|
Από τη
μεταποίηση χαμηλής αξίας
στον ανταγωνισμό υψηλής
τεχνολογίας
Όπως επισημαίνει ο
επικεφαλής οικονομολόγος
της Capital Economics,
Neil Shearing, το πρώτο
«σοκ» της Κίνας στις
αρχές του 2000 επηρέασε
κυρίως τη χαμηλής
προστιθέμενης αξίας
βιομηχανία, με
σημαντικές απώλειες
θέσεων εργασίας σε
ανεπτυγμένες οικονομίες,
κυρίως στις ΗΠΑ.
Σήμερα όμως η εικόνα
είναι διαφορετική. Η
κινεζική βιομηχανία έχει
ανέβει στην παγκόσμια
αλυσίδα αξίας και πλέον
ανταγωνίζεται άμεσα
προηγμένες ευρωπαϊκές
βιομηχανίες, από τα
αυτοκίνητα έως τον
βιομηχανικό εξοπλισμό
και τα μηχανήματα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία
του οίκου, το εξαγωγικό
προφίλ της Κίνας
παρουσιάζει πλέον
μεγαλύτερη ομοιότητα με
εκείνο της Ευρώπης, παρά
με των ΗΠΑ, της Ιαπωνίας
ή του Ηνωμένου
Βασιλείου.
Πιέσεις στις τιμές και
απώλεια μεριδίων αγοράς
Η
κινεζική στρατηγική
παραγωγής, που βασίζεται
σε υψηλές αποταμιεύσεις,
έντονη επενδυτική
δραστηριότητα και
κρατική υποστήριξη,
οδηγεί σε υπερπροσφορά
προϊόντων και επιθετική
μείωση τιμών.
Οι
επιπτώσεις γίνονται ήδη
ορατές:
Οι
ευρωπαϊκές εξαγωγές προς
την Κίνα έχουν μειωθεί
περίπου κατά 30% από το
2019
Οι
εισαγωγές από την Κίνα
προς την Ευρώπη έχουν
αυξηθεί αντίστοιχα
Οι
ευρωπαϊκές επιχειρήσεις
χάνουν μερίδια αγοράς
τόσο στην Κίνα όσο και
σε τρίτες χώρες
Η
απώλεια αυτή είναι
ευρείας κλίμακας, καθώς
επηρεάζει κλάδους όπως
τα οχήματα, τα
μηχανήματα και τον
βιομηχανικό εξοπλισμό.
Ο
«διπλός ρόλος» της Κίνας
στον πληθωρισμό και την
ανάπτυξη
Παρά τις πιέσεις στον
ευρωπαϊκό βιομηχανικό
ιστό, το «China Shock
2.0» έχει και μια θετική
πλευρά. Η αύξηση της
προσφοράς φθηνότερων
κινεζικών προϊόντων έχει
συμβάλει στη μείωση του
πληθωρισμού στις
ανεπτυγμένες οικονομίες
κατά περίπου 0,3–0,5
ποσοστιαίες μονάδες από
το 2023.
Ωστόσο, η ίδια δυναμική
λειτουργεί αρνητικά για
την ανάπτυξη της
Ευρωζώνης. Η Capital
Economics εκτιμά ότι η
επίδραση στον ρυθμό
ανάπτυξης μπορεί να
φτάνει έως και 0,2
ποσοστιαίες μονάδες
ετησίως, με μεγαλύτερη
επιβάρυνση για τη
Γερμανία λόγω της υψηλής
βιομηχανικής της
έκθεσης.
Ευρωπαϊκή οικονομία υπό
πολλαπλές πιέσεις
Το
νέο αυτό σοκ έρχεται να
προστεθεί σε ήδη
υπάρχουσες διαρθρωτικές
αδυναμίες της Ευρώπης:
χαμηλή παραγωγικότητα
περιορισμένη καινοτομία
γηρασμένος βιομηχανικός
ιστός
δημογραφικές πιέσεις
υψηλό κόστος κοινωνικών
συστημάτων
Σε
αυτό το περιβάλλον, μια
οικονομία με χαμηλούς
ρυθμούς ανάπτυξης έχει
μικρότερα περιθώρια
απορρόφησης νέων
εξωτερικών κραδασμών.
Κλάδοι αιχμής και
γεωπολιτικές εντάσεις
Οι
μεγαλύτερες πιέσεις
εντοπίζονται σε κλάδους
στρατηγικής σημασίας, με
κορυφαίο παράδειγμα την
αυτοκινητοβιομηχανία,
όπου ο κινεζικός
ανταγωνισμός εντείνεται
ραγδαία.
Παράλληλα, η αυξανόμενη
εξάρτηση της Ευρώπης από
κινεζικές εισαγωγές σε
κρίσιμες πρώτες ύλες,
όπως οι σπάνιες γαίες,
ενισχύει τις
γεωπολιτικές ανησυχίες
και την ανάγκη
επαναπροσδιορισμού της
εμπορικής πολιτικής.
Η
απάντηση της Ευρώπης:
στοχευμένα μέτρα αντί
για εμπορικό πόλεμο
Μέχρι στιγμής, η
ευρωπαϊκή αντίδραση
χαρακτηρίζεται από
σταδιακό και
κατακερματισμένο
χαρακτήρα. Οι διαφορές
συμφερόντων μεταξύ
κρατών-μελών και ο φόβος
αντιποίνων από το Πεκίνο
περιορίζουν τη
δυνατότητα υιοθέτησης
μιας ενιαίας και
επιθετικής στρατηγικής
τύπου ΗΠΑ.
Η
Capital Economics εκτιμά
ότι η Ευρώπη είναι πιο
πιθανό να κινηθεί με
στοχευμένα μέτρα ανά
κλάδο, παρά με
γενικευμένους δασμούς.
Ένα
νέο, πιο ήπιο αλλά πιο
διαρκές σοκ
Σε
αυτό το πλαίσιο, το
«China Shock 2.0» δεν
θεωρείται από τους
αναλυτές ένα απότομο και
βίαιο γεγονός, αλλά μια
πιο σταδιακή και διαρκής
μεταβολή του παγκόσμιου
εμπορικού συστήματος.
Ωστόσο, η επίδρασή του
μπορεί να αποδειχθεί
εξίσου καθοριστική: όχι
τόσο μέσω απότομων
απωλειών θέσεων
εργασίας, αλλά μέσω της
σταθερής πίεσης στην
ανάπτυξη και της
ενίσχυσης της
διαρθρωτικής
στασιμότητας στην
Ευρωζώνη.
|
