Η πορεία της κεφαλαιακής ενίσχυσης

Στις 5 Φεβρουαρίου, ο Διαχειριστής έλαβε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το «πράσινο φως» για διπλή Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ, με στόχο τη χρηματοδότηση του δεκαετούς επενδυτικού προγράμματος, το οποίο πριν από την αναθεώρηση ανερχόταν σε 7,5 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με πηγές του ομίλου, έχει ήδη πραγματοποιηθεί Γενική Συνέλευση και η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο ενίσχυσης της ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, όπου μετέχουν το Δημόσιο και ιδιώτες επενδυτές μέσω του Χρηματιστηρίου. Από εκεί αναμένεται να ξεκινήσει η πρώτη φάση της κεφαλαιακής τόνωσης. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας εκτιμάται ότι θα διαρκέσει αρκετούς μήνες, ενώ η επιπλέον επιβάρυνση των 1,5 δισ. ευρώ δεν προβλέπεται να μεταβάλει το ύψος της ΑΜΚ.

Δωδεκάνησα: άλμα κόστους και τεχνικές αναπροσαρμογές

Η μεγαλύτερη αναθεώρηση αφορά τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων. Ο προϋπολογισμός αυξάνεται από 2,048 δισ. ευρώ (πρόγραμμα 2024–2033) σε 2,957 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 900 εκατ. ευρώ. Κύρια αιτία αποτελεί η ανατίμηση των υποβρύχιων καλωδίων συνεχούς ρεύματος (HVDC) στο τμήμα Κόρινθος–Κως.

Ο διαγωνισμός που προκηρύχθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025 δεν απέδωσε, καθώς –όπως αναγνωρίζει ο Διαχειριστής– οι αρχικές εκτιμήσεις δεν ανταποκρίνονταν πλέον στις διεθνείς τιμές της αγοράς. Με βάση συγκρίσιμα έργα, όπως η διασύνδεση Αττικής–Κρήτης και Κρήτης–Κύπρου, το κόστος των καλωδίων επαναπροσδιορίστηκε στα 1,35 δισ. ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Ο νέος διαγωνισμός θα δέχεται προσφορές για τεχνολογία 320 kV και 525 kV.

Παράλληλα, τροποποιείται και ο σχεδιασμός των τηλεπικοινωνιακών υποδομών. Η απευθείας υποθαλάσσια ζεύξη Κορίνθου–Κω κρίθηκε ιδιαίτερα σύνθετη και ακριβή, με αποτέλεσμα να επιλεγεί η λύση ενδιάμεσων σταθμών σε νησιά, όπως η Σύρος και η Κάρπαθος, και η δημιουργία αυτόνομου έργου οπτικών ινών, ύψους 42 εκατ. ευρώ.

Οι αλλαγές μεταθέτουν την ολοκλήρωση των φάσεων Α’ και Β’ στο 2030 αντί του 2029. Η πόντιση των καλωδίων HVDC εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί στο πρώτο εξάμηνο του 2029, όμως η πλήρης λειτουργία εξαρτάται από την έγκαιρη αποπεράτωση των σταθμών μετατροπής σε Κόρινθο και Κω, με στενό χρονικό περιθώριο 48 μηνών. Επιπλέον, καθυστερήσεις προέκυψαν από αδειοδοτικές διαδικασίες και αρχαιολογικά ζητήματα σε Κω και Κορινθία, με εμπλοκή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, καθώς και από αλλαγές στη χάραξη γραμμών μεταφοράς.

Βορειοανατολικό Αιγαίο: μετατόπιση και ανατιμήσεις

Ανάλογη χρονική μεταφορά καταγράφεται και για τη διασύνδεση των νησιών του Βορείου Αιγαίου, με ορίζοντα ολοκλήρωσης πλέον το 2030 αντί του 2029. Οι καθυστερήσεις αποδίδονται σε πολύπλοκες περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, τροποποιήσεις στα σημεία προσαιγιάλωσης λόγω περιοχών Natura και στρατιωτικών πεδίων βολής, αλλά και αλλαγές όδευσης για να αποφευχθεί επικάλυψη με υφιστάμενα ή υπό σχεδιασμό αιολικά πάρκα στη Θράκη.

Το κόστος αυξάνεται στα 1,425 δισ. ευρώ από 1,246 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά περίπου 180 εκατ. ευρώ.

Διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας: διετής καθυστέρηση

Η νέα ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Ιταλίας μεταφέρεται χρονικά στο 2033 από το 2031, ενώ ο προϋπολογισμός εκτινάσσεται στα 950 εκατ. ευρώ έναντι 608 εκατ. ευρώ. Σε συνεργασία με τον ιταλικό διαχειριστή Terna, αναθεωρείται και το χρονοδιάγραμμα εκταμιεύσεων, με σημαντικό μέρος των δαπανών να μετατίθεται προς το τέλος της δεκαετίας.

Οι προσαρμογές κρίθηκαν αναγκαίες ώστε να ενσωματωθούν στα τεύχη δημοπράτησης τα αποτελέσματα γεωτεχνικών και βυθομετρικών μελετών, αλλά και λόγω των χρονοβόρων διεθνών διαγωνιστικών διαδικασιών από ιταλικής πλευράς. Το έργο εξακολουθεί να περιλαμβάνεται στο δεκαετές πρόγραμμα του ENTSO-E.

Προσθήκη νέων έργων

Πέρα από τις μεγάλες διασυνδέσεις, προτείνεται η ένταξη τεσσάρων νέων παρεμβάσεων συνολικού ύψους άνω των 200 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για εκτεταμένες ανακαινίσεις κτιριακών εγκαταστάσεων και υποσταθμών, εγκατάσταση ψηφιακού συστήματος ασφάλειας με 24ωρη επιτήρηση, δημιουργία νέων αποθηκευτικών και στεγαστικών χώρων, καθώς και σύσταση Ψηφιακού Κέντρου Συντήρησης που θα αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη και αλγορίθμους μηχανικής μάθησης για προβλεπτική παρακολούθηση και συντήρηση του δικτύου.

Αυξημένες χρεώσεις, αλλά με αντισταθμιστικά οφέλη

Η έγκριση του αναθεωρημένου προγράμματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον καθορισμό του επιτρεπόμενου εσόδου του Συστήματος Μεταφοράς κατά τη Ρυθμιστική Περίοδο 2026–2029.

Οι προτεινόμενες χρεώσεις χρήσης συστήματος αυξάνονται αισθητά και διαφοροποιούνται ανά κατηγορία καταναλωτών και έτος. Ενδεικτικά, για πελάτες Χαμηλής Τάσης με τηλεμέτρηση, η χρέωση από 5,482 ευρώ/MWh το 2025 διαμορφώνεται σε 6,59 ευρώ/MWh το 2026 και φθάνει έως τα 12,2 ευρώ/MWh το 2029.

Ωστόσο, η επιβάρυνση αναμένεται να αντισταθμιστεί σε μεγάλο βαθμό από τη σημαντική μείωση των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), χάρη στις διασυνδέσεις των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών. Για την περίοδο 2026–2029, η ετήσια εξοικονόμηση από τα έργα σε Κυκλάδες και Κρήτη εκτιμάται μεταξύ 509 και 547 εκατ. ευρώ, ποσό που υπερβαίνει τα αντίστοιχα έσοδα του Συστήματος Μεταφοράς από τις συγκεκριμένες επενδύσεις, οδηγώντας τελικά σε καθαρό οικονομικό όφελος για τους καταναλωτές.