Η διάρκεια της κρίσης καθοριστικός παράγοντας

Η Morgan Stanley τονίζει ότι οι αγορές μπορούν συνήθως να απορροφήσουν μια σύντομη περίοδο αβεβαιότητας. Ωστόσο, η κατάσταση γίνεται πιο περίπλοκη εάν οι εχθροπραξίες διαρκέσουν πέρα από λίγες εβδομάδες. Όπως επισημαίνει η Monica Guerra, επικεφαλής πολιτικής ανάλυσης για τις ΗΠΑ στη Morgan Stanley Wealth Management, όσο περισσότερο παρατείνεται η αβεβαιότητα τόσο δυσκολότερο γίνεται για τις αγορές να την αγνοήσουν.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Donald Trump, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις ενδέχεται να διαρκέσουν έως και τέσσερις ή πέντε εβδομάδες. Σε ένα τέτοιο σενάριο αυξάνονται οι πιθανότητες η γεωπολιτική ένταση να μετατραπεί σε οικονομική πίεση μέσω υψηλότερων τιμών πετρελαίου και ενισχυμένου πληθωρισμού.

Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της ενεργειακής αγοράς

Η σύγκρουση έχει έντονη γεωοικονομική διάσταση, καθώς η Τεχεράνη μπορεί να χρησιμοποιήσει τα Strait of Hormuz ως στρατηγικό μοχλό πίεσης. Οποιαδήποτε διαταραχή στη διέλευση δεξαμενόπλοιων ή ακόμη και η απειλή κλεισίματος της θαλάσσιας οδού θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών ενέργειας.

Μια τέτοια εξέλιξη θα είχε άμεσες συνέπειες για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς οι υψηλότερες τιμές καυσίμων ενισχύουν τον πληθωρισμό και περιορίζουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι μια άνοδος 10% στις τιμές του πετρελαίου λόγω διαταραχής στην προσφορά θα μπορούσε να αυξήσει τον πληθωρισμό καταναλωτή στις ΗΠΑ κατά περίπου 0,35% μέσα στους επόμενους τρεις μήνες.

Παράλληλα, σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης, το δολάριο συχνά ενισχύεται καθώς οι επενδυτές το αντιμετωπίζουν ως ασφαλές καταφύγιο, γεγονός που μπορεί να περιορίσει εν μέρει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Επιπτώσεις στην κατανάλωση

Σύμφωνα με την εμπειρική ανάλυση της Morgan Stanley, οι καταναλωτές αρχικά μπορεί να απορροφήσουν την άνοδο των τιμών καυσίμων αξιοποιώντας αποταμιεύσεις, γεγονός που στηρίζει προσωρινά τη συνολική κατανάλωση.

Ωστόσο, η πραγματική κατανάλωση τείνει να υποχωρεί δύο έως τρεις μήνες μετά από ένα ενεργειακό σοκ.

Η Sarah Wolfe, στρατηγικός αναλυτής μακροοικονομικών θεμάτων στη Morgan Stanley Wealth Management, σημειώνει ότι η μείωση της κατανάλωσης μπορεί να διαρκέσει πέντε έως έξι μήνες, ανάλογα με τη διάρκεια και την ένταση της ανόδου των τιμών ενέργειας.

Πολιτικές επιπτώσεις και δίλημμα για τη Fed

Η αύξηση του κόστους ζωής θα μπορούσε να αποκτήσει και πολιτική διάσταση στις United States, ιδιαίτερα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Οι τιμές ενέργειας και τα προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες βρίσκονται ήδη στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters και Ipsos, μόλις το 27% των πολιτών εγκρίνει τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν. Αν η σύγκρουση αποδειχθεί σύντομη, η δυσαρέσκεια μπορεί να περιοριστεί. Αν όμως παραταθεί, το κόστος ζωής ενδέχεται να κυριαρχήσει στην πολιτική ατζέντα.

Ένα ενεργειακό σοκ δημιουργεί παράλληλα ένα δύσκολο δίλημμα για τη Federal Reserve. Η αύξηση των επιτοκίων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού μπορεί να επιβραδύνει την οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση, ενώ η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής για στήριξη της ανάπτυξης θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι αξιωματούχοι της Fed ενδέχεται να κινηθούν πιο προσεκτικά, προχωρώντας σε μικρότερες αυξήσεις επιτοκίων ή ακόμη και σε προσωρινή παύση της νομισματικής σύσφιξης έως ότου αποσαφηνιστούν οι οικονομικές επιπτώσεις.

Άνοδος αμυντικών δαπανών και νέες επενδυτικές ευκαιρίες

Η πιθανότητα ευρύτερης εμπλοκής των ΗΠΑ στη σύγκρουση θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αμυντικών δαπανών. Ο προτεινόμενος προϋπολογισμός άμυνας της χώρας αγγίζει τα 1,5 τρισ. δολάρια, επίπεδο που θυμίζει τις δαπάνες της εποχής του Πολέμου της Κορέας.

Η αύξηση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές θα απαιτούν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου για τη διακράτηση κρατικού χρέους.

Ιστορικά, οι αγορές μετοχών έχουν καταγράψει άνοδο κατά τη διάρκεια πολεμικών συγκρούσεων. Κατά τους δύο πολέμους του Κόλπου, οι μετοχές σημείωσαν διψήφια κέρδη τρεις έως έξι μήνες μετά την έναρξη των επιχειρήσεων, με τον αμυντικό κλάδο να πρωταγωνιστεί.

Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η Morgan Stanley επισημαίνει ότι ο γεωπολιτικός κίνδυνος έχει πλέον μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό του παγκόσμιου οικονομικού περιβάλλοντος. Οι επενδυτές καλούνται να λειτουργούν σε ένα σύστημα όπου οι γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί, τα περιφερειακά μπλοκ και οι στρατηγικές αντιπαραθέσεις επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις αγορές και τη διαμόρφωση των χαρτοφυλακίων.

Σε αυτό το πλαίσιο, η τράπεζα εκτιμά ότι το 2026 ενδέχεται να αναδειχθούν επενδυτικές ευκαιρίες σε κλάδους όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η αεροδιαστημική και οι βιομηχανικές υποδομές, όπου οι αυξημένες κρατικές δαπάνες μπορούν να δημιουργήσουν πολυετή ζήτηση.