Στα τέλη Σεπτεμβρίου η κρίσιμη μεθοδολογία της ΡΑΑΕΥ

Το επόμενο σημαντικό ορόσημο αναμένεται έως το τέλος Σεπτεμβρίου, όταν εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί από τη ΡΑΑΕΥ η μεθοδολογία που θα χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση των φορέων οι οποίοι θα ενταχθούν στη διαδικασία μετασχηματισμού.

Πρόκειται ουσιαστικά για την «ακτινογραφία» των οργανισμών ύδρευσης, καθώς θα εξεταστούν με ενιαίους κανόνες η οικονομική και λειτουργική τους κατάσταση, η τεχνική και διοικητική επάρκεια, τα δίκτυα και οι υποδομές τους, οι επενδυτικές ανάγκες, αλλά και οι υφιστάμενες υποχρεώσεις τους.

Η διαδικασία είναι κρίσιμη, καθώς η μεταρρύθμιση δεν αφορά απλώς την αλλαγή του φορέα που παρέχει την υπηρεσία. Προϋποθέτει την αποτύπωση και αποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων, τη μεταφορά ενεργητικού και παθητικού, την καταγραφή των δικτύων και του προσωπικού και, τελικά, τον σχεδιασμό των απαιτούμενων επενδύσεων.

Παράλληλα, αναμένεται υπουργική απόφαση του ΥΠΕΝ, η οποία θα συμπληρώσει το θεσμικό πλαίσιο και θα ρυθμίσει επιμέρους διαδικαστικά ζητήματα που είναι απαραίτητα για να προχωρήσει η μετάβαση.

Πού επεκτείνεται η ΕΥΔΑΠ

Με βάση το νέο μοντέλο, η ΕΥΔΑΠ διευρύνει την περιοχή δραστηριότητάς της σε νέες περιοχές της Αττικής, αλλά και σε Βοιωτία, Φωκίδα και Εύβοια.

Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ διευρύνει την παρουσία της στις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής.

Η λογική πίσω από τη μεταρρύθμιση είναι η αντιμετώπιση του ιδιαίτερα κατακερματισμένου συστήματος ύδρευσης και η δημιουργία μεγαλύτερων φορέων, οι οποίοι θα διαθέτουν ισχυρότερη τεχνική, διοικητική και χρηματοδοτική δυνατότητα.

Οι 19 περιοχές που εξετάζει η ΕΥΔΑΠ

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ΕΥΔΑΠ φαίνεται να εξετάζει ήδη την επόμενη ημέρα της υποχρεωτικής επέκτασής της.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία έχει αποστείλει επιστολές σε 19 όμορους δήμους και γειτονικές περιοχές, διερευνώντας το ενδεχόμενο εθελοντικής ένταξής τους στο διευρυμένο σχήμα.

Στην Αττική περιλαμβάνονται:

Κύθηρα

Πόρος

Σπέτσες

Ύδρα

Τροιζηνία – Μέθανα

Στην Κορινθία εξετάζονται:

Κόρινθος

Λουτράκι – Περαχώρα – Άγιοι Θεόδωροι

Βέλο – Βόχα

Σικυώνα

Ξυλόκαστρο – Ευρωστίνη

Νεμέα

Στη Φθιώτιδα περιλαμβάνονται:

Λαμία

Καμένα Βούρλα

Λοκροί

Στυλίδα

Μακρακώμη

Δομοκός

Αμφίκλεια – Ελάτεια

Η 19άδα συμπληρώνεται από τη Ναυπακτία, η οποία βρίσκεται σε άμεση γεωγραφική συνέχεια με τη Φωκίδα, περιοχή που ήδη εντάσσεται στο νέο πεδίο δραστηριότητας της ΕΥΔΑΠ.

Η αποστολή των επιστολών δεν σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες περιοχές θα ενταχθούν αυτόματα στην ΕΥΔΑΠ. Καταδεικνύει, όμως, ότι παράλληλα με την εφαρμογή της πρώτης φάσης έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση για εθελοντικές εντάξεις, με βασικό κριτήριο τη γεωγραφική συνέχεια και τη λειτουργική ενοποίηση των δικτύων.

Η ΕΥΔΑΠ ως «πιλότος» για την επόμενη φάση

Η σημασία της επέκτασης της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ ξεπερνά τα όρια των δύο εταιρειών.

Όπως έχει επισημανθεί από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, η χώρα διαθέτει σήμερα περίπου 735 οργανισμούς που εμπλέκονται με διαφορετικό τρόπο στη διαχείριση του νερού, με σημαντικές αποκλίσεις ως προς την οικονομική δυνατότητα, τις υποδομές, την τεχνολογία και το ανθρώπινο δυναμικό.

Η συγκέντρωση του συστήματος σε λιγότερους και ισχυρότερους φορείς αποτελεί συνεπώς μία ιδιαίτερα σύνθετη διαδικασία. Δεν πρόκειται για μια οριζόντια συγχώνευση εκατοντάδων οργανισμών, αλλά για σταδιακή αναδιάρθρωση, η οποία απαιτεί χρόνο και λεπτομερή αξιολόγηση.

Η σημερινή επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ αντιμετωπίζεται ουσιαστικά ως πρώτο μεγάλο τεστ.

Εάν το μοντέλο λειτουργήσει αποτελεσματικά, μπορεί να αποτελέσει τη βάση για την επόμενη φάση της μεταρρύθμισης και σε άλλες περιοχές της χώρας.

Το ζητούμενο δεν είναι απλώς μεγαλύτεροι οργανισμοί

Το επιχείρημα υπέρ της συγκέντρωσης δεν βασίζεται μόνο στο μέγεθος.

Το βασικό ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν φορείς που μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν μεγάλα έργα, να εξασφαλίζουν χρηματοδότηση, να συντηρούν αποτελεσματικά τα δίκτυα και να αντιμετωπίζουν τις αυξανόμενες ανάγκες λόγω κλιματικής αλλαγής και λειψυδρίας.

Όπως έχει επισημανθεί από το ΥΠΕΝ, το πρόβλημα δεν είναι ότι όλες οι ΔΕΥΑ λειτουργούν ανεπαρκώς. Υπάρχουν φορείς που διαθέτουν σημαντική τεχνογνωσία και λειτουργούν αποτελεσματικά. Το ζήτημα είναι ότι ένα τόσο κατακερματισμένο σύστημα δεν επιτρέπει σε όλους τους οργανισμούς να διαθέτουν την ίδια δυνατότητα για μεγάλης κλίμακας επενδύσεις και σύνθετα έργα.

Επομένως, η μεταρρύθμιση επιχειρεί να αντιμετωπίσει κυρίως το μέγεθος, τη χρηματοδοτική δυνατότητα και την επιχειρησιακή επάρκεια των φορέων.

Τι σημαίνει για την ΕΥΔΑΠ

Για την ΕΥΔΑΠ, η εξέλιξη δημιουργεί ένα διαφορετικό προφίλ εταιρείας.

Η υποχρεωτική διεύρυνση της γεωγραφικής της δραστηριότητας αυξάνει το δυνητικό μέγεθος της αγοράς στην οποία απευθύνεται, ενώ οι πιθανές εθελοντικές εντάξεις των 19 περιοχών ανοίγουν ένα ακόμη μεγαλύτερο πεδίο.

Το κρίσιμο στοιχείο, βέβαια, θα είναι οι οικονομικοί όροι των εντάξεων, η κατάσταση των υφιστάμενων δικτύων και υποδομών, οι υποχρεώσεις που θα μεταφερθούν και κυρίως το ύψος των επενδύσεων που θα απαιτηθούν.

Εάν η διαδικασία οδηγήσει σε μεγαλύτερο ενιαίο δίκτυο χωρίς να επιβαρύνει υπέρμετρα τη χρηματοοικονομική θέση της εταιρείας, τότε η ΕΥΔΑΠ μπορεί να αποκτήσει σταδιακά έναν σαφώς μεγαλύτερο ρόλο στον ελληνικό χάρτη ύδρευσης.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της μεταρρύθμισης: η σημερινή επέκταση μπορεί να μην αποτελεί το τελικό μέγεθος της ΕΥΔΑΠ, αλλά το πρώτο στάδιο μιας πολύ μεγαλύτερης γεωγραφικής και επιχειρησιακής παρουσίας.