|
Ωστόσο, το περιβάλλον
είναι πολύ πιο δύσκολο
σε σχέση με προηγούμενες
κρίσεις. Το παγκόσμιο
χρέος έχει ξεπεράσει τα
100 τρισ. δολάρια, ενώ
τα επιτόκια παραμένουν
υψηλά, καθιστώντας τον
δανεισμό ακριβότερο.
Όπως επισημαίνει ο
Kenneth
Rogoff,
η εποχή όπου οι
κυβερνήσεις μπορούσαν να
αυξάνουν το χρέος χωρίς
ιδιαίτερη ανησυχία έχει
παρέλθει, και πλέον οι
επιλογές συνοδεύονται
από πιο σκληρούς
συμβιβασμούς.
Στις ΗΠΑ, το
δημοσιονομικό έλλειμμα
αναμένεται να φτάσει τα
1,9 τρισ. δολάρια, ενώ
στην Ευρώπη οι
εκτιμήσεις δείχνουν
σημαντική αύξηση του
χρέους σε χώρες όπως η
Γαλλία και η Γερμανία.
Παράλληλα, οι αγορές
ομολόγων αντιδρούν
αρνητικά στις αυξημένες
δαπάνες, με τις
αποδόσεις να κινούνται
ανοδικά, αντανακλώντας
ανησυχίες για πληθωρισμό
και δημοσιονομική
βιωσιμότητα.
Η εμπειρία της
ενεργειακής κρίσης του
2022 δείχνει το μέγεθος
του προβλήματος: οι
ευρωπαϊκές παρεμβάσεις
κόστισαν περίπου 0,5
τρισ. δολάρια,
επιβαρύνοντας περαιτέρω
τα δημόσια οικονομικά. Η
πρόεδρος της Ευρωπαϊκή
Κεντρική Τράπεζα,
Christine
Lagarde,
έχει ήδη προειδοποιήσει
κατά των οριζόντιων
μέτρων που επιδεινώνουν
τη δημοσιονομική εικόνα.
Παρά τις
προειδοποιήσεις, αρκετοί
οικονομολόγοι
υποστηρίζουν πιο
επιθετική παρέμβαση,
θεωρώντας ότι η αποτροπή
βαθύτερης ύφεσης και
πληθωριστικού σοκ είναι
προτεραιότητα. Η
Isabella
Weber
τονίζει ότι η άμεση
δράση είναι κρίσιμη,
ακόμη και αν επιβαρύνει
τα δημόσια οικονομικά,
προκειμένου να
αποφευχθούν μακροχρόνιες
ζημιές.
Στο ίδιο πλαίσιο,
ορισμένες χώρες
εφαρμόζουν άμεσους
ελέγχους τιμών στην
ενέργεια. Ωστόσο, όπως
προειδοποιεί ο
Ricardo
Reis,
τέτοιες παρεμβάσεις
συχνά δημιουργούν
μεγαλύτερα δημοσιονομικά
ελλείμματα και
στρεβλώσεις στην αγορά,
υπονομεύοντας τον
μηχανισμό προσφοράς και
ζήτησης.
Τέλος, οι πιο ευάλωτες
είναι οι αναπτυσσόμενες
οικονομίες, οι οποίες
διαθέτουν περιορισμένους
πόρους για να
απορροφήσουν το σοκ. Ο
Raghuram
Rajan
επισημαίνει ότι τα όρια
βιωσιμότητας του χρέους
σε αυτές τις χώρες είναι
χαμηλότερα, αυξάνοντας
τον κίνδυνο κρίσεων.
Συνολικά, η παγκόσμια
οικονομία βρίσκεται
αντιμέτωπη με ένα
δύσκολο δίλημμα: είτε θα
στηρίξει την ανάπτυξη με
υψηλό δημοσιονομικό
κόστος, είτε θα
περιορίσει τις
παρεμβάσεις
διακινδυνεύοντας
βαθύτερες οικονομικές
επιπτώσεις. Η ισορροπία
ανάμεσα σε αυτά τα δύο
θα καθορίσει την πορεία
των οικονομιών τα
επόμενα χρόνια.
|