Η Scope θεωρεί ότι η Ελλάδα έχει πλέον δημιουργήσει ένα πιο ισχυρό δημοσιονομικό υπόβαθρο, με τις μεταρρυθμίσεις, τις επενδύσεις και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων να ενισχύουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης.

Χρέος: Η μεγάλη αλλαγή των τελευταίων ετών

Κεντρικό στοιχείο της αναβάθμισης αποτελεί η εντυπωσιακή πορεία του δημόσιου χρέους.

Η Ελλάδα κατέγραψε το 2025 δημοσιονομικό πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ. Για το 2026, η Scope εκτιμά ότι το συνολικό πλεόνασμα θα διαμορφωθεί περίπου στο 3% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα θα παραμείνει στο 4,1%.

Για το 2027 αναμένεται κάποια υποχώρηση του πρωτογενούς πλεονάσματος, στο 3,7% του ΑΕΠ, λόγω υψηλότερων συνταξιοδοτικών δαπανών και προσωρινών μέτρων στήριξης της ενέργειας.

Ωστόσο, η δημοσιονομική εικόνα παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή και, σύμφωνα με τη Scope, θα συνεχίσει να στηρίζει την αποκλιμάκωση του χρέους.

Ο οίκος προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει περίπου στο 136% του ΑΕΠ το 2026, από 146,1% το 2025, ενώ έως το 2031 αναμένεται να περιοριστεί περίπου στο 110% του ΑΕΠ.

Η αποκλιμάκωση είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς επιτυγχάνεται παρά το γεγονός ότι το επίπεδο του χρέους παραμένει ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.

Ισχυρή φορολογική βάση και πρωτογενή πλεονάσματα

Σημαντική θεωρεί η Scope και τη βελτίωση της φορολογικής διοίκησης.

Η ψηφιοποίηση και οι θεσμικές αλλαγές έχουν ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση και τα δημόσια έσοδα. Ο λόγος των φορολογικών εσόδων προς το ΑΕΠ αυξήθηκε από 20,5% το 2009 σε περίπου 28% το 2025, ενώ τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν από 7,1% σε περίπου 9,5% του ΑΕΠ.

Η Scope εκτιμά ότι οι μεταρρυθμίσεις αυτές θα συνεχίσουν να στηρίζουν τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα οποία προβλέπεται να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο περίπου στο 3% του ΑΕΠ την περίοδο 2028-2031.

Ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρώπης

Η δεύτερη μεγάλη βάση της αναβάθμισης είναι η βελτίωση της οικονομικής ανθεκτικότητας.

Η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με μέσο πραγματικό ρυθμό 2,1% την περίοδο 2023-2025, έναντι περίπου 1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Scope προβλέπει ανάπτυξη 1,9% το 2026 και 1,7% το 2027, παρά το δυσκολότερο εξωτερικό περιβάλλον.

Η ανάπτυξη στηρίζεται στην εγχώρια ζήτηση, στον τουρισμό, στις επενδύσεις, στις μεταρρυθμίσεις και στην αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδει ο οίκος στο Ταμείο Ανάκαμψης. Μέχρι τον Ιούνιο του 2026, η Ελλάδα είχε λάβει 24,6 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 70% των συνολικών διαθέσιμων πόρων.

Οι επενδύσεις κατευθύνονται μεταξύ άλλων σε υποδομές, ψηφιοποίηση και πράσινη μετάβαση, δημιουργώντας προϋποθέσεις για υψηλότερη παραγωγικότητα.

Ισχυρή δομή χρέους

Η Scope υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα δεν έχει απλώς μειώσει το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ, αλλά διαθέτει και μια ιδιαίτερα ευνοϊκή δομή δημόσιου χρέους.

Περίπου 70% του ελληνικού χρέους βρίσκεται στα χέρια επίσημων πιστωτών, με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.

Η μέση σταθμισμένη διάρκεια του χρέους είχε φθάσει τα 18,3 έτη τον Ιούνιο του 2026, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονται περίπου στα 31 δισ. ευρώ, ή περίπου στο 13% του ΑΕΠ.

Οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες αναμένεται να παραμείνουν κάτω από το 10% του ΑΕΠ σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Η εικόνα αυτή περιορίζει σημαντικά τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης και αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα της Scope για την αναβάθμιση.

Το χρέος παραμένει η βασική αδυναμία

Παρά τη βελτίωση, η Scope ξεκαθαρίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σημαντικές αδυναμίες σε σχέση με χώρες υψηλότερης πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Το δημόσιο χρέος παραμένει πολύ υψηλό και, ακόμη και με την προβλεπόμενη αποκλιμάκωση, θα βρίσκεται σε αυξημένα επίπεδα για αρκετά χρόνια.

Παράλληλα, η μακροπρόθεσμη δυναμική ανάπτυξης παραμένει περιορισμένη. Η Scope υπολογίζει το δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης περίπου στο 1,3%, με την Ελλάδα να αντιμετωπίζει προβλήματα όπως η γήρανση του πληθυσμού, η χαμηλή παραγωγικότητα, οι περιορισμοί στην αγορά εργασίας και η περιορισμένη διαφοροποίηση της οικονομίας.

Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι εάν οι αυξημένες επενδύσεις θα μετατραπούν σε μόνιμη αύξηση της παραγωγικότητας και της δυνητικής ανάπτυξης.

Εξωτερικό ισοζύγιο: Η «αχίλλειος πτέρνα»

Ένας ακόμη σημαντικός περιορισμός αφορά το εξωτερικό ισοζύγιο.

Η Scope προβλέπει ότι τα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνουν περίπου στο 5%-6% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα.

Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη χαμηλή εγχώρια αποταμίευση, την αυξημένη ζήτηση εισαγόμενων αγαθών λόγω επενδύσεων και τη μεγάλη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας.

Η καθαρή διεθνής επενδυτική θέση της Ελλάδας παραμένει ιδιαίτερα αρνητική, στο -142% του ΑΕΠ το 2025, γεγονός που καθιστά την οικονομία περισσότερο εξαρτημένη από την εξωτερική χρηματοδότηση.

Τι σημαίνει το BBB+

Η αναβάθμιση σε BBB+ ενισχύει περαιτέρω τη θέση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα και αποτυπώνει τη σημαντική αλλαγή του πιστωτικού προφίλ της χώρας τα τελευταία χρόνια.

Η Scope θεωρεί ότι οι κίνδυνοι για την αξιολόγηση τους επόμενους 12-18 μήνες είναι ισορροπημένοι, εξ ου και η Σταθερή προοπτική.

Για νέα αναβάθμιση, ο οίκος θα ήθελε να δει περαιτέρω ενίσχυση της δυνητικής ανάπτυξης μέσω μεταρρυθμίσεων, επενδύσεων και παραγωγικότητας, διατηρήσιμη βελτίωση του εξωτερικού ισοζυγίου και ακόμη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.

Αντίθετα, βασικοί κίνδυνοι θα ήταν μια δημοσιονομική εκτροπή που θα ανέκοπτε την πτωτική πορεία του χρέους, μια επιδείνωση των αναπτυξιακών προοπτικών και των μεταρρυθμίσεων ή μια νέα εξασθένηση της εξωτερικής θέσης της χώρας.

Η αναβάθμιση της Scope έρχεται έτσι να επιβεβαιώσει μια ευρύτερη μεταβολή: η Ελλάδα δεν αξιολογείται πλέον μόνο με βάση το ύψος του χρέους της, αλλά ολοένα περισσότερο με βάση την ταχύτητα μείωσής του, τη δομή του, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και τη βελτίωση της ανθεκτικότητας της οικονομίας.