Όπως υπογράμμισε, είναι πρακτικά αδύνατο μια μεγάλη αύξηση στην τιμή εισαγωγής των καυσίμων να απορροφηθεί πλήρως χωρίς επιπτώσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αντίληψη ότι μπορεί να υπάρξει λύση ώστε να μην επηρεαστεί κανείς – ούτε οι καταναλωτές ούτε οι επιχειρήσεις – είναι μη ρεαλιστική.

Σε αυτό το πλαίσιο εξήγησε ότι το μέτρο του πλαφόν στα καύσιμα δεν σημαίνει καθορισμό μιας σταθερής τιμής, αλλά λειτουργεί ως προληπτικός μηχανισμός περιορισμού ακραίων αυξήσεων. Το πλαφόν ενεργοποιείται όταν υπάρχει ανησυχία ότι ο ανταγωνισμός στην αγορά δεν λειτουργεί επαρκώς και στόχος είναι να αποτραπούν υπερβολικές μετακυλίσεις του κόστους προς τον καταναλωτή.

Ο κ. Βέττας εκτίμησε επίσης ότι η κρίση δύσκολα θα αποκλιμακωθεί άμεσα. Το Ιράν, όπως σημείωσε, είναι μια μεγάλη χώρα με ισχυρές εσωτερικές δομές και σημαντικές διασυνδέσεις με οικονομίες της περιοχής, γεγονός που καθιστά τη σύγκρουση ιδιαίτερα περίπλοκη. Κατά την εκτίμησή του, είναι πιθανό τους επόμενους μήνες να υπάρξει κάποια σχετική αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών, χωρίς όμως να λυθεί οριστικά η κρίση.

Παράλληλα, σε περιόδους έντονης διεθνούς αναταραχής υπάρχουν και οικονομίες που καταφέρνουν να ενισχύσουν προσωρινά τη θέση τους. Ο κ. Βέττας ανέφερε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τη Ρωσία, η οποία ωφελείται από την άνοδο των τιμών σε ενεργειακά προϊόντα που εξάγει, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Σύμφωνα με σχετικές εκτιμήσεις, η Ρωσία θα μπορούσε να έχει αποκομίσει έσοδα κοντά στα 3 δισ. δολάρια από την έναρξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Όπως σημείωσε, μόνο οι εξελίξεις των τελευταίων δύο εβδομάδων έχουν αντισταθμίσει σημαντικό μέρος του οικονομικού κόστους που της είχαν επιβάλει οι δυτικές κυρώσεις.

Αναφερόμενος στις επιπτώσεις για την ελληνική οικονομία, ο κ. Βέττας υπογράμμισε ότι καμία ανοικτή οικονομία δεν μπορεί να παραμείνει πλήρως ανεπηρέαστη από μια τέτοια διεθνή κρίση. Τόνισε ωστόσο ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει επιτύχει μια περίοδο σχετικής οικονομικής σταθερότητας, χωρίς μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και με ελεγχόμενη πορεία εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.

Παρόλα αυτά προειδοποίησε ότι η κρίση θα έχει πραγματικό κόστος. Όπως σημείωσε, η βασική άμεση επίπτωση θα είναι η άνοδος του πληθωρισμού, η οποία – όπως εκτίμησε – δεν θα πρέπει να υπερβεί τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Ήδη πάντως ο πληθωρισμός στην Ελλάδα κινείται σε υψηλότερα επίπεδα από πολλές άλλες χώρες της ευρωζώνης τους τελευταίους μήνες, ακόμη και πριν ξεσπάσει η κρίση. Ιδιαίτερα στις τιμές των τροφίμων καταγράφεται έντονη αύξηση, με τον σχετικό δείκτη να φθάνει περίπου στο 5,2% την περίοδο από τον Οκτώβριο έως τον Φεβρουάριο.

Ο κ. Βέττας επισήμανε επίσης ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί διαρθρωτικές αδυναμίες που την καθιστούν πιο ευάλωτη σε διεθνείς ανατιμήσεις. Η χώρα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές βασικών πρώτων υλών και αγαθών, ενώ η εγχώρια παραγωγική βάση παραμένει περιορισμένη σε σχέση με μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Παράλληλα, πρόκειται για μια σχετικά μικρή αγορά, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ επιχειρήσεων δεν είναι τόσο έντονος όσο σε μεγαλύτερες οικονομίες όπως η Γερμανία, γεγονός που επηρεάζει και τη δυναμική των τιμών.

Παρά τις δυσκολίες, ο κ. Βέττας εκτίμησε ότι σε βάθος χρόνου ενδέχεται να δημιουργηθούν και ορισμένες γεωπολιτικές ευκαιρίες για την Ελλάδα. Αν το Ιράν εξελιχθεί σε μια χώρα με πιο φιλική στάση προς τη Δύση, η γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή θα μπορούσε να αλλάξει, περιορίζοντας την ανάγκη για υπερβολική εξάρτηση της Δύσης από τον στρατηγικό ρόλο της Τουρκίας.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, όπως ανέφερε, η Ελλάδα θα μπορούσε μέσα στα επόμενα δύο έως τέσσερα χρόνια – εφόσον αξιοποιήσει σωστά τις δυνατότητές της – να ενισχύσει τη θέση της στη νέα γεωπολιτική πραγματικότητα της περιοχής.

Καταλήγοντας, ο κ. Βέττας τόνισε ότι οι εξελίξεις αυτές αποτελούν ένδειξη ότι το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε φάση σημαντικών ανακατατάξεων. Τα επόμενα χρόνια, όπως σημείωσε, θα είναι κρίσιμα για το πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων και ιδιαίτερα για το αν η Κίνα θα επιλέξει μια περισσότερο συνεργατική ή πιο συγκρουσιακή στάση στη διεθνή σκηνή.