Το στοίχημα είναι μεγάλο. Τα κτίρια αντιπροσωπεύουν το 40% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στη χώρα – τον πιο ενεργοβόρο τομέα της ελληνικής οικονομίας. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει μείωση της ενεργειακής χρήσης στα οικιακά κτίρια κατά 16% έως το 2030 και 20-22% έως το 2035, με ανακαίνιση 68.000-70.000 κατοικιών ετησίως έως το 2030.

Η ΔΕΗ είναι ήδη στο πεδίο. Έχοντας εξαγοράσει την Κωτσόβολος και αποκτήσει παρουσία στην αγορά λιανικής ηλεκτρικών συσκευών, στοχεύει να παρέχει υπηρεσίες On-bill financing στο 40% των πελατών της έως το 2027. Η λογική είναι ότι ο πάροχος δεν θα πουλάει πλέον μόνο κιλοβατώρες, αλλά θα γίνεται συνολικός πάροχος ενεργειακής αναβάθμισης με συμβουλευτικές υπηρεσίες και χρηματοδότηση.

Η ρυθμιστική αρχή ΡΑΑΕΥ έχει ήδη εισηγηθεί την τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας για να συμπεριληφθεί η νέα δυνατότητα, με σαφείς προστατευτικές ρήτρες: οι χρεώσεις ενεργειακής αναβάθμισης θα είναι διακριτές στον λογαριασμό, το δικαίωμα αλλαγής παρόχου δεν θα περιορίζεται και – κρίσιμα – ο πάροχος δεν θα έχει δικαίωμα διακοπής ηλεκτροδότησης για ανεξόφλητα που αφορούν δράσεις ενεργειακής αναβάθμισης.

Ωστόσο, η αντιπαράθεση έχει ήδη ξεσπάσει. Η Ένωση ελληνικών επιχειρήσεων θέρμανσης και ενέργειας (ΕΝΕΕΠΙΘΕ) εγείρει ζητήματα ελεύθερου ανταγωνισμού και κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης, ζητώντας να αποκλειστεί η δυνατότητα αποκλειστικής ή προνομιακής διάθεσης προϊόντων και υπηρεσιών μέσω της ισχυρής θέσης των παρόχων στην αγορά ενέργειας. Η ένωση επιμένει ότι δεν πρέπει να υπάρχει σύνδεση της χρηματοδότησης με υποχρεωτική επιλογή συγκεκριμένου εξοπλισμού, εγκαταστάτη ή συνδεδεμένης επιχείρησης. Επιφυλάξεις στην ίδια κατεύθυνση εκφράζει και το ΤΕΕ Δυτικής Μακεδονίας.

Οι ίδιοι οι πάροχοι, μέσω του Συνδέσμου τους ΕΣΠΕΝ, βλέπουν ευκαιρία και προτείνουν να διευρυνθεί το εργαλείο ώστε να καλύπτει και υπηρεσίες συντήρησης, τεχνικής βοήθειας και έκδοσης πιστοποιητικών. Επισημαίνουν ωστόσο και τα δικά τους ζητήματα: τον αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο που αναλαμβάνουν, το φαινόμενο του «ενεργειακού τουρισμού» – δηλαδή πελατών που αλλάζουν πάροχο αφού λάβουν τη χρηματοδότηση – και την ανάγκη δημιουργίας μηχανισμού εγγυοδοσίας για τη βιωσιμότητα του σχήματος. Τόσο ο ΕΣΠΕΝ όσο και η ΔΕΗ ζητούν να προβλεφθεί ρητά ότι η σύμβαση ενεργειακής αναβάθμισης θα είναι αυτοτελής και πλήρως διακριτή από τη σύμβαση προμήθειας ρεύματος.