Η πρόσκληση που ενεργοποίησε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας αφορά αποκλειστικά την πρώτη κατηγορία. Οι ιδιοκτήτες κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη θα πρέπει να περιμένουν την επόμενη φάση του προγράμματος, η οποία θα ενεργοποιηθεί με ξεχωριστή πρόσκληση και διαφορετικό σύστημα προτεραιοποίησης, με βάση εισοδηματικά κριτήρια και προτεραιότητα στα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος.

Η έκδοση Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση της επιδότησης. Αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση για να διεκδικήσει ο ιδιοκτήτης χρηματοδότηση, αλλά ακολουθεί η υποβολή πλήρους αίτησης, ο έλεγχος των δικαιολογητικών και η τελική απόφαση υπαγωγής.

Δικαίωμα συμμετοχής στην πρώτη φάση έχουν φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% σε κλειστή κατοικία και έχουν λάβει την απαιτούμενη βεβαίωση. Η ψιλή κυριότητα από μόνη της δεν αρκεί. Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας απαιτούνται οι προβλεπόμενες συναινέσεις, ενώ ένα νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αιτήσεις για περισσότερες κατοικίες, εφόσον κάθε ακίνητο πληροί αυτοτελώς τους όρους του προγράμματος και διαθέτει τη δική του βεβαίωση.

Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται

Κεντρικό στοιχείο της αίτησης είναι το Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο καταγράφονται αναλυτικά οι εργασίες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν και ο προϋπολογισμός τους. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει το ποσό της αιτούμενης επιχορήγησης και ελέγχεται η συμμόρφωση με τους όρους του προγράμματος.

Ο φάκελος πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τις απαιτούμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, όπου χρειάζεται, πρόσθετα έγγραφα που αφορούν ειδικές ιδιότητες των δικαιούχων ή μεταβολές στην οικογενειακή τους κατάσταση. Για ακίνητα που προορίζονται για εκμίσθωση απαιτείται και η σχετική δήλωση προηγούμενων κρατικών ενισχύσεων, σύμφωνα με τους κανόνες de minimis.

Το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας μπορούν να προσκομιστούν σε μεταγενέστερο στάδιο. Για τον σκοπό αυτό, ο αιτών αναλαμβάνει με υπεύθυνη δήλωση την υποχρέωση να τα υποβάλει εντός τριών μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης.

Η παράταση αυτή δεν εξασφαλίζει την τελική έγκριση. Αν τα έγγραφα δεν κατατεθούν εγκαίρως ή από τον έλεγχό τους προκύψει ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις, η αίτηση απορρίπτεται.

Γιατί χρειάζεται προσοχή στον προϋπολογισμό

Ένα από τα σημαντικότερα σημεία για τους ενδιαφερόμενους είναι η οριστικοποίηση του κόστους πριν από την υποβολή. Κατά την επόμενη εξειδίκευση των εργασιών δεν επιτρέπεται να αυξηθεί ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων που έχει δηλωθεί στην αίτηση χρηματοδότησης.

Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει, επομένως, να έχουν υπολογίσει όσο το δυνατόν ακριβέστερα τις εργασίες που απαιτούνται, το κόστος τους και το ποσό που θα χρειαστεί να καλύψουν με ίδια κεφάλαια. Η πρόσληψη τεχνικού συμβούλου δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή, συνιστάται όμως από τα αρμόδια υπουργεία, ώστε το Σχέδιο Παρεμβάσεων να είναι σωστά διαμορφωμένο και ο προϋπολογισμός ρεαλιστικός.

Οι προϋποθέσεις για τις κλειστές κατοικίες

Για να χαρακτηριστεί ένα ακίνητο ως κλειστή κατοικία, εξετάζεται αν δεν χρησιμοποιήθηκε κατά τα έτη 2024 και 2025. Η διασταύρωση πραγματοποιείται μέσω των στοιχείων του εντύπου Ε2 και των δεδομένων ηλεκτροδότησης.

Επιλέξιμα είναι νόμιμα ακίνητα με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή με αντίστοιχο νομιμοποιητικό έγγραφο, επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τ.μ. και ενεργειακή κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες που θα χρησιμοποιήσουν οι ίδιες την κατοικία, το ανώτατο όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ.

Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών, το ακίνητο πρέπει να επανέλθει σε χρήση είτε μέσω ιδιοκατοίκησης είτε μέσω εκμίσθωσης αποκλειστικά ως κύρια κατοικία. Η αξιοποίηση για βραχυχρόνια μίσθωση δεν επιτρέπεται.

Επιδότηση έως 95% και ανώτατο ποσό 36.000 ευρώ

Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027, και στοχεύει στην επαναφορά κλειστών κατοικιών σε χρήση, συνδυάζοντας τις εργασίες ανακαίνισης με την ενεργειακή αναβάθμιση.

Η βασική επιδότηση ανέρχεται στο 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και στο 70% για τη δεύτερη. Με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, τα ποσοστά μπορούν να φτάσουν έως το 95% και το 85%, αντίστοιχα.

Το ανώτατο ποσό χρηματοδότησης για τις εργασίες διαμορφώνεται σε 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Οι ενεργειακές παρεμβάσεις πρέπει να αντιστοιχούν στο 20% έως 40% του επιλέξιμου κόστους, ενώ το συνολικό έργο οφείλει να οδηγεί σε αναβάθμιση της ενεργειακής κατηγορίας τουλάχιστον κατά μία βαθμίδα.

Πενταετής δέσμευση για τις κατοικίες που θα ενοικιαστούν

Οι ιδιοκτήτες που θα επιλέξουν την εκμίσθωση του ακινήτου θα πρέπει να το διαθέσουν ως κύρια κατοικία για τουλάχιστον πέντε χρόνια. Επιπλέον, για τα πρώτα τρία χρόνια προβλέπεται σταθερό ή χαμηλότερο μίσθωμα, ενώ η βραχυχρόνια μίσθωση απαγορεύεται.

Η μη τήρηση των δεσμεύσεων μπορεί να οδηγήσει σε υποχρέωση επιστροφής της επιχορήγησης. Για τον λόγο αυτό, η απόφαση για τον τρόπο αξιοποίησης του ακινήτου μετά την ανακαίνιση αποτελεί βασικό μέρος του σχεδιασμού πριν από την υποβολή της αίτησης.

Για πληροφορίες σχετικά με τη διαδικασία λειτουργεί γραφείο υποστήριξης στο τηλέφωνο 2182182918. Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν επίσης να ανατρέξουν στον Οδηγό Εφαρμογής και στις συχνές ερωτήσεις που είναι διαθέσιμες στην πλατφόρμα του προγράμματος.