Οι όροι της Τεχεράνης

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η ιρανική πρόταση συνδέει το άνοιγμα του Ορμούζ με τη μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής πίεσης και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την επανέναρξη των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Ο Αραγκί υποστηρίζει ότι οι όροι που ζητά η Τεχεράνη δεν είναι νέοι, αλλά ουσιαστικά περιλαμβάνονταν στο Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ, το οποίο συνδέθηκε με την προσωρινή κατάπαυση του πυρός του Ιουνίου.

Ωστόσο, το περιθώριο συμφωνίας παραμένει περιορισμένο. Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι ακόμη και σε περίπτωση αποδοχής της πρότασης από τις ΗΠΑ, η Τεχεράνη δεν προτίθεται να κάνει παραχωρήσεις στο πυρηνικό της πρόγραμμα.

Το Ορμούζ παραμένει σχεδόν κλειστό

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αγορές, καθώς το Στενό του Ορμούζ αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες παγκοσμίως.

Πριν από την έναρξη του πολέμου, από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχονταν περίπου 125 μεγάλα εμπορικά πλοία ημερησίως, μεταφέροντας περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Η σημερινή εικόνα απέχει δραματικά από αυτά τα επίπεδα. Τα προκαταρκτικά στοιχεία παρακολούθησης πλοίων δείχνουν ότι την Πέμπτη πέρασαν από το Ορμούζ μόλις 9 πλοία, έναντι 14 την προηγούμενη ημέρα και μέσου όρου περίπου 18 διελεύσεων στο τελευταίο δεκαήμερο. Τα στοιχεία δεν καταγράφουν, ωστόσο, πλοία που ενδέχεται να έχουν απενεργοποιήσει τους αναμεταδότες τους.

Η διαφορά από την προπολεμική κανονικότητα είναι επομένως τεράστια και εξηγεί γιατί κάθε ένδειξη αποκλιμάκωσης στην περιοχή έχει άμεση αντανάκλαση στις τιμές της ενέργειας.

Το πετρέλαιο αντιδρά στην προοπτική συμφωνίας

Η πρόταση της Τεχεράνης έχει ήδη λειτουργήσει ως παράγοντας αποκλιμάκωσης στις αγορές πετρελαίου, καθώς δημιουργεί την προοπτική αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη.

Η αγορά, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη στις εξελίξεις, καθώς η επαναλειτουργία του Ορμούζ δεν αποτελεί δεδομένο αλλά εξαρτάται από την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Στο παρασκήνιο η Κίνα

Καθοριστικός παράγοντας στη διπλωματική εξίσωση είναι και η Κίνα. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ζητήσει από το Πεκίνο να συμβάλει στην άσκηση πίεσης προς την Τεχεράνη, ενώ οι επαφές ΗΠΑ-Κίνας αυτή την εβδομάδα περιλαμβάνουν και το ζήτημα του Ιράν.

Ο Αμερικανός πρέσβης στην Κίνα, Ντέιβιντ Περντού, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφές στο Πεκίνο πως οποιαδήποτε άμεση ή έμμεση υποστήριξη προς το Ιράν, από πληροφορίες έως ανταλλακτικά και στρατιωτικό εξοπλισμό, θεωρείται απαράδεκτη.

Η κινεζική διπλωματική εμπλοκή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία λόγω της μεγάλης εξάρτησης της ασιατικής οικονομίας από τις ροές ενέργειας που περνούν από τον Περσικό Κόλπο.

Παράλληλα μέτωπα σε Σαουδική Αραβία και Ερυθρά Θάλασσα

Την ίδια στιγμή, η κρίση δεν περιορίζεται στο Ορμούζ.

Οι Χούθι συνεχίζουν τις επιθέσεις εναντίον στόχων στη Σαουδική Αραβία, αυξάνοντας την πίεση και στο άλλο κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα της περιοχής, το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ. Το Reuters έχει επισημάνει ότι η επιδίωξη των Χούθι να ενισχύσουν τον έλεγχό τους στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας αυξάνει τη σημασία του συγκεκριμένου θαλάσσιου διαύλου για τις παγκόσμιες εμπορικές ροές.

Παράλληλα, οι διελεύσεις από το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ παραμένουν σαφώς υψηλότερες από εκείνες του Ορμούζ, με τα πρόσφατα στοιχεία να δείχνουν περίπου 26 διελεύσεις πλοίων σε μία ημέρα.

Έτσι, η διεθνής ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια ιδιαίτερα σύνθετη κατάσταση: στο ένα άκρο του αραβικού κόσμου το Ορμούζ παραμένει σχεδόν κλειστό, ενώ στο άλλο η δραστηριότητα στο Μπαμπ ελ-Μαντέμπ συνεχίζεται παρά την αυξημένη γεωπολιτική ένταση.

Το κρίσιμο επταήμερο

Η πρόταση Αραγκί δημιουργεί πλέον ένα συγκεκριμένο χρονικό ορόσημο.

Εάν η Ουάσιγκτον αποδεχθεί τους όρους της Τεχεράνης, το Ιράν δηλώνει ότι μπορεί να ανοίξει το Ορμούζ στο τέλος μιας περιόδου επτά ημερών και να επιστρέψει στο τραπέζι των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.

Μέχρι τότε, όμως, η αγορά θα συνεχίσει να τιμολογεί δύο αντίθετα σενάρια: τη σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας και των ενεργειακών ροών από τη μία πλευρά και την πιθανότητα νέας κλιμάκωσης από την άλλη.

Για τις αγορές πετρελαίου, τη ναυτιλία, το κόστος μεταφοράς και τελικά τον πληθωρισμό διεθνώς, η εξέλιξη στο Ορμούζ αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους βραχυπρόθεσμους καταλύτες.