Οι ανησυχίες στην αγορά ομολόγων έχουν επίσης περιορίσει τις προσπάθειες των κυβερνητικών αξιωματούχων να αποθαρρύνουν τις κερδοσκοπικές θέσεις εναντίον του γεν, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.

«Οι αγορές αποκτούν τον έλεγχο της δημοσιονομικής διαχείρισης, κάτι που δεν έχει συμβεί στην Ιαπωνία εδώ και δεκαετίες», δήλωσε μία από τις πηγές, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο η χώρα να βρεθεί στο έλεος των λεγόμενων bond vigilantes.

Διπλό μήνυμα

Από τότε που έγινε πρωθυπουργός πέρυσι, η Τακαΐτσι επιδιώκει μια ατζέντα υπέρ της ανάπτυξης, προσπαθώντας παράλληλα να περιορίσει τις ανησυχίες των επενδυτών σχετικά με τη δημοσιονομική πειθαρχία και την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.

Οι δύο αυτές απαιτήσεις έχουν δημιουργήσει μια δύσκολη επικοινωνιακή εξίσωση, η οποία κατά διαστήματα έχει οδηγήσει σε ανεπιθύμητη μεταβλητότητα στις αγορές, καθιστώντας με τη σειρά της δυσκολότερη την εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής.

Για παράδειγμα, τα σχέδια αύξησης των κρατικών δαπανών, τα οποία αποσκοπούν εν μέρει στην ανακούφιση των νοικοκυριών από το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης, οδήγησαν τις αποδόσεις των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων σε υψηλά τριών δεκαετιών τον Ιούλιο, καθώς εντάθηκαν οι ανησυχίες για την επιδείνωση των δημοσιονομικών της χώρας.

Η ισοτιμία USD/JPY διαμορφώνεται στα 163,67 γεν ανά δολάριο, ενώ το ιαπωνικό κρατικό ομόλογο JGB κινείται οριακά υψηλότερα.

Έχοντας επίγνωση των πιέσεων από τις αγορές, η Τακαΐτσι δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα ότι η κυβέρνηση θα επιδιώξει να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των αγορών στα δημόσια οικονομικά της Ιαπωνίας μέσω διαφανούς επικοινωνίας.

«Θα έλεγα ότι η επικοινωνία με τις αγορές θα αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία», δήλωσε όταν ρωτήθηκε τι θα μπορούσε να είχε κάνει καλύτερα.

Όταν όμως πιέστηκε σχετικά με την πτώση της δημοτικότητας της κυβέρνησής της, η Τακαΐτσι υπογράμμισε την αποφασιστικότητά της να τερματίσει τη «υπερβολική δημοσιονομική σύσφιξη» της Ιαπωνίας μέσω μεγάλων επενδύσεων, δείχνοντας ότι δεν σκοπεύει να υπαναχωρήσει από την επεκτατική πολιτική της.

«Η πτώση της δημοτικότητας θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο την αποφασιστικότητα της πρωθυπουργού να μειώσει τους φόρους και να αυξήσει τις επενδύσεις», δήλωσε άλλη πηγή. «Η εφαρμογή της πολιτικής της θα προκαλούσε αναταράξεις στις αγορές, ενώ η μη εφαρμογή της θα έπληττε τη δημοτικότητά της. Είναι ένα δίλημμα».

Νέες πιέσεις στα ιαπωνικά ομόλογα

Οι προκλήσεις ενδέχεται να ενταθούν ενόψει μιας σειράς γεγονότων που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέα άνοδο των αποδόσεων.

Παρά τις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί ακόμη και στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος, η Τακαΐτσι αναμένεται να προχωρήσει σε σχέδιο προσωρινής μείωσης κατά δύο χρόνια του φόρου 8% στα τρόφιμα, σύμφωνα με δημοσιεύματα των ιαπωνικών μέσων ενημέρωσης.

Παρότι η κίνηση αυτή δεν θα αποτελούσε έκπληξη, η έλλειψη σαφούς χρηματοδότησης θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά ομολόγων, εκτιμούν αναλυτές.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης να αποφύγει τον καθορισμό ανώτατων ορίων στα αιτήματα δαπανών για βασικούς τομείς ανάπτυξης, στο πλαίσιο μιας αναμόρφωσης της διαδικασίας κατάρτισης του προϋπολογισμού, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερες δαπάνες και μεγαλύτερη έκδοση χρέους κατά το επόμενο δημοσιονομικό έτος.

«Η Τακαΐτσι προσπάθησε να εξηγήσει ότι η κυβέρνησή της έχει επίγνωση της ανάγκης για δημοσιονομική πειθαρχία. Ωστόσο, οι ίδιες οι πολιτικές της δεν πρόκειται να αλλάξουν ιδιαίτερα, επομένως δεν υπάρχει μεγάλη ελπίδα στις αγορές ομολόγων ότι η κατάσταση μπορεί να διαφοροποιηθεί», δήλωσε ο Ατσούσι Τακέντα, επικεφαλής οικονομολόγος στο Itochu Research Institute.

«Οι αποδόσεις των JGB έχουν σταθεροποιηθεί κάπως, αλλά αυτό οφείλεται στην πτώση των τιμών του πετρελαίου. Το premium που απαιτούν οι αγορές για τη δημοσιονομική κατάσταση της Ιαπωνίας δεν έχει αλλάξει», πρόσθεσε.

Η αγορά συναλλάγματος παραμένει πονοκέφαλος

Ενώ η κυβέρνηση επικεντρώνεται στην άνοδο των αποδόσεων, η πιο χαλαρή δημοσιονομική και νομισματική προσέγγιση της Τακαΐτσι έχει δημιουργήσει προβλήματα και στην αγορά συναλλάγματος, με το γεν να υποχωρεί σε χαμηλό τεσσάρων δεκαετιών.

Παρά τις επανειλημμένες απειλές της υπουργού Οικονομικών Σατσούκι Καταγιάμα για «αποφασιστική» δράση, αυτές δεν έχουν καταφέρει να προσφέρουν διαρκή στήριξη στο εξασθενημένο νόμισμα.

Ο κορυφαίος διπλωμάτης για θέματα συναλλάγματος, Ατσούσι Μιμούρα, ο οποίος αποφασίζει εάν και πότε θα πραγματοποιηθεί παρέμβαση στην αγορά, έχει παραμείνει σιωπηλός από την παρέμβαση ύψους $72 δισ. που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Απριλίου και στις αρχές Μαΐου και δεν κατάφερε να ανακόψει την πτωτική πορεία του γεν.

Η επικοινωνιακή στρατηγική έχει πλέον μετατοπιστεί από τις προφορικές παρεμβάσεις για το γεν προς την παροχή μεγαλύτερης σαφήνειας στην αγορά ομολόγων.

Η Καταγιάμα δήλωσε την Τρίτη ότι η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει να θέσει ανώτατο όριο στις ετήσιες εκδόσεις χρέους, αλλά θα διατηρήσει το ύψος τους «εντός ενός εύρους που οι επενδυτές θα θεωρούν λογικό».

Ο Τακάσι Φουτζιβάρα, επικεφαλής διαχειριστής κεφαλαίων στο τμήμα επενδύσεων σταθερού εισοδήματος της Resona Asset Management, δήλωσε ότι η Καταγιάμα λειτουργεί θετικά για την αγορά των JGB, καθώς μπορεί να επικοινωνεί με την αγορά με λογικό τρόπο.

«Η επικοινωνία της κυβέρνησης σχετικά με τα JGB αυξάνεται και αυτό συμβαίνει επειδή κάθε φορά που η κυβέρνηση ανακοινώνει κάτι νέο, προκαλείται ένα “σοκ” στην αγορά, το οποίο στη συνέχεια αποδυναμώνει το γεν», δήλωσε ο Φουτζιβάρα.

Η αγορά παραμένει δύσπιστη

Η Τακαΐτσι και η Καταγιάμα επιχειρούν πλέον να παρουσιάσουν την επεκτατική δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης ως εργαλείο ενίσχυσης του αναπτυξιακού δυναμικού της Ιαπωνίας, το οποίο με τη σειρά του θα μπορούσε να ενισχύσει την ελκυστικότητα τόσο του γεν όσο και των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων.

Προς το παρόν, ωστόσο, οι αγορές παραμένουν δύσπιστες, με τις αποδόσεις να βρίσκονται σε τροχιά περαιτέρω ανόδου, καθώς η προοπτική μεγαλύτερων εκδόσεων χρέους θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τα ήδη επιδεινούμενα δημοσιονομικά της Ιαπωνίας.

Το γεν, από την πλευρά του, ενδέχεται να παρουσιάσει ακόμη μεγαλύτερη μεταβλητότητα αυτή την εβδομάδα, καθώς η Federal Reserve και η Bank of Japan πραγματοποιούν τις συνεδριάσεις νομισματικής πολιτικής τους. Παρότι και οι δύο αναμένεται να διατηρήσουν αμετάβλητα τα επιτόκια, τυχόν πιο επιθετικά μηνύματα από τη Fed θα μπορούσαν να επιταχύνουν την πτώση του γεν έναντι του δολαρίου.

«Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει δύο μεγάλους αντίθετους ανέμους: την πτώση της δημοτικότητας και την υποχώρηση του γεν και των JGB, που προκαλείται από τη διάβρωση της εμπιστοσύνης των αγορών στη δημοσιονομική της πολιτική. Δεν πιστεύω ότι η Τακαΐτσι έχει καταφέρει να διορθώσει κανένα από τα δύο», δήλωσε ο πρώην αξιωματούχος του διοικητικού συμβουλίου της Bank of Japan, Τακαχίντε Κιούτσι.

«Για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των αγορών, η κυβέρνηση χρειάζεται να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία και αριθμούς που θα αποδεικνύουν την προσήλωσή της στη δημοσιονομική πειθαρχία».