7% κάτω από τα υψηλά οι τράπεζες

Ο ευρωπαϊκός τραπεζικός δείκτης έχει υποχωρήσει περίπου 7% από τα υψηλά του, διατηρώντας ωστόσο συνολική απόδοση περίπου 18% από τις αρχές του 2026.

Η Morgan Stanley θεωρεί ότι η πρόσφατη διόρθωση είναι σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της μεταβολής του κλίματος στην αγορά ομολόγων, σε συνδυασμό με την κατοχύρωση κερδών μετά την ισχυρή άνοδο των τραπεζικών μετοχών.

Παρά την υποχώρηση, οι τράπεζες της Ευρωζώνης διαπραγματεύονται σήμερα περίπου στις 9,5 φορές τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027, δηλαδή με discount περίπου 30% έναντι της ευρύτερης αγοράς.

Η αποτίμηση αυτή αφήνει περιθώριο για επαναξιολόγηση, υπό την προϋπόθεση όμως ότι θα περιοριστεί η μεταβλητότητα στην αγορά κρατικών ομολόγων.

Τι δείχνουν προηγούμενες κρίσεις

Η Morgan Stanley συγκρίνει τη σημερινή διόρθωση με προηγούμενα επεισόδια έντονης μεταβλητότητας στην αγορά ομολόγων.

Στο πρόσφατο selloff, οι τραπεζικές μετοχές έχουν υποχωρήσει περίπου 7%-10%, ενώ η πτώση στον βρετανικό τραπεζικό κλάδο ήταν ακόμη μεγαλύτερη.

Τον Ιούνιο του 2024, η ανακοίνωση πρόωρων εκλογών στη Γαλλία είχε προκαλέσει πτώση περίπου 9% στον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο, ενώ οι γαλλικές τράπεζες είχαν καταγράψει απώλειες της τάξης του 12%-25%.

Αντίστοιχα, το φθινόπωρο του 2022, η πολιτική αβεβαιότητα στην Ιταλία είχε οδηγήσει τα ιταλικά spreads υψηλότερα κατά περίπου 25-35 μονάδες βάσης, με τις UniCredit και Intesa Sanpaolo να υποχωρούν κατά 7%-10%.

Ωστόσο, τότε οι επιπτώσεις στον ευρύτερο ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο παρέμειναν περιορισμένες, καθώς στην αγορά επιδρούσαν ταυτόχρονα και άλλοι παράγοντες.

Πολύ διαφορετική ήταν η εικόνα κατά τη δημοσιονομική κρίση της Βρετανίας, όταν οι τραπεζικές μετοχές είχαν υποχωρήσει περίπου 20%.

Η σύγκριση αυτή δείχνει και τη βασική παράμετρο για την τρέχουσα συγκυρία: η διάρκεια και η ένταση της αναταραχής στα ομόλογα έχουν μεγαλύτερη σημασία από την ίδια την αρχική διεύρυνση των spreads.

Ανθεκτικά τα έσοδα και ο δανεισμός

Παρά τη μεταβλητότητα, η Morgan Stanley εξακολουθεί να βλέπει θετικές προοπτικές για τα καθαρά έσοδα από τόκους και συνολικά για τα έσοδα των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια επηρεάζεται ιστορικά από τις μεταβολές στα επιτόκια των νέων χορηγήσεων, ενώ ο εταιρικός δανεισμός συνδέεται περισσότερο με τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης.

Σε αυτό το σημείο ο οίκος βλέπει μια σημαντική θετική ένδειξη: η ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια έχει επιταχυνθεί, παρά το γεγονός ότι οι συνθήκες στις αγορές παραμένουν δύσκολες.

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι η τάση αυτή είναι πιθανό να συνεχιστεί, καθώς συνδέεται με τον ευρύτερο κύκλο επενδύσεων και κεφαλαιουχικών δαπανών.

Άνετη ρευστότητα, περιορισμένος κίνδυνος καταθέσεων

Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρεί ο οίκος και το γεγονός ότι οι δείκτες ρευστότητας των τραπεζών παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.

Κατά μέσο όρο διαμορφώνονται περίπου στο 175%, ενώ οι αγορές χρηματοδότησης εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά.

Ως εκ τούτου, η Morgan Stanley δεν αναμένει κάποια απότομη επιδείνωση του κόστους χρηματοδότησης σε ολόκληρο τον κλάδο.

Ο ανταγωνισμός για τις καταθέσεις μπορεί να ενταθεί, όμως ο οίκος θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή θα συνδέεται περισσότερο με τα επίπεδα των επιτοκίων της ΕΚΤ και λιγότερο με κάποια δραματική μεταβολή στη σύνθεση των καταθέσεων.

Για να υπάρξει ουσιαστική πίεση στο κόστος χρηματοδότησης των τραπεζών, θα απαιτούνταν, σύμφωνα με τη Morgan Stanley, μεγαλύτερη διεύρυνση των spreads και παρατεταμένη περίοδος έντονης μεταβλητότητας στις αγορές.

Πόσο κινδυνεύουν τα κέρδη

Η ιστορική εμπειρία είναι επίσης καθησυχαστική.

Κατά τη μεταβλητότητα στην ιταλική αγορά το 2022 και μετά την ανακοίνωση των πρόωρων εκλογών στη Γαλλία το 2024, οι επιπτώσεις στα κέρδη των τραπεζών ήταν περιορισμένες.

Αντίθετα, στην κρίση δημόσιου χρέους της περιόδου 2010-2012, η οποία ήταν πολύ βαθύτερη, η ένταση στα κρατικά ομόλογα μεταφέρθηκε στο κόστος χρηματοδότησης των καταθέσεων και επηρέασε ουσιαστικά την κερδοφορία των τραπεζών.

Η Morgan Stanley υπολογίζει ότι μια αύξηση κατά 5% στη μετακύλιση των επιτοκίων προς τις καταθέσεις σε ολόκληρη την Ευρωζώνη θα είχε επίπτωση περίπου 3% στα κέρδη των τραπεζών κατά μέσο όρο.

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, ο οίκος δεν θεωρεί ότι έχει δημιουργηθεί αντίστοιχου μεγέθους πρόβλημα.

Περιορισμένη η επίπτωση στα κεφάλαια

Ακόμη πιο περιορισμένες αναμένονται οι επιπτώσεις στους κεφαλαιακούς δείκτες.

Τα γαλλικά spreads έναντι των γερμανικών έχουν διευρυνθεί κατά περίπου 24 έως 43 μονάδες βάσης από το δεύτερο τρίμηνο, ενώ οι αποδόσεις των 5ετών κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί κατά περίπου 77 έως 124 μονάδες βάσης σε Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία και Ελλάδα.

Παρά τη σημαντική μεταβολή στις αποδόσεις, η Morgan Stanley εκτιμά ότι η επίπτωση στους δείκτες CET1 των τραπεζών θα είναι κατά μέσο όρο μικρότερη από 5 μονάδες βάσης.

Ο λόγος είναι η περιορισμένη έκθεση των τραπεζών στα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια, αλλά και η χρήση συμβάσεων αντιστάθμισης κινδύνου, όπως τα swaps.

Υπάρχουν, ωστόσο, διαφοροποιήσεις ανά τράπεζα. Για επιλεγμένες τράπεζες σε Ισπανία, Ελλάδα και Ιταλία, η Morgan Stanley υπολογίζει ότι η διάβρωση των κεφαλαίων μπορεί να φθάσει περίπου τις 10 έως 35 μονάδες βάσης.

Το κρίσιμο σημείο για το re-rating

Το συμπέρασμα της Morgan Stanley είναι ότι η σημερινή αναταραχή στην αγορά ομολόγων δεν συνιστά, μέχρι στιγμής, απειλή αντίστοιχη με προηγούμενες μεγάλες κρίσεις δημόσιου χρέους.

Τα έσοδα παραμένουν ανθεκτικά, η ζήτηση για εταιρικά δάνεια ενισχύεται, η ρευστότητα των τραπεζών είναι υψηλή και η επίπτωση των μεταβολών στα κρατικά ομόλογα στους δείκτες CET1 εκτιμάται περιορισμένη.

Το πρόβλημα βρίσκεται περισσότερο στην αποτίμηση και στο επενδυτικό κλίμα.

Οι τράπεζες έχουν ήδη καταγράψει ισχυρή άνοδο μέσα στο 2026 και η νέα διεύρυνση των spreads έχει λειτουργήσει ως αφορμή για κατοχύρωση κερδών.

Για να επιστρέψει ο κλάδος σε τροχιά νέας ανοδικής επαναξιολόγησης, θα χρειαστεί πρώτα να σταθεροποιηθεί η αγορά κρατικών ομολόγων.

Με άλλα λόγια, η Morgan Stanley δεν βλέπει αυτή τη στιγμή πρόβλημα κερδοφορίας ή κεφαλαίων, αλλά έναν κίνδυνο που αφορά κυρίως το κόστος χρήματος, το επενδυτικό κλίμα και την αποτίμηση των τραπεζικών μετοχών.