|
Η ενεργειακή κρίση στη
Μέση Ανατολή
Οι πρόσφατες συγκρούσεις
στην περιοχή έχουν
οδηγήσει σε σοβαρές
αναταράξεις στην
παγκόσμια ενεργειακή
τροφοδοσία. Επιθέσεις σε
κρίσιμες υποδομές,
αυξημένη ένταση και
κίνδυνοι για τη
ναυσιπλοΐα έχουν
περιορίσει τις εξαγωγές
πετρελαίου και εντείνει
την αβεβαιότητα στις
διεθνείς αγορές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει
το Στενό του Ορμούζ, ένα
από τα σημαντικότερα
περάσματα του παγκόσμιου
ενεργειακού εμπορίου. Η
αποσταθεροποίηση στην
περιοχή έχει προκαλέσει
έντονες ανησυχίες για τη
συνέχεια των μεταφορών
και για την ομαλή ροή
πετρελαίου και φυσικού
αερίου προς τις αγορές.
Οι ασιατικές χώρες, που
βασίζονται σε μεγάλο
βαθμό στην ενέργεια της
Μέσης Ανατολής,
βρίσκονται ήδη
αντιμέτωπες με αυξημένες
τιμές και πιέσεις στην
προσφορά, με αποτέλεσμα
αρκετές κυβερνήσεις να
καταφεύγουν σε έκτακτα
μέτρα εξοικονόμησης και
διαχείρισης της
κατανάλωσης. Η εξέλιξη
αυτή αναδεικνύει για
ακόμη μία φορά πόσο
ευάλωτα είναι τα
ενεργειακά συστήματα που
εξαρτώνται υπερβολικά
από εισαγωγές.
Η στρατηγική
προετοιμασία της Κίνας
Σε αντίθεση με πολλές
άλλες οικονομίες της
περιοχής, η Κίνα
ακολουθεί εδώ και χρόνια
μια πιο συστηματική
στρατηγική ενίσχυσης της
ενεργειακής της
ασφάλειας. Ο Σι
Τζινπίνγκ έχει
επανειλημμένα τονίσει
ότι η χώρα πρέπει να
διασφαλίζει τον
ενεργειακό της εφοδιασμό
όσο το δυνατόν
περισσότερο με ίδιες
δυνάμεις και με
μικρότερη εξάρτηση από
εξωτερικούς παράγοντες.
Η κατεύθυνση αυτή δεν
προέκυψε ως αντίδραση
στη σημερινή κρίση, αλλά
αποτελεί μέρος ευρύτερου
σχεδιασμού πολλών ετών.
Η Κίνα έχει οικοδομήσει
ένα πολυεπίπεδο
ενεργειακό μοντέλο, που
συνδυάζει συμβατικές
πηγές, στρατηγικά
αποθέματα και ταχεία
ανάπτυξη των ανανεώσιμων
πηγών ενέργειας.
Από τη μία πλευρά, έχει
ενισχύσει σημαντικά τα
αποθέματα πετρελαίου και
φυσικού αερίου. Από την
άλλη, έχει επενδύσει
μαζικά στην ηλιακή,
αιολική και
υδροηλεκτρική ενέργεια,
περιορίζοντας σταδιακά
την έκθεσή της στις
διεθνείς αναταράξεις των
ορυκτών καυσίμων.
Παρότι εξακολουθεί να
εισάγει μεγάλες
ποσότητες πετρελαίου,
ιδιαίτερα από τη Μέση
Ανατολή, η εξάρτησή της
είναι συγκριτικά
μικρότερη από άλλες
μεγάλες ασιατικές
οικονομίες, όπως η
Ιαπωνία και η Ινδία.
Επιπλέον, έχει
διαφοροποιήσει τις πηγές
προμήθειάς της, κάτι που
της προσφέρει μεγαλύτερη
ευελιξία σε περιόδους
αστάθειας.
Παράλληλα, το Πεκίνο
έχει διατηρήσει ενεργούς
διαύλους εμπορίου με
χώρες που βρίσκονται υπό
κυρώσεις ή σε
γεωπολιτική αντιπαράθεση
με τη Δύση, όπως το
Ιράν, εξασφαλίζοντας
έτσι πρόσθετες ροές
ενέργειας ακόμη και σε
δύσκολες συνθήκες.
Ο ρόλος των στρατηγικών
αποθεμάτων
Ένα από τα βασικότερα
πλεονεκτήματα της Κίνας
είναι τα εκτεταμένα
στρατηγικά αποθέματα
πετρελαίου που διαθέτει.
Τα αποθέματα αυτά
λειτουργούν ως δίχτυ
ασφαλείας σε περιόδους
κρίσης, επιτρέποντας στη
χώρα να απορροφά μέρος
των κραδασμών όταν οι
διεθνείς αγορές
αντιμετωπίζουν σοβαρές
δυσλειτουργίες.
Αν και το ακριβές
μέγεθός τους δεν
ανακοινώνεται επίσημα,
διεθνείς εκτιμήσεις
συγκλίνουν ότι πρόκειται
για πολύ σημαντικό
απόθεμα, ικανό να
στηρίξει την οικονομία
για αξιοσημείωτο χρονικό
διάστημα. Παρ’ όλα αυτά,
η αξιοποίησή του δεν
είναι απλή υπόθεση και
εξαρτάται από τη
διάρκεια, την ένταση και
τη μορφή της κρίσης.
Η στροφή στις
ανανεώσιμες πηγές
Ταυτόχρονα, η Κίνα έχει
προχωρήσει θεαματικά και
στον τομέα των
ανανεώσιμων πηγών
ενέργειας. Έχει
αναδειχθεί σε παγκόσμιο
πρωταγωνιστή στην
παραγωγή ηλεκτρικών και
υβριδικών οχημάτων, ενώ
συνεχίζει να επενδύει σε
μεγάλης κλίμακας έργα
αιολικής, ηλιακής και
υδροηλεκτρικής
ενέργειας.
Η πρόοδος αυτή έχει ήδη
επηρεάσει αισθητά το
ενεργειακό της μείγμα.
Όλο και μεγαλύτερο μέρος
της ηλεκτροπαραγωγής
προέρχεται από
καθαρότερες πηγές,
γεγονός που περιορίζει
την εξάρτηση από τα
ορυκτά καύσιμα και
ενισχύει τη
μακροπρόθεσμη
ανθεκτικότητα της χώρας.
Οι αδυναμίες που
παραμένουν
Παρά τη σημαντική
πρόοδο, η Κίνα δεν είναι
απρόσβλητη από μια
παρατεταμένη διεθνή
ενεργειακή κρίση. Οι
μεγάλες διακυμάνσεις
στις τιμές, οι πιθανές
διακοπές στην
εφοδιαστική αλυσίδα και
η αστάθεια στις βασικές
περιοχές παραγωγής
εξακολουθούν να
αποτελούν σοβαρές
απειλές.
Πιο εκτεθειμένοι
παραμένουν οι τομείς που
εξαρτώνται άμεσα από
εισαγόμενες πρώτες ύλες,
όπως ορισμένοι
ανεξάρτητοι διυλιστές
και κλάδοι της βαριάς
βιομηχανίας. Με άλλα
λόγια, η Κίνα βρίσκεται
σαφώς σε καλύτερη θέση
από πολλές άλλες χώρες
για να απορροφήσει τους
κραδασμούς, αλλά δεν
έχει πετύχει πλήρη
ενεργειακή αυτονόμηση.
Αν η κρίση αποδειχθεί
σύντομη, η σημερινή
προετοιμασία της θα
αποτελέσει σημαντικό
συγκριτικό πλεονέκτημα.
Αν όμως οι εβδομάδες
γίνουν μήνες και οι
αναταράξεις στις αγορές
ενέργειας συνεχιστούν,
τότε και η κινεζική
ανθεκτικότητα θα
δοκιμαστεί πιο σκληρά,
όπως και η αντοχή του
υπόλοιπου κόσμου.
|
