείο θα είναι η εξέλιξη γύρω από τα Στενά του Ορμούζ.

Μια γρήγορη αποκλιμάκωση θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις οικονομικές επιπτώσεις, ενώ μια παρατεταμένη διακοπή της ενεργειακής ροής θα αποτελούσε το μεγαλύτερο τεστ για την παγκόσμια ανάπτυξη.