Με τη νέα τεχνολογία, η ΑΑΔΕ αποκτά τη δυνατότητα να εντοπίζει επαναλαμβανόμενα μοτίβα, όπως η διαδοχική δημιουργία εταιρειών που αφήνουν χρέη και αντικαθίστανται από νέες. Η βασική καινοτομία είναι ότι η ανάλυση δεν περιορίζεται πλέον σε μία μεμονωμένη επιχείρηση, αλλά εξετάζει συνολικά τα δίκτυα και τις μεταξύ τους συνδέσεις.

Ο δείκτης Jaccard επιτρέπει την αποτύπωση βαθμού ομοιότητας μεταξύ επιχειρήσεων, λαμβάνοντας υπόψη στοιχεία όπως τα εμπλεκόμενα πρόσωπα, οι διευθύνσεις και τα πρότυπα λειτουργίας. Με αυτόν τον τρόπο, οι ελεγκτές μπορούν να εντοπίσουν κρυφές σχέσεις και να αποκαλύψουν οργανωμένα κυκλώματα που μέχρι πρότινος παρέμεναν στο σκοτάδι.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην πρακτική των λεγόμενων «ΑΦΜ μιας χρήσης». Πρόκειται για αριθμούς που εκδίδονται, συχνά με ψευδή ή παραποιημένα στοιχεία, σε αλλοδαπά ή ανύπαρκτα πρόσωπα, με σκοπό τη σύσταση εικονικών εταιρειών. Οι επιχειρήσεις αυτές συσσωρεύουν οφειλές και στη συνέχεια διακόπτουν τη λειτουργία τους, αφήνοντας πίσω χρέη προς το Δημόσιο.

Το νέο σύστημα μπορεί να παρακολουθεί τη «διαδρομή» κάθε τέτοιας εταιρείας, εντοπίζοντας τα ψηφιακά της ίχνη από τη σύσταση έως τη διακοπή δραστηριότητας. Παράλληλα, καταγράφει τη συμμετοχή φυσικών προσώπων σε πολλαπλά εταιρικά σχήματα, τις κοινές διευθύνσεις, καθώς και τις αλλαγές ΑΦΜ που υποδηλώνουν ύποπτη δραστηριότητα.

Η νέα στρατηγική ελέγχων διαφοροποιείται σημαντικά: οι παρεμβάσεις δεν θα γίνονται αποσπασματικά, αλλά αφού πρώτα έχει χαρτογραφηθεί πλήρως το δίκτυο. Έτσι, οι αρχές θα μπορούν να προχωρούν σε ταυτόχρονες ενέργειες σε όλα τα εμπλεκόμενα σημεία, έχοντας ήδη σαφή εικόνα της υπόθεσης.

Το μοντέλο δράσης των κυκλωμάτων που βρίσκονται στο στόχαστρο περιλαμβάνει συνήθως:

τη χρήση προσώπων χωρίς περιουσιακά στοιχεία ως διαχειριστών,

τη δημιουργία εταιρειών με βραχύβια λειτουργία,

τη συσσώρευση χρεών και την αντικατάσταση ΑΦΜ,

και τελικά τη διακοπή δραστηριότητας και την επανεμφάνιση νέας εταιρείας με παρόμοια χαρακτηριστικά.

Απέναντι σε αυτές τις πρακτικές, η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί μια σειρά μέτρων, όπως η άμεση διακοπή δυνατότητας έκδοσης παραστατικών για ύποπτες επιχειρήσεις, εντατικοί έλεγχοι στο ΓΕΜΗ για την ίδρυση εταιρειών, καθώς και αυστηρότερα κριτήρια κατά την έναρξη δραστηριότητας.

Παράλληλα, ενισχύεται η δυνατότητα άμεσης απενεργοποίησης ΑΦΜ, πάντοτε όμως με βάση τεκμηριωμένα στοιχεία, σε συμμόρφωση με πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις που τονίζουν ότι τέτοια μέτρα επηρεάζουν ουσιαστικά την οικονομική δραστηριότητα των φορολογουμένων.

Τα αποτελέσματα των ελέγχων δείχνουν ήδη την έκταση του προβλήματος: μέσα στο 2025 εντοπίστηκαν δεκάδες περιπτώσεις «εξαφανισμένων εμπόρων», χιλιάδες ύποπτα ΑΦΜ και σημαντικά ποσά οφειλών που συνδέονται με οργανωμένα σχήματα φοροδιαφυγής.

Οι συνέπειες για όσους εντοπίζονται είναι ιδιαίτερα αυστηρές. Η απενεργοποίηση ΑΦΜ συνεπάγεται πλήρη αποκλεισμό από οικονομικές συναλλαγές, αδυναμία έκδοσης τιμολογίων και υποβολής δηλώσεων, δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, καθώς και απώλεια πρόσβασης σε βασικές ψηφιακές υπηρεσίες.

Με τα νέα εργαλεία, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να περάσει σε μια νέα εποχή ελέγχων, όπου η τεχνολογία και η ανάλυση δεδομένων λειτουργούν ως βασικοί σύμμαχοι στην αντιμετώπιση της οργανωμένης φοροδιαφυγής.