Με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις, έως το 2026 αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία μονάδες αποθήκευσης συνολικής ισχύος περίπου 1 GW. Αντίθετα, τα standalone έργα που δεν λαμβάνουν επιδοτήσεις δύσκολα θα φτάσουν σε εμπορική λειτουργία πριν από τα τέλη του 2028. Στο μεταξύ, η εγκατάσταση νέων έργων ΑΠΕ συνεχίζεται με ταχείς ρυθμούς, διευρύνοντας περαιτέρω την απόσταση ανάμεσα στην παραγόμενη «πράσινη» ενέργεια και την ικανότητα του συστήματος να τη διαχειριστεί.

Το αποτέλεσμα είναι περικοπές ρεκόρ. Το 2025 απορρίφθηκαν περίπου 1,85 TWh ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 7% της συνολικής παραγωγής και είναι υπερδιπλάσια σε σχέση με το 2024. Τα φωτοβολταϊκά βρέθηκαν στο επίκεντρο των περικοπών, με τις απώλειες εσόδων να πλήττουν ιδιαίτερα τους μικρότερους παραγωγούς. Η κατάσταση αυτή έχει ήδη οδηγήσει αρκετούς εξ αυτών στην αποχώρηση από την αγορά, καθώς καθυστερεί η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντιστάθμισης Περικοπών, ο οποίος έχει σχεδιαστεί για να μετριάσει τις στρεβλώσεις και τις ανισότητες στον τρόπο εφαρμογής τους.

Πέρα από το οικονομικό σκέλος, το πρόβλημα αποκτά και σαφή περιβαλλοντική διάσταση. Όσο μεγάλες ποσότητες «καθαρής» ενέργειας απορρίπτονται, τόσο απομακρύνεται η χώρα από τους στόχους της πράσινης μετάβασης. Όπως επισημαίνεται σε πρόσφατη ανάλυση του Green Tank, το ανθρακικό αποτύπωμα της ηλεκτροπαραγωγής θα μπορούσε να είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο το 2025, εάν η ενέργεια από ΑΠΕ που περικόπηκε είχε αξιοποιηθεί για τον περιορισμό της παραγωγής από λιγνιτικές και μονάδες φυσικού αερίου.

Στο μεταξύ, η «ουρά» για τις μπαταρίες συνεχώς μεγαλώνει. Τα 480 αιτήματα που εκκρεμούν αντιστοιχούν σε έργα συνολικής ισχύος 27.518 MW και χωρητικότητας σχεδόν 80 GWh. Υποβλήθηκαν στο διάστημα 2022–31 Οκτωβρίου 2025, στο πλαίσιο της πρόσκλησης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για standalone μπαταρίες με αδειοδοτική προτεραιότητα. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει επενδυτικό ενδιαφέρον – αυτό είναι δεδομένο – αλλά πώς θα μετατραπεί σε ώριμα έργα που θα στηρίξουν τη σταθερότητα του συστήματος και θα μειώσουν τις απώλειες ενέργειας.

Στη λίστα των αιτημάτων εμφανίζονται σχεδόν όλοι οι μεγάλοι «παίκτες» της αγοράς ενέργειας και ΑΠΕ, με ομίλους όπως η Helleniq Energy, η ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ και η SEE Renewables να διεκδικούν ενεργό ρόλο στη νέα αγορά της αποθήκευσης. Αν και τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ δεν διαχωρίζουν ποια έργα εντάσσονται αποκλειστικά στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ, εκτιμάται ότι το χαρτοφυλάκιο που διεκδικεί αδειοδοτική προτεραιότητα ξεπερνά τα 10 GW, με τη συντριπτική πλειονότητα των αιτημάτων να έχει κατατεθεί εντός του 2025.

Το επόμενο στάδιο είναι και το πιο δύσκολο: η αξιολόγηση και η «διαλογή» των έργων. Στο Σύστημα Μεταφοράς, τα αιτήματα άνω των 10 GW θα πρέπει να περιοριστούν σε μόλις 3,8 GW, ενώ στο δίκτυο διανομής τα 2,1 GW θα συμπιεστούν στα 900 MW. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλος αριθμός επενδυτών θα μείνει εκτός, με αυξημένο τον κίνδυνο ενστάσεων και προσφυγών.

Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει τα κριτήρια επιλογής, τα οποία – ειδικά στην περίπτωση του ΑΔΜΗΕ – δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Η ασάφεια αυτή εντείνει τις ανησυχίες για καθυστερήσεις και νομικές εμπλοκές. Γι’ αυτό και η Επιτροπή Αξιολόγησης, η σύσταση της οποίας αναμένεται άμεσα με υπουργική απόφαση, καλείται να θέσει εξαρχής σαφές και διαφανές πλαίσιο.