Τα 800 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη δοθεί

Η πρώτη έκτακτη παρέμβαση, ύψους περίπου 300 εκατ. ευρώ, ανακοινώθηκε τον Μάρτιο.

Το πακέτο περιλάμβανε επιδότηση 16 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης, fuel pass με εισοδηματικά κριτήρια ύψους 50 ευρώ ανά δίμηνο για την ηπειρωτική Ελλάδα και 60 ευρώ για τα νησιά, καθώς και επιδότηση 15% επί της αξίας των παραστατικών αγοράς λιπασμάτων για τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Παράλληλα, προβλέφθηκε αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιβατών.

Τον Απρίλιο ακολούθησε το δεύτερο πακέτο, ύψους 500 εκατ. ευρώ, μετά την οριστικοποίηση των στοιχείων για την υπέρβαση του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025.

Στο συγκεκριμένο πακέτο περιλαμβάνονταν:

έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε παιδί,

αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ,

διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων για την επιστροφή ενοικίου,

μέτρα για το ιδιωτικό χρέος,

δυνατότητα αποδέσμευσης τραπεζικού λογαριασμού οφειλετών υπό προϋποθέσεις,

νέα ρύθμιση οφειλών σε 72 δόσεις,

επέκταση των παρεμβάσεων για το πετρέλαιο κίνησης και τα λιπάσματα.

Νέα επιδότηση στο ντίζελ

Η νέα φάση στήριξης έρχεται καθώς οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και αυξάνεται ο κίνδυνος οι ανατιμήσεις να μεταφερθούν σταδιακά σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Πρώτη κίνηση είναι η παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, ύψους 10 λεπτών ανά λίτρο, για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.

Το μέτρο αναμένεται να ανακοινωθεί άμεσα, ενώ στη συνέχεια το ενδιαφέρον μεταφέρεται στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Το νέο επίδομα θέρμανσης

Στις 14 Οκτωβρίου αναμένεται να αποσαφηνιστεί το νέο πλαίσιο για τη θέρμανση, με το ύψος της στήριξης να προσαρμόζεται στις συνθήκες που θα επικρατούν τότε στην αγορά.

Ο σχεδιασμός προβλέπει οριζόντια ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, η οποία θα καλύπτει όχι μόνο το πετρέλαιο θέρμανσης αλλά και το φυσικό αέριο, την ηλεκτρική ενέργεια και τα καυσόξυλα.

Παράλληλα, στόχος είναι η αρχική τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να παραμείνει κάτω από το 1,75 ευρώ το λίτρο, μέσω επιδότησης απευθείας στην αντλία.

Το ύψος της τελικής παρέμβασης θα εξαρτηθεί από την πορεία των διεθνών τιμών, καθώς η κυβέρνηση θέλει να αποφύγει την υπερβολική δημοσιονομική επιβάρυνση σε περίπτωση αποκλιμάκωσης του πετρελαίου.

Γιατί τα μέτρα θα έρθουν σε δύο φάσεις

Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται πλέον αντιμέτωπο με ένα διαφορετικό πρόβλημα από εκείνο της άνοιξης.

Το μεγαλύτερο μέρος του λεγόμενου υπερπλεονάσματος του 2025 έχει ήδη διοχετευθεί στην οικονομία μέσω των προηγούμενων μέτρων στήριξης, ενώ τα δημοσιονομικά περιθώρια για το 2026 είναι πιο περιορισμένα λόγω των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων.

Για τον λόγο αυτό η κυβέρνηση επιλέγει να μην εξαντλήσει από τώρα το διαθέσιμο δημοσιονομικό περιθώριο, αλλά να «σπάσει» την τρίτη φάση των παρεμβάσεων σε περισσότερα στάδια.

Το ποσό που έχει τοποθετηθεί ως αρχικός προϋπολογισμός για τα νέα μέτρα ανέρχεται περίπου στα 200 εκατ. ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης.

Ο συνολικός λογαριασμός

Με την προσθήκη των νέων μέτρων, ο συνολικός λογαριασμός των παρεμβάσεων στήριξης του εισοδήματος λόγω της ενεργειακής κρίσης αναμένεται να φτάσει περίπου στο 1 δισ. ευρώ μέσα στο 2026.

Η εξέλιξη των διεθνών τιμών πετρελαίου θα καθορίσει, ωστόσο, αν αυτό θα είναι το τελικό ποσό.

Εάν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η πίεση για πρόσθετες παρεμβάσεις θα ενταθεί, καθώς το ενεργειακό κόστος δεν επηρεάζει μόνο τους καταναλωτές αλλά και τις επιχειρήσεις, τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τελικά το σύνολο των τιμών στην οικονομία.

Αντίθετα, μια ουσιαστική αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να περιορίσει σταδιακά την κρατική στήριξη.

Το 1 δισ. ευρώ, επομένως, δεν αποτελεί μόνο τον λογαριασμό της ενεργειακής κρίσης για το 2026. Αποτελεί και το όριο μέχρι το οποίο η κυβέρνηση επιχειρεί να απορροφήσει μέρος του ενεργειακού σοκ χωρίς να διαταράξει τα δημοσιονομικά περιθώρια των επόμενων ετών.