Η αγορά φοβάται ένα νέο μοντέλο «κυκλικής ζήτησης»

Σε πρώτη ανάγνωση, οι εξελίξεις είναι ξεκάθαρα θετικές για την Nvidia και ολόκληρη την αλυσίδα της τεχνητής νοημοσύνης.

Η χρηματοδότηση από τη Nvidia διασφαλίζει ότι η επέκταση των υποδομών AI συνεχίζεται χωρίς προβλήματα ρευστότητας, οι κατασκευαστές ημιαγωγών επωφελούνται από τεράστια ζήτηση και το μοντέλο «πωλητές εργαλείων της AI» συνεχίζει να δημιουργεί ισχυρή ανάπτυξη.

Ωστόσο, η αγορά αντέδρασε με επιφυλακτικότητα.

Το πενταετές credit default swap (CDS) της Nvidia κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο στην ιστορία του, καθώς οι επενδυτές άρχισαν να αποτιμούν τον κίνδυνο μιας ενδεχόμενης υποχρέωσης ύψους 250 δισ. δολαρίων.

Το βασικό ερώτημα είναι εάν η Nvidia χρηματοδοτεί ουσιαστικά τον μεγαλύτερο πελάτη της, δημιουργώντας μια σχέση όπου η πραγματική οργανική ζήτηση δεν μπορεί πλέον να διαχωριστεί από τη ζήτηση που δημιουργείται μέσω χρηματοδότησης.

Ο CEO της Nvidia, Jensen Huang, έχει χαρακτηρίσει τις ανησυχίες περί «κυκλικότητας» υπερβολικές. Ωστόσο, το μέγεθος των ποσών έχει πλέον φτάσει σε επίπεδα που κάνουν την αγορά να απαιτεί περισσότερες εξηγήσεις.

Ο φόβος επανάληψης του 1999

Η σύγκριση που προκαλεί νευρικότητα στους επενδυτές είναι η περίοδος της φούσκας των τηλεπικοινωνιών στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Τότε εταιρείες όπως η Lucent και η Nortel χρηματοδοτούσαν τους πελάτες τους για την αγορά εξοπλισμού, δημιουργώντας την εικόνα τεράστιας ζήτησης.

Όταν όμως οι πελάτες δεν μπόρεσαν να εξυπηρετήσουν το χρέος τους, αποκαλύφθηκε ότι είχαν δημιουργηθεί τεράστιες πλεονάζουσες υποδομές χωρίς αντίστοιχη χρήση.

Το αποτέλεσμα ήταν η κατάρρευση πολλών εταιρειών, η αχρησιμοποίητη χωρητικότητα δικτύων («dark fiber») για χρόνια και η χρεοκοπία της WorldCom, η μεγαλύτερη εταιρική χρεοκοπία στις ΗΠΑ εκείνη την εποχή.

Η σημερινή ανησυχία είναι ότι η αγορά AI μπορεί να ακολουθήσει παρόμοιο μοτίβο: τεράστιες επενδύσεις βασισμένες στην υπόθεση ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει απαραίτητη υποδομή της οικονομίας για τις επόμενες δεκαετίες.

Ωστόσο, υπάρχουν πέντε σημαντικές διαφορές που περιορίζουν αυτή την ανησυχία.

Πέντε λόγοι γιατί η σύγκριση με το dot-com ίσως είναι υπερβολική

1. Δεν υπάρχει περιορισμός στη διανομή της τεχνολογίας

Στη δεκαετία του 1990, η ανάπτυξη του διαδικτύου εξαρτιόταν από τη φυσική επέκταση των δικτύων, τους υπολογιστές και τις γραμμές broadband.

Η υιοθέτηση ήταν αργή και περιορισμένη.

Αντίθετα, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να διανεμηθούν άμεσα σε εκατοντάδες εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια συσκευές.

Ένα νέο μοντέλο AI μπορεί να φτάσει στους χρήστες σχεδόν στιγμιαία, χωρίς την ανάγκη φυσικής εγκατάστασης υποδομών σε κάθε σημείο.

2. Η εμπορική αξιοποίηση της AI ήδη ξεκινά

Σε αντίθεση με το διαδίκτυο της δεκαετίας του 1990, όπου μεγάλο μέρος της αξίας ήταν υποθετικό, η τεχνητή νοημοσύνη ήδη δημιουργεί έσοδα.

Η μετάβαση προς τα λεγόμενα agentic AI συστήματα και τα μοντέλα χρέωσης βάσει χρήσης επιτρέπουν στις εταιρείες να μετατρέπουν την υπολογιστική ισχύ σε πραγματική οικονομική αξία.

Η επιτάχυνση των επενδύσεων σε cloud υπηρεσίες από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες αποτελεί ένδειξη ότι η ζήτηση δεν είναι απλώς μελλοντική υπόθεση.

3. Η αγορά chips εμφανίζει έλλειψη, όχι υπερπροσφορά

Ένα βασικό χαρακτηριστικό της φούσκας των τηλεπικοινωνιών ήταν η κατάρρευση των τιμών λόγω υπερβολικής προσφοράς.

Στην αγορά AI chips συμβαίνει το αντίθετο.

Οι τιμές των ημιαγωγών παραμένουν υψηλές, με την TSMC να εξετάζει αυξήσεις τιμών τα επόμενα χρόνια λόγω περιορισμένης παραγωγικής ικανότητας.

Η εικόνα αυτή παραπέμπει σε αγορά όπου η ζήτηση εξακολουθεί να ξεπερνά την προσφορά.

4. Οι υποδομές AI δεν είναι εύκολα απαξιώσιμες

Οι οπτικές ίνες της εποχής dot-com έμειναν ανενεργές για χρόνια επειδή δεν υπήρχε άμεση ζήτηση.

Αντίθετα, ένα σύγχρονο cluster GPUs μπορεί να χρησιμοποιηθεί από πολλούς διαφορετικούς πελάτες: εταιρείες AI, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και ερευνητικούς οργανισμούς.

Η υποδομή υπολογιστικής ισχύος έχει πολλαπλές πιθανές χρήσεις και μικρότερο κίνδυνο να καταστεί άχρηστη.

5. Η Nvidia δεν χρηματοδοτεί από ανάγκη

Η Lucent και η Nortel χρηματοδοτούσαν πελάτες επειδή χρειάζονταν να διατηρήσουν τεχνητά υψηλές πωλήσεις.

Η Nvidia βρίσκεται σε διαφορετική θέση.

Η εταιρεία δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα ζήτησης για τα chips της. Αντίθετα, βρίσκεται στο κέντρο μιας αγοράς όπου η ζήτηση ξεπερνά την προσφορά.

Η απόφαση να στηρίξει χρηματοδοτικά την OpenAI αντανακλά περισσότερο την πεποίθηση ότι η επέκταση της υπολογιστικής ισχύος θα δημιουργήσει επαρκείς αποδόσεις για την εξυπηρέτηση των επενδύσεων.

Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης δεκαετίας

Η αγορά έχει δίκιο να εξετάζει προσεκτικά το μέγεθος των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.

Τα ποσά είναι ιστορικά και η συγκέντρωση κεφαλαίων σε λίγους μεγάλους παίκτες δημιουργεί πραγματικούς κινδύνους.

Ωστόσο, η σύγκριση με τη φούσκα του dot-com δεν είναι απόλυτα ακριβής.

Η σημερινή AI οικονομία διαθέτει ήδη πραγματική ζήτηση, εμπορικά μοντέλα και περιορισμένη προσφορά υποδομών.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσει αξία, αλλά αν οι σημερινές αποτιμήσεις και οι επενδύσεις ενσωματώνουν υπερβολικά αισιόδοξες προσδοκίες.

Η επόμενη φάση της αγοράς θα κριθεί από το αν οι τεράστιες δαπάνες σε υποδομές μετατραπούν σε αντίστοιχη αύξηση εσόδων και κερδών.