Τι σημαίνει η αύξηση στα 10 ευρώ

Η αλλαγή δεν σημαίνει ότι κάθε εργαζόμενος θα λαμβάνει αυτόματα 10 ευρώ την ημέρα. Το ποσό θα αποτελεί το νέο ανώτατο όριο της παροχής, εφόσον φυσικά υιοθετηθεί η σχετική πρόταση.

Για τις επιχειρήσεις, ωστόσο, δημιουργείται ένα σημαντικά μεγαλύτερο περιθώριο ενίσχυσης των εργαζομένων.

Οι διατακτικές σίτισης έχουν πλέον εξελιχθεί από ένα απλό εταιρικό «benefit» σε μέρος του συνολικού πακέτου αποδοχών. Σε μια αγορά εργασίας όπου η προσέλκυση και η διατήρηση προσωπικού αποτελεί ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση, τέτοιου είδους παροχές μπορούν να λειτουργήσουν ως πρόσθετο κίνητρο.

Για τον εργαζόμενο, μάλιστα, έχουν ένα ιδιαίτερο πλεονέκτημα: κατευθύνονται σε μια καθημερινή και ουσιαστικά ανελαστική δαπάνη, τη διατροφή.

Τι κάνουν Γαλλία, Ισπανία και Ιταλία

Η Ελλάδα δεν κινείται σε μια κατεύθυνση που είναι άγνωστη στην Ευρώπη. Αντίθετα, συστήματα διατακτικών σίτισης εφαρμόζονται εδώ και χρόνια σε αρκετές χώρες, με διαφορετικά όρια και κανόνες.

Στη Γαλλία, τα titres-restaurant αποτελούν ιδιαίτερα διαδεδομένη εταιρική παροχή, με ημερήσιο όριο χρήσης που φτάνει τα 25 ευρώ.

Στην Ισπανία, το φορολογικά ευνοϊκό όριο για διατακτικές ή κάρτες σίτισης φτάνει τα 11 ευρώ ημερησίως, ενώ η χρήση τους έχει προσαρμοστεί και στην τηλεργασία.

Στην Ιταλία, το όριο απαλλαγής για τις ηλεκτρονικές διατακτικές σίτισης έχει διαμορφωθεί στα 10 ευρώ, δηλαδή στο ίδιο επίπεδο με αυτό που συζητείται για την Ελλάδα.

Η στροφή προς τις ηλεκτρονικές κάρτες έχει και μια πρακτική διάσταση. Επιτρέπει καλύτερο έλεγχο της χρήσης τους και περιορίζει την πιθανότητα η παροχή να μετατραπεί ουσιαστικά σε ελεύθερα διαθέσιμο χρήμα.

Το κρίσιμο ερώτημα: πρόσθετη παροχή ή υποκατάστατο μισθού;

Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο της συζήτησης.

Όσο αυξάνεται το ποσό που μπορεί να χορηγείται μέσω διατακτικών με ευνοϊκότερη φορολογική και ασφαλιστική μεταχείριση, τόσο αυξάνεται και η ανάγκη να υπάρχουν σαφείς κανόνες ώστε οι διατακτικές να μην υποκαθιστούν τον μισθό.

Ο μισθός είναι αμοιβή για την εργασία και συνδέεται με ασφαλιστικές εισφορές και εργασιακά δικαιώματα. Η διατακτική σίτισης είναι διαφορετική: αποτελεί παροχή συγκεκριμένου σκοπού.

Επομένως, το ζητούμενο είναι η αύξηση του ορίου να λειτουργήσει ως πραγματικό πρόσθετο όφελος και όχι ως τρόπος μετατροπής ενός τμήματος της κανονικής αμοιβής σε παροχή με χαμηλότερη επιβάρυνση.

Το παράδειγμα του Βελγίου

Το Βέλγιο προσφέρει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί αυτός ο κίνδυνος.

Το σύστημα των meal vouchers συνοδεύεται από σαφή περιορισμό: οι διατακτικές που απολαμβάνουν ευνοϊκή φορολογική και ασφαλιστική μεταχείριση δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως αντικατάσταση υφιστάμενου μισθού, bonus ή άλλης παροχής.

Η λογική είναι ξεκάθαρη: άλλο η πρόσθετη παροχή και άλλο η μετατροπή μέρους της αμοιβής σε παροχή με διαφορετική φορολογική μεταχείριση.

Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν το ελληνικό όριο αυξηθεί από τα 6 στα 10 ευρώ.

Τα 10 ευρώ και η αγοραστική δύναμη

Από την άποψη της ευρωπαϊκής σύγκρισης, τα 10 ευρώ δεν αποτελούν κάποια ακραία πρόταση. Αντίθετα, τοποθετούν την Ελλάδα κοντά σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, ενώ η Γαλλία κινείται σε υψηλότερα επίπεδα.

Το πραγματικό στοίχημα, επομένως, δεν είναι απλώς να γίνει το «6» → «10».

Είναι η αλλαγή να μεταφραστεί σε πραγματική αύξηση της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων, χωρίς να δημιουργηθεί ένας παράλληλος μηχανισμός μέσω του οποίου οι μισθολογικές αυξήσεις θα αντικαθίστανται από φορολογικά ευνοϊκές παροχές.

Οι διατακτικές σίτισης μπορούν πράγματι να αποτελέσουν ένα ισχυρότερο εργαλείο στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Αρκεί να παραμείνουν αυτό που πρέπει να είναι: πρόσθετη παροχή στον εργαζόμενο και όχι μισθός με άλλο όνομα.