Παράλληλα, έως το τέλος του έτους αναμένεται να περιοριστεί κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ το απόθεμα των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου.

Το ελληνικό χρέος κάτω από το ιταλικό

Η σημαντικότερη συνέπεια της συγκεκριμένης στρατηγικής είναι ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στο να χάσει την πρώτη θέση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης ως προς τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ.

Οι νεότερες εκτιμήσεις του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους τοποθετούν το ελληνικό χρέος στο 137% του ΑΕΠ στο τέλος του 2026, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 138,2%.

Την ίδια στιγμή, η Ιταλία αναμένει αύξηση του δικού της λόγου χρέους στο 138,6% του ΑΕΠ, από 137,1% το 2025.

Εφόσον οι προβλέψεις επιβεβαιωθούν, η Ελλάδα θα βρεθεί ήδη από το τέλος του 2026 κάτω από την Ιταλία, κάτι που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν πιθανότερο να συμβεί το 2027.

Η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εάν συγκριθεί με τις προηγούμενες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στις εαρινές εκτιμήσεις της, η Κομισιόν προέβλεπε ελληνικό χρέος 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και 134,4% το 2027.

Η πραγματικότητα φαίνεται πλέον να εξελίσσεται ταχύτερα από τις συγκεκριμένες προβλέψεις.

Νέα πρόωρη εξόφληση μετά τα 6,9 δισ. ευρώ

Η προγραμματιζόμενη κίνηση έρχεται μόλις λίγους μήνες μετά την πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 6,9 δισ. ευρώ τον περασμένο Ιούνιο.

Τα συγκεκριμένα δάνεια προέρχονταν από το πρώτο πρόγραμμα διάσωσης και ειδικότερα από τη διμερή Δανειακή Διευκόλυνση του 2010.

Η Ελλάδα έχει πλέον μετατρέψει την πρόωρη αποπληρωμή χρέους σε βασικό εργαλείο της δημοσιονομικής της στρατηγικής. Δεν πρόκειται απλώς για μια προσπάθεια να μειωθεί το συνολικό χρέος, αλλά και για μια κίνηση που βελτιώνει τη σύνθεση και το προφίλ των μελλοντικών χρηματοδοτικών αναγκών.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόωρη εξόφληση του ομολόγου των 2,2 δισ. ευρώ που λήγει το 2027. Με την αποπληρωμή του, περιορίζεται το ποσό που θα πρέπει να αναχρηματοδοτηθεί την επόμενη χρονιά.

Αυτό επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρήσει τη στρατηγική δανεισμού του 2027 περίπου στα φετινά επίπεδα, χωρίς να απαιτηθεί σημαντική αύξηση των εκδόσεων.

Ισχυρά ταμειακά διαθέσιμα παρά τις αποπληρωμές

Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η Ελλάδα μπορεί να προχωρήσει σε μια τόσο μεγάλη απομείωση χρέους χωρίς να εξαντλήσει το «μαξιλάρι» ρευστότητας.

Τα ταμειακά διαθέσιμα αναμένεται να παραμείνουν πάνω από τα 30 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026, ακόμη και μετά τις νέες πρόωρες αποπληρωμές.

Αυτό σημαίνει ότι η χώρα έχει πλέον τη δυνατότητα να διαχειρίζεται ενεργά το χρέος της, επιλέγοντας πότε και ποια τμήματα του χρέους συμφέρει να εξοφλεί πρόωρα.

Η βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας, η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και η ισχυρή δημοσιονομική επίδοση έχουν μειώσει παράλληλα το κόστος χρηματοδότησης.

Ενδεικτικό της αλλαγής είναι ότι η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου έχει πλέον κινηθεί κάτω από τις αντίστοιχες αποδόσεις της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Βρετανίας.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που πριν από μερικά χρόνια θα ήταν δύσκολο να θεωρηθεί πιθανή.

Το μεγάλο πλεονέκτημα: ανάπτυξη και πρωτογενή πλεονάσματα

Η αποκλιμάκωση του χρέους δεν οφείλεται μόνο στις πρόωρες αποπληρωμές.

Η Ελλάδα διαθέτει πλέον έναν συνδυασμό υψηλότερης ονομαστικής ανάπτυξης, σταθερών πρωτογενών πλεονασμάτων και καλύτερης δημοσιονομικής διαχείρισης, ο οποίος επιταχύνει τη μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα αναμένεται να υπερβεί εκ νέου τον στόχο, σύμφωνα με τις πληροφορίες του Bloomberg. Η καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού δημιουργεί έτσι πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.

Και εδώ βρίσκεται το επόμενο μεγάλο στοίχημα της οικονομικής πολιτικής.

Ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος μπορεί να αξιοποιηθεί με δύο τρόπους: είτε για ταχύτερη αποπληρωμή χρέους είτε για στοχευμένες φορολογικές και κοινωνικές παρεμβάσεις.

Η κυβέρνηση εξετάζει και τις δύο κατευθύνσεις.

Ο δημοσιονομικός χώρος και τα νέα μέτρα

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται στις αρχές Σεπτεμβρίου να παρουσιάσει τις κυβερνητικές προτεραιότητες για το άμεσο διάστημα, αλλά και έναν ευρύτερο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030.

Εφόσον η πορεία των φορολογικών εσόδων εξακολουθήσει να είναι καλύτερη από τις προβλέψεις, στο τραπέζι βρίσκονται πρόσθετες παρεμβάσεις για αυτοαπασχολούμενους και άλλες κοινωνικές ομάδες.

Το περιθώριο, ωστόσο, δεν είναι απεριόριστο. Οι όποιες παρεμβάσεις θα πρέπει να είναι συμβατές με το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και να μην ανατρέπουν την πορεία των πρωτογενών πλεονασμάτων.

Αυτό σημαίνει ότι η Αθήνα έχει πλέον μεγαλύτερη ευχέρεια, αλλά όχι λευκή επιταγή.

Από τον «πρωταθλητή» χρέους σε δημοσιονομικό success story

Η εξέλιξη έχει και μια έντονη συμβολική διάσταση.

Για περισσότερο από μία δεκαετία, η Ελλάδα ταυτίστηκε με την κρίση χρέους, τα μνημόνια και την αδυναμία πρόσβασης στις αγορές. Σήμερα βρίσκεται πολύ κοντά στο να περάσει κάτω από την Ιταλία στον δείκτη χρέους προς ΑΕΠ, ενώ παράλληλα δανείζεται με χαμηλότερο κόστος από χώρες που θεωρούνταν παραδοσιακά πολύ ισχυρότερες δημοσιονομικά.

Η πρόωρη αποπληρωμή περίπου 13 δισ. ευρώ εντός του 2026 θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την εικόνα.

Το κρίσιμο, βέβαια, δεν είναι μόνο η επίτευξη ενός χαμηλότερου αριθμού στον λόγο χρέους/ΑΕΠ. Είναι η διατήρηση της τάσης για πολλά ακόμη χρόνια.

Εάν η Ελλάδα συνεχίσει να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα, να αναπτύσσεται ταχύτερα από το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους και να αξιοποιεί τα διαθέσιμα κεφάλαια για στοχευμένες πρόωρες αποπληρωμές, τότε η αποκλιμάκωση του χρέους μπορεί να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που θα αλλάξουν οριστικά την εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές.

Και ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι η Ελλάδα δεν προσπαθεί πλέον απλώς να αποφύγει μια νέα κρίση χρέους. Προσπαθεί ενεργά να μειώσει το χρέος της, ενώ ταυτόχρονα δημιουργεί δημοσιονομικό χώρο για την οικονομία.