Ο Mark Mahaney, ανώτατο στέλεχος της Evercore ISI, αποδίδει την υποαπόδοση σε έξι βασικούς παράγοντες που έχουν επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα. Ωστόσο, θεωρεί ότι η αγορά ενδέχεται να έχει υπερτιμήσει ορισμένους από τους κινδύνους, ιδιαίτερα όσον αφορά τη μελλοντική κερδοφορία των μεγαλύτερων τεχνολογικών ομίλων.

Οι έξι παράγοντες που πίεσαν τις μετοχές του διαδικτύου

1. Υψηλές αποτιμήσεις μετά το πολυετές ράλι

Η προηγούμενη τριετής ανοδική πορεία είχε οδηγήσει πολλές μετοχές του κλάδου σε απαιτητικά επίπεδα αποτίμησης. Η εξέλιξη αυτή τις κατέστησε περισσότερο ευάλωτες σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές άρχισαν να επανεξετάζουν τις προσδοκίες τους για την ανάπτυξη και την κερδοφορία των επιχειρήσεων.

2. Ανησυχίες για την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης

Η ταχεία ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργεί ερωτήματα για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστική θέση καθιερωμένων διαδικτυακών πλατφορμών. Οι επενδυτές εξετάζουν κατά πόσο οι νέες τεχνολογίες μπορούν να περιορίσουν τη δύναμη των υφιστάμενων επιχειρηματικών μοντέλων και να μεταβάλουν τις προοπτικές ανάπτυξής τους.

Οι ανησυχίες αυτές έχουν επηρεάσει εταιρείες όπως η Booking Holdings, η Expedia, η Shopify και η Uber. Το βασικό ερώτημα αφορά όχι μόνο την ανάπτυξη των εσόδων τους, αλλά και το κατά πόσο θα διατηρήσουν την ίδια δυνατότητα προσέλκυσης πελατών, διαχείρισης συναλλαγών και παραγωγής κερδών σε ένα περιβάλλον όπου οι υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερο ρόλο.

3. Το υψηλό κόστος των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη

Οι μεγαλύτεροι τεχνολογικοί όμιλοι βρίσκονται στη μέση ενός ιδιαίτερα δαπανηρού επενδυτικού κύκλου, με τεράστιες ανάγκες για κέντρα δεδομένων, υπολογιστική ισχύ, προηγμένους ημιαγωγούς και ενεργειακές υποδομές.

Η Evercore ISI επισημαίνει ότι οι κεφαλαιουχικές δαπάνες ως ποσοστό των εσόδων ενδέχεται να αυξηθούν περαιτέρω κατά τις οικονομικές χρήσεις 2027 και πιθανώς 2028. Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχύσει τους φόβους ότι οι αυξημένες επενδύσεις θα περιορίσουν τις ελεύθερες ταμειακές ροές, ακόμη και στις εταιρείες που εμφανίζουν ισχυρή λειτουργική κερδοφορία.

4. Το ενεργειακό σοκ και οι πιέσεις στην κατανάλωση

Η πολεμική σύγκρουση στο Ιράν και οι επιπτώσεις της στην αγορά ενέργειας έχουν εντείνει τις πληθωριστικές πιέσεις. Το υψηλότερο ενεργειακό κόστος μπορεί να περιορίσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και να αυξήσει τα λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων.

Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για έναν κλάδο που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την καταναλωτική δραστηριότητα, τις ηλεκτρονικές συναλλαγές, τις κρατήσεις ταξιδιών και τις διαφημιστικές δαπάνες.

5. Η προοπτική νέων μεγάλων δημόσιων εγγραφών

Η αναμονή για την είσοδο νέων εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης στις χρηματιστηριακές αγορές δημιουργεί έναν επιπλέον παράγοντα πίεσης. Οι επενδυτές ενδέχεται να ανακατανείμουν κεφάλαια από υφιστάμενες μετοχές προς νέες δημόσιες εγγραφές, προκειμένου να αποκτήσουν έκθεση σε επιχειρήσεις που θεωρούν ότι διαθέτουν ισχυρότερες προοπτικές ανάπτυξης.

Η ανακατανομή αυτή μπορεί να επηρεάζει τις αποτιμήσεις ακόμη και εταιρειών με ισχυρά οικονομικά μεγέθη, εφόσον αυξάνεται η προσφορά νέων επενδυτικών επιλογών.

6. Ο κίνδυνος των αυτόνομων πρακτόρων τεχνητής νοημοσύνης

Ένας από τους πιο σύνθετους κινδύνους αφορά την εμφάνιση αυτόνομων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να λειτουργούν ως βασική διεπαφή μεταξύ καταναλωτών και ψηφιακών υπηρεσιών.

Εάν οι χρήστες αρχίσουν να αναζητούν προϊόντα, να οργανώνουν ταξίδια, να συγκρίνουν τιμές ή να ολοκληρώνουν συναλλαγές μέσω τέτοιων εφαρμογών, ορισμένες καθιερωμένες πλατφόρμες ενδέχεται να χάσουν μέρος του άμεσου ελέγχου που διαθέτουν σήμερα στις σχέσεις με τους πελάτες.

Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τα διαφημιστικά έσοδα, τις προμήθειες ανά συναλλαγή και τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να αξιοποιούν τα δεδομένα των χρηστών. Η συγκεκριμένη απειλή, την οποία η Evercore ISI περιγράφει ως «Muse Risk», συνδέεται με μια πιθανή βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές χρησιμοποιούν το διαδίκτυο.

Το κρίσιμο στοίχημα: Οι ελεύθερες ταμειακές ροές των hyperscalers

Παρά την επιφυλακτικότητα της αγοράς, η Evercore ISI θεωρεί ότι οι εκτιμήσεις για τις μελλοντικές ταμειακές ροές των μεγαλύτερων τεχνολογικών εταιρειών μπορεί να είναι υπερβολικά απαισιόδοξες.

Η Amazon, η Alphabet, μητρική της Google, και η Meta Platforms βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης, καθώς οι επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη απαιτούν ολοένα μεγαλύτερα κεφάλαια. Οι ανησυχίες της αγοράς επικεντρώνονται στο ενδεχόμενο οι υψηλές κεφαλαιουχικές δαπάνες να οδηγήσουν σε αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια.

Η Evercore ISI εκτιμά, ωστόσο, ότι η εικόνα μπορεί να αποδειχθεί καλύτερη από τις σημερινές προβλέψεις. Ο Mahaney επισημαίνει ότι οι ανοδικές αναθεωρήσεις των εκτιμήσεων για τα έσοδα και τα λειτουργικά κέρδη θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν σε σημαντικό βαθμό την αύξηση των επενδυτικών δαπανών.

Ειδικά για την Amazon και τη Meta, οι εκτιμήσεις για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες του 2027 εξακολουθούν να εμφανίζουν ανοδικούς κινδύνους. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι θα επιδεινωθούν αντίστοιχα οι ταμειακές ροές, εφόσον η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων τους αποδειχθεί ισχυρότερη από την αναμενόμενη.

Το ενδεχόμενο καταλύτη μέσα στους επόμενους 12 μήνες

Σύμφωνα με την ανάλυση της Evercore ISI, ένα πιθανό σημείο καμπής για τον κλάδο θα μπορούσε να εμφανιστεί μέσα στους επόμενους 3 έως 12 μήνες, εάν οι ελεύθερες ταμειακές ροές των μεγάλων τεχνολογικών ομίλων αρχίσουν να βελτιώνονται ταχύτερα από ό,τι προβλέπει σήμερα η αγορά.

Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να ανατρέψει μέρος της σημερινής επιφυλακτικότητας και να οδηγήσει σε αναθεώρηση των αποτιμήσεων. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι επενδυτές εστιάζουν υπερβολικά στο κόστος της τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να αποδίδουν την ίδια βαρύτητα στα πιθανά έσοδα και στα λειτουργικά κέρδη που μπορεί να δημιουργήσει.

Η θετική εκδοχή του σεναρίου, πάντως, δεν είναι δεδομένη. Εάν οι δαπάνες αυξηθούν ταχύτερα από τα έσοδα ή εάν οι νέες τεχνολογίες πιέσουν τα υφιστάμενα επιχειρηματικά μοντέλα, η βελτίωση των ταμειακών ροών μπορεί να καθυστερήσει.

Για τους επενδυτές, επομένως, η φετινή πτώση των μετοχών του διαδικτύου δημιουργεί μια πιθανή ευκαιρία, αλλά όχι χωρίς κινδύνους. Το καθοριστικό στοιχείο θα είναι αν οι τεχνολογικοί κολοσσοί καταφέρουν να μετατρέψουν τις τεράστιες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη σε ανάλογη αύξηση εσόδων, κερδών και διαθέσιμων ταμειακών ροών.