Η λογική αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους έντονης μεταβλητότητας, όταν οι αποφάσεις συχνά λαμβάνονται υπό την πίεση του φόβου.

1. Η σημασία των ταμειακών διαθεσίμων

Ένα πρώτο βήμα είναι η επανεξέταση της ρευστότητας.

Όταν ένας επενδυτής ανησυχεί έντονα ότι οι αποτιμήσεις των μετοχών έχουν ανέβει υπερβολικά ή ότι ο S&P 500 μπορεί να υποχωρήσει απότομα, το πρόβλημα δεν είναι απαραίτητα μόνο η αγορά. Μπορεί να σημαίνει ότι έχει τοποθετήσει μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου κεφαλαίου του σε μετοχές από όσο αντέχει ψυχολογικά ή οικονομικά.

Η ύπαρξη επαρκών ταμειακών διαθεσίμων λειτουργεί ως «μαξιλάρι» σε περίπτωση απρόβλεπτων αναγκών και μειώνει την πιθανότητα αναγκαστικών πωλήσεων σε μια περίοδο μεγάλης πτώσης.

Για έναν μακροπρόθεσμο επενδυτή, η δυνατότητα να διατηρήσει τις επενδύσεις του σε μια δύσκολη περίοδο είναι σημαντική, καθώς του επιτρέπει να αφήσει τον χρόνο να λειτουργήσει υπέρ της επένδυσης.

2. Διαφοροποίηση πέρα από τις μετοχές

Η δεύτερη παράμετρος αφορά την κατανομή του χαρτοφυλακίου.

Η αμερικανική αγορά έχει καταγράψει μια εξαιρετικά ισχυρή πορεία τα τελευταία χρόνια. Το Vanguard S&P 500 ETF έχει αποδώσει περίπου 15% ετησίως σε ετησιοποιημένη βάση κατά την τελευταία 16ετία.

Μια τόσο μεγάλη άνοδος μπορεί να έχει αυξήσει σημαντικά το ποσοστό των μετοχών μέσα σε ένα χαρτοφυλάκιο, ακόμη και χωρίς ο επενδυτής να έχει πραγματοποιήσει νέες αγορές.

Σε μια τέτοια περίπτωση, μια περιορισμένη ανακατανομή προς ομόλογα ή άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων μπορεί να μειώσει τη συνολική μεταβλητότητα. Ακόμη και μια μεταβολή της τάξης του 5%–10% στην κατανομή μπορεί να αλλάξει το επίπεδο κινδύνου ενός χαρτοφυλακίου.

Το βασικό ζητούμενο δεν είναι να προβλεφθεί η επόμενη κίνηση της αγοράς, αλλά να διαμορφωθεί ένα χαρτοφυλάκιο που ο επενδυτής μπορεί να διατηρήσει ακόμη και σε μια μεγάλη διόρθωση.

3. Οι πτώσεις μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες

Η τρίτη αρχή βρίσκεται στον πυρήνα της επενδυτικής φιλοσοφίας του Buffett.

Οι bear markets συνδέονται συχνά με φόβο, αναγκαστικές πωλήσεις και έντονη απαισιοδοξία. Για έναν επενδυτή με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, όμως, η πτώση των τιμών μπορεί ταυτόχρονα να δημιουργήσει χαμηλότερες αποτιμήσεις.

Η κρίσιμη διάκριση είναι μεταξύ μιας προσωρινής πτώσης της τιμής μιας εταιρείας και μιας μόνιμης επιδείνωσης των θεμελιωδών της μεγεθών.

Ο Buffett έχει στηρίξει μεγάλο μέρος της επενδυτικής του φιλοσοφίας στην αγορά επιχειρήσεων με ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη, ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και δυνατότητα δημιουργίας κερδών σε βάθος χρόνου.

Έτσι, όταν οι αγορές κινούνται βίαια πτωτικά, το ζητούμενο για έναν μακροπρόθεσμο επενδυτή δεν είναι απλώς να αγοράζει επειδή οι τιμές έπεσαν. Είναι να εξετάζει εάν η πτώση έχει αλλάξει ουσιαστικά την αξία της επιχείρησης ή απλώς την αποτίμησή της.

Η ψυχολογία παραμένει κρίσιμος παράγοντας

Η βασική ιδέα του Buffett είναι ότι οι αγορές δεν κινούνται πάντα με βάση την ψυχρή αξιολόγηση των θεμελιωδών μεγεθών. Ο φόβος και η απληστία μπορούν να οδηγήσουν σε υπερβολές τόσο προς τα πάνω όσο και προς τα κάτω.

Γι' αυτό και η πειθαρχία έχει μεγαλύτερη σημασία από την προσπάθεια πρόβλεψης της επόμενης κίνησης.

Η διατήρηση επαρκούς ρευστότητας, η σωστή διαφοροποίηση και η δυνατότητα αξιοποίησης μεγάλων διορθώσεων αποτελούν τρεις πρακτικές που συνδέονται με αυτή τη φιλοσοφία.

Σε τελική ανάλυση, το μεγαλύτερο πλεονέκτημα ενός μακροπρόθεσμου επενδυτή μπορεί να μην είναι η ικανότητα να γνωρίζει τι θα κάνει η αγορά αύριο, αλλά η δυνατότητα να παραμένει ψύχραιμος όταν οι υπόλοιποι επενδυτές παρασύρονται από τον φόβο ή την υπερβολική αισιοδοξία.