Τι είναι ο Buffett Indicator

Ο δείκτης έγινε ευρύτερα γνωστός από τον Warren Buffett και συγκρίνει τη συνολική κεφαλαιοποίηση της αμερικανικής χρηματιστηριακής αγοράς με το ΑΕΠ των ΗΠΑ.

Με απλά λόγια, επιχειρεί να απαντήσει στο ερώτημα πόσο μεγάλη είναι η χρηματιστηριακή αγορά σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας που βρίσκεται πίσω από αυτή.

Σε θεωρητικό επίπεδο, μια ένδειξη γύρω στο 100% θεωρείται ότι αντιστοιχεί σε μια πιο ισορροπημένη σχέση μεταξύ χρηματιστηριακών αποτιμήσεων και οικονομικής δραστηριότητας. Στο 238%, η χρηματιστηριακή αξία των αμερικανικών επιχειρήσεων είναι περίπου 2,4 φορές το μέγεθος της αμερικανικής οικονομίας.

Πρόκειται αναμφίβολα για μια ακραία ένδειξη.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η αγορά βρίσκεται λίγο πριν από ένα κραχ.

Και εδώ βρίσκεται η σημαντικότερη λεπτομέρεια.

Γιατί ο δείκτης δεν είναι τόσο απλός όσο φαίνεται

Ο Buffett Indicator έχει ένα σημαντικό μειονέκτημα: συγκρίνει την κεφαλαιοποίηση των αμερικανικών εταιρειών με το αμερικανικό ΑΕΠ, ενώ οι μεγάλες εισηγμένες των ΗΠΑ παράγουν σημαντικό μέρος των εσόδων και των κερδών τους εκτός αμερικανικής οικονομίας.

Μια εταιρεία όπως η Microsoft, η Apple, η Nvidia ή η Alphabet δεν είναι αποκλειστικά «αμερικανικές» επιχειρήσεις από πλευράς εσόδων. Η χρηματιστηριακή τους αξία αντανακλά την παγκόσμια δραστηριότητά τους, ενώ το ΑΕΠ που χρησιμοποιείται στον παρονομαστή αφορά μόνο την αμερικανική οικονομία.

Επιπλέον, η σημερινή αγορά έχει διαφορετική σύνθεση από εκείνη προηγούμενων δεκαετιών.

Οι τεχνολογικές εταιρείες έχουν αποκτήσει τεράστια οικονομική κλίμακα, αλλά ταυτόχρονα παρουσιάζουν υψηλή κερδοφορία, ισχυρές ταμειακές ροές και σημαντικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Πολλές βρίσκονται στην καρδιά της επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης, γεγονός που δημιουργεί την προσδοκία ότι τα σημερινά υψηλά κέρδη μπορούν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο.

Άρα, το 238% δεν μπορεί να διαβαστεί ως ένα απλό «238% = κραχ».

Αποτελεί περισσότερο ένδειξη ότι η αγορά είναι ακριβή και ότι οι μελλοντικές αποδόσεις πιθανότατα θα είναι δυσκολότερο να παραχθούν.

Το μεγάλο λάθος: να προσπαθήσει κανείς να προβλέψει την κορυφή

Το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα δεν είναι ότι οι επενδυτές πρέπει να πουλήσουν.

Είναι ακριβώς το αντίθετο.

Η ιστορία δείχνει ότι η προσπάθεια χρονισμού της αγοράς μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο επικίνδυνη από όσο φαίνεται θεωρητικά.

Όταν οι αποτιμήσεις αυξάνονται, η λογική είναι απλή: πουλάς σήμερα και επιστρέφεις όταν η αγορά διορθώσει.

Το πρόβλημα είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει πότε θα έρθει η διόρθωση.

Ακόμη χειρότερα, μια αγορά μπορεί να παραμείνει υπερτιμημένη για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από όσο μπορεί να παραμείνει ένας επενδυτής εκτός αγοράς.

Αυτό ακριβώς έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν.

Πριν από μία δεκαετία, ο Buffett Indicator βρισκόταν περίπου στο 121%. Και τότε αρκετοί θεωρούσαν την αμερικανική αγορά υπερβολικά ακριβή.

Όποιος όμως είχε πουλήσει ολόκληρο το χαρτοφυλάκιό του περιμένοντας την «αναπόφευκτη» μεγάλη διόρθωση, θα είχε χάσει μια δεκαετία εξαιρετικών αποδόσεων.

Ο S&P 500 έχει προσφέρει συνολική απόδοση περίπου 318% σε ορίζοντα δεκαετίας.

Το γεγονός αυτό δεν σημαίνει ότι θα επαναληφθεί την επόμενη δεκαετία. Σημαίνει όμως κάτι πολύ σημαντικό: η υψηλή αποτίμηση δεν αποτελεί από μόνη της επαρκές timing signal για έξοδο από την αγορά.

Η άλλη πλευρά του νομίσματος

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι οι σημερινές αποτιμήσεις μπορούν να αγνοηθούν.

Το αντίθετο.

Όσο υψηλότερα ανεβαίνουν οι αποτιμήσεις, τόσο μικρότερο γίνεται το περιθώριο για απογοητεύσεις. Όταν μια αγορά προεξοφλεί ήδη υψηλή ανάπτυξη, υψηλά περιθώρια κέρδους και πολυετή κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης, ακόμη και μια μικρή απόκλιση από τις προσδοκίες μπορεί να προκαλέσει δυσανάλογη αντίδραση.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην τρέχουσα αγορά, όπου η άνοδος παραμένει σε μεγάλο βαθμό συνδεδεμένη με τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και την επενδυτική έκρηξη γύρω από την AI.

Επομένως, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι απαραίτητα ότι «η αγορά είναι ακριβή και άρα πρέπει να πουλήσουμε».

Ο κίνδυνος είναι ότι η αγορά έχει γίνει ακριβή και χρειάζεται πλέον εξαιρετικά ισχυρή αύξηση κερδών για να δικαιολογήσει τις αποτιμήσεις της.

Τι λέει πραγματικά ο Buffett Indicator

Ο δείκτης στο 238% πρέπει να αντιμετωπίζεται περισσότερο ως εργαλείο διαχείρισης προσδοκιών παρά ως μηχανισμός πρόβλεψης κραχ.

Δεν λέει πότε θα σταματήσει η άνοδος.

Δεν λέει πόσο ακόμη μπορεί να ανέβει ο S&P 500.

Και κυρίως, δεν λέει ότι η αγορά θα διορθώσει αύριο.

Λέει όμως ότι οι επενδυτές αγοράζουν πλέον με πολύ υψηλότερες αποτιμήσεις σε σχέση με το παρελθόν και, συνεπώς, οι μελλοντικές αποδόσεις είναι πιθανό να είναι χαμηλότερες και η μεταβλητότητα υψηλότερη όταν οι προσδοκίες αρχίσουν να διαψεύδονται.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε μια περίοδο κατά την οποία ο S&P 500 βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά, τα επιτόκια παραμένουν κρίσιμος παράγοντας για τις αποτιμήσεις και οι αγορές ομολόγων στέλνουν ήδη προειδοποιητικά μηνύματα μέσω των υψηλών πραγματικών αποδόσεων.

Το σωστό μήνυμα για τον επενδυτή

Η πιο λογική ανάγνωση της σημερινής εικόνας δεν είναι ούτε «όλα είναι ασφαλή» ούτε «πουλήστε τα πάντα».

Είναι ότι η αγορά απαιτεί πλέον μεγαλύτερη πειθαρχία.

Η υψηλή αποτίμηση μπορεί να συνυπάρξει με περαιτέρω άνοδο. Το έχουμε δει επανειλημμένα. Όμως όσο αυξάνεται η απόσταση από τα ιστορικά επίπεδα αποτίμησης, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η ποιότητα των εταιρειών, η κερδοφορία, οι ταμειακές ροές και η τιμή στην οποία αγοράζει κανείς.

Με άλλα λόγια, το 238% του Buffett Indicator δεν αποτελεί σήμα «πούλα».

Αποτελεί σήμα «μην θεωρείς δεδομένη την επόμενη δεκαετία αποδόσεων της προηγούμενης».

Και ίσως αυτή να είναι η ουσία της προειδοποίησης του Buffett: στις αγορές δεν αρκεί να γνωρίζεις ότι κάτι είναι ακριβό. Πρέπει να γνωρίζεις και ότι μπορεί να παραμείνει ακριβό για πολύ περισσότερο από όσο περιμένεις.

Στην τρέχουσα συγκυρία, λοιπόν, το μεγαλύτερο λάθος δεν είναι απαραίτητα η παραμονή στην αγορά. Είναι η πεποίθηση ότι επειδή οι αποτιμήσεις είναι ιστορικά υψηλές, μπορεί κανείς να γνωρίζει με ακρίβεια πότε πρέπει να βγει και πότε να επιστρέψει.