Την ίδια στιγμή, ο τουρισμός εξακολουθεί να αναζητά προσωπικό με μεγάλη δυσκολία. Ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης έδωσαν φέτος μάχη για να καλύψουν θέσεις σεφ, καμαριέρων, ρεσεψιονίστ, bartenders και άλλων ειδικοτήτων, αναγκάζοντας πολλές επιχειρήσεις να αυξήσουν τις αποδοχές τόσο για τους Έλληνες όσο και για τους αλλοδαπούς εργαζομένους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι αμοιβές έχουν ανέβει σε επίπεδα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν ιδιαίτερα υψηλά. Στη Μύκονο, για παράδειγμα, ένας executive chef από τις Φιλιππίνες μπορεί να αμείβεται με έως και 5.000 ευρώ τον μήνα, ενώ ένας χειριστής βαρέων μηχανημάτων από την Ινδία μπορεί να φτάσει τα 3.500 ευρώ μηνιαίως.

Από ποιες χώρες έρχονται οι εργαζόμενοι

Οι μετακλήσεις εργαζομένων από τρίτες χώρες αποτελούν πλέον βασικό εργαλείο για την κάλυψη των κενών στην ελληνική οικονομία. Οι σημαντικότερες χώρες προέλευσης είναι η Ινδία, το Βιετνάμ, το Νεπάλ, το Πακιστάν, η Αίγυπτος και οι Φιλιππίνες.

Η νέα τάση, ωστόσο, είναι ότι η Ελλάδα δεν αναζητά πλέον ανθρώπινο δυναμικό μόνο στο εξωτερικό. Ένα μέρος της προσπάθειας στρέφεται και προς αλλοδαπούς που βρίσκονται ήδη στη χώρα, μεταξύ άλλων σε δομές φιλοξενίας και διαθέτουν το προβλεπόμενο από τη νομοθεσία καθεστώς που τους επιτρέπει να εργαστούν.

Πρόκειται κυρίως για ανθρώπους από το Σουδάν, το Νότιο Σουδάν, το Αφγανιστάν, την Παλαιστίνη, την Ερυθραία, τη Συρία, τη Σομαλία και την Υεμένη.

Το πλεονέκτημα είναι προφανές: δεν απαιτείται η χρονοβόρα διαδικασία μετάκλησης από τρίτη χώρα. Ωστόσο, η αξιοποίηση αυτού του ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι αυτονόητη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συνθήκες φιλοξενίας και οι παροχές που λαμβάνουν στις δομές λειτουργούν ως αντικίνητρο για την αναζήτηση εργασίας, ενώ υπάρχουν επίσης ζητήματα γλώσσας, μετακίνησης, στέγασης και προσαρμογής στο εργασιακό περιβάλλον.

Τέσσερις αλλαγές που χαρακτηρίζουν το 2026

Η φετινή χρονιά παρουσιάζει τέσσερα βασικά χαρακτηριστικά που διαφοροποιούν την αγορά εργασίας από τα προηγούμενα χρόνια.

Πρώτον, επιταχύνεται η διαδικασία των μετακλήσεων. Ο πρόσφατος νόμος του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου επιχειρεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία, θέτοντας ως στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας μέσα σε 90 ημέρες μέχρι την άφιξη του εργαζομένου. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς στο παρελθόν η διαδικασία μπορούσε να διαρκέσει ακόμη και έξι μήνες.

Παρά τη βελτίωση, όμως, τα αποτελέσματα εξακολουθούν να απέχουν από τις ανάγκες της αγοράς. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, περίπου 45.000 αλλοδαποί που είχαν έρθει στην Ελλάδα και την προηγούμενη χρονιά εργάζονται ήδη από την αρχή της τουριστικής περιόδου, ενώ μόλις περίπου 10.000 νέοι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες κατάφεραν να φτάσουν εγκαίρως στις θέσεις τους.

Δεύτερον, το μεγαλύτερο κενό εμφανίζεται πλέον σε ειδικότητες υψηλότερης εξειδίκευσης. Sommelier, executive chef, προϊστάμενοι housekeeping, bartenders, τεχνικοί συντήρησης εξοπλισμού, προσωπικό therapy spa και front office είναι μεταξύ των ειδικοτήτων που παρουσιάζουν αυξημένη ζήτηση.

Τρίτον, αυξάνονται οι καταγγελίες για φαινόμενα εκμετάλλευσης αλλοδαπών εργαζομένων. Ιδιαίτερα στον αγροτικό τομέα καταγράφονται περιπτώσεις ανθρώπων που εισέρχονται νόμιμα στη χώρα και στη συνέχεια πέφτουν θύματα μεσαζόντων, οι οποίοι τους αφήνουν απλήρωτους ή ανασφάλιστους και σε ορισμένες περιπτώσεις παρακρατούν ακόμη και τα διαβατήριά τους.

Οι εκπρόσωποι των αγροτικών συνεταιρισμών και του τουρισμού υποστηρίζουν από την πλευρά τους ότι η πλειονότητα των επιχειρήσεων τηρεί τους κανόνες και ότι παρεμβαίνουν όταν εντοπίζονται καταχρηστικές πρακτικές.

Τέταρτον, ανοίγει ένας νέος δρόμος για την αξιοποίηση ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στην Ελλάδα. Το ερώτημα πλέον είναι κατά πόσο οι πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο που έχουν δικαίωμα εργασίας μπορούν να αποτελέσουν μέρος της λύσης στο πρόβλημα έλλειψης προσωπικού.

Η αγορά χρειάζεται εργαζομένους, αλλά χρειάζεται και οργάνωση

«Η απάντηση δεν είναι ούτε απλή ούτε μονοδιάστατη», επισημαίνει ο Ευάγγελος Κανελλόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της WorkInGreece.io, της ψηφιακής πλατφόρμας που συνδέει ελληνικές επιχειρήσεις με εργαζομένους από τρίτες χώρες.

Όπως εξηγεί, η ένταξη ανθρώπων που βρίσκονται ήδη στη χώρα στην αγορά εργασίας απαιτεί αξιολόγηση, εκπαίδευση, γλωσσική υποστήριξη και συνεργασία με τις επιχειρήσεις, αλλά και παρακολούθηση κατά τα πρώτα στάδια της απασχόλησης.

Ιδιαίτερη σημασία έχουν πρακτικά ζητήματα όπως η μετακίνηση, η διαμονή, η προσαρμογή και η επικοινωνία στον χώρο εργασίας.

Τα πρώτα παραδείγματα, πάντως, είναι θετικά. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επιτυχημένες τοποθετήσεις σε βιομηχανία, κατασκευές, logistics και τουρισμό, ακόμη και σε θέσεις που παρέμεναν κενές για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αρκετοί από τους ανθρώπους αυτούς διαθέτουν ήδη επαγγελματική εμπειρία από τις χώρες καταγωγής τους ή από άλλες χώρες στις οποίες είχαν προηγουμένως εργαστεί. Έχουν απασχοληθεί σε εργοστάσια, αποθήκες, οικοδομές, ξενοδοχεία, αγροτικές εργασίες και τεχνικά επαγγέλματα.

Σημαντικό ρόλο στην ομαλή ένταξη μπορούν να διαδραματίσουν οργανισμοί όπως η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ο Νόστος, η ΜΕΤΑδραση και η Κάριτας Ελλάς, οι οποίοι διαθέτουν άμεση επαφή με τις συγκεκριμένες κοινότητες και μπορούν να συμβάλουν στην ενημέρωση, την κατάρτιση και την εργασιακή ένταξη.

Οι αμοιβές ανεβαίνουν – Ποιοι εργαζόμενοι παίρνουν τα περισσότερα

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της νέας πραγματικότητας είναι ότι οι αμοιβές των αλλοδαπών εργαζομένων δεν καθορίζονται από την εθνικότητά τους, αλλά κυρίως από τα επαγγελματικά προσόντα.

Σύμφωνα με την πρώτη πανελλαδική μελέτη της WorkInGreece.io, παράγοντες όπως τα χρόνια εμπειρίας, η τεχνική κατάρτιση, οι πιστοποιήσεις, η γνώση αγγλικών και η διεθνής προϋπηρεσία διαμορφώνουν το επίπεδο των αποδοχών.

Ένας πιστοποιημένος ηλεκτροσυγκολλητής από το Βιετνάμ μπορεί να φτάσει σε 2.100 έως 3.500 ευρώ καθαρά τον μήνα, ενώ ένας εξειδικευμένος τεχνικός σε ενεργειακά έργα μπορεί να αγγίξει τα 3.300 ευρώ.

Ακόμη υψηλότερα κινούνται ορισμένες θέσεις ευθύνης. Ένας εργοδηγός ή υπεύθυνος εργοταξίου από την Αίγυπτο ή την Ινδία μπορεί να φτάσει σε αποδοχές έως και 4.000 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με την εμπειρία και το αντικείμενο.

Στον τουρισμό, οι αποδοχές ξεκινούν χαμηλότερα για τις θέσεις εισαγωγικού επιπέδου. Σερβιτόροι, εργαζόμενοι στην κουζίνα και προσωπικό καθαριότητας κινούνται συνήθως κοντά στα 950 ευρώ καθαρά, όμως η εικόνα αλλάζει σημαντικά όταν αυξάνονται η εξειδίκευση, η ευθύνη και το επίπεδο της ξενοδοχειακής μονάδας.

Έτσι εξηγούνται και οι περιπτώσεις όπου ένας έμπειρος executive chef μπορεί να αμείβεται με αρκετές χιλιάδες ευρώ τον μήνα.

Το μεγάλο στοίχημα για την ελληνική οικονομία

Η έλλειψη εργαζομένων έχει πλέον εξελιχθεί από συγκυριακό πρόβλημα σε διαρθρωτική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας. Η γήρανση του πληθυσμού, η μείωση του διαθέσιμου εργατικού δυναμικού και η αυξημένη ζήτηση σε τουρισμό, κατασκευές και μεγάλα επενδυτικά έργα δημιουργούν ένα κενό που δύσκολα μπορεί να καλυφθεί μόνο από το εγχώριο εργατικό δυναμικό.

Η προσέλκυση εργαζομένων από τρίτες χώρες είναι επομένως πιθανό να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία τα επόμενα χρόνια. Όμως η λύση δεν είναι απλώς να έρθουν περισσότεροι άνθρωποι στην Ελλάδα.

Χρειάζεται ταχύτερη γραφειοκρατική διαδικασία, πραγματική προστασία των εργαζομένων, σύνδεση των επιχειρήσεων με διαθέσιμο προσωπικό, κατάρτιση, γλωσσική εκπαίδευση και αποτελεσματικός έλεγχος των εργοδοτών και των μεσαζόντων.

Το ενδιαφέρον είναι ότι η αγορά έχει ήδη αρχίσει να στέλνει το δικό της μήνυμα. Όταν ένας πιστοποιημένος τεχνίτης μπορεί να αμείβεται με 3.000 ή 4.000 ευρώ και ένας έμπειρος executive chef με 5.000 ευρώ, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η έλλειψη «φθηνών εργατικών χεριών». Είναι η έλλειψη ανθρώπων με τις σωστές δεξιότητες.

Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη αλλαγή στην ελληνική αγορά εργασίας: από την αναζήτηση απλώς περισσότερων εργαζομένων, η οικονομία περνά σταδιακά στην αναζήτηση κατάλληλα καταρτισμένων εργαζομένων, ανεξάρτητα από το αν προέρχονται από την Ελλάδα ή από το εξωτερικό.