Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η Wall Street Journal δημοσίευσε δεύτερη έρευνα, παρουσιάζοντας γραπτά μηνύματα σύμφωνα με τα οποία η Γκίλφοϊλ είχε ζητήσει 100.000 δολάρια από δωρητή του Τραμπ ενόψει της ακρόασης για την επικύρωση του διορισμού της, το προηγούμενο έτος. Η ίδια φέρεται να επικοινώνησε με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, υποστηρίζοντας ότι τα μηνύματα είχαν δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Οι ισχυρισμοί της, ωστόσο, δεν έπεισαν τους συνομιλητές της, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η αμερικανική εφημερίδα. Οι δημοσιογράφοι της Wall Street Journal είχαν προηγουμένως επαληθεύσει τη γνησιότητα των μηνυμάτων.

Το τρίτο δημοσίευμα, που ακολούθησε το Σάββατο, έφερε στο προσκήνιο ένα ακόμη ζήτημα: τη φιλοξενία της Γκίλφοϊλ σε ορισμένα από τα ακριβότερα ξενοδοχεία της Ευρώπης και τις μετακινήσεις της με ιδιωτικά αεροσκάφη, τις οποίες φέρεται να είχε προσφέρει ο εφοπλιστής Νικόλαος Τσάκος.

Οι αλλεπάλληλες αποκαλύψεις δημιούργησαν κλίμα έντασης στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα. Η Γκίλφοϊλ φέρεται να αναζητούσε την πηγή των διαρροών που τροφοδοτούσαν τα δημοσιεύματα και είχαν μετατρέψει την υπόθεση σε αντικείμενο σχολιασμού στις αμερικανικές σατιρικές τηλεοπτικές εκπομπές. Οι υποψίες της στράφηκαν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ακόμη και προς εργαζομένους της πρεσβείας και μέλη της ομάδας ασφαλείας της.

Επισκέπτες της πρεσβευτικής κατοικίας Jefferson House στην Αθήνα, την οποία είχε διακοσμήσει με μεγάλες προσωπογραφίες της, φέρεται να παρατήρησαν ότι παρακολουθούσε με έντονη ανησυχία τις ειδήσεις στην τηλεόραση, η οποία παρέμενε ανοιχτή χωρίς ήχο.

Στο πλαίσιο των προσπαθειών της να εξασφαλίσει υποστήριξη, η Γκίλφοϊλ επικοινώνησε επίσης με τον Μάθιου Μπόιλ, επικεφαλής του γραφείου της συντηρητικής ιστοσελίδας Breitbart News στην Ουάσιγκτον, ζητώντας τη βοήθειά του για την άσκηση πιέσεων σε κυβερνητικούς αξιωματούχους υπέρ της.

Η προσπάθεια να διατηρήσει την εικόνα της κανονικότητας

Παρά την κλιμάκωση της κρίσης, η Γκίλφοϊλ επιχείρησε να εμφανιστεί δημοσίως σαν να μην είχε αλλάξει τίποτα. Τη Δευτέρα ανάρτησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία με τον Ισπανό πρέσβη στην Ελλάδα, με αφορμή την εθνική εορτή της Ισπανίας, συνοδεύοντάς την με το μήνυμα «Feliz Fiesta Nacional!». Παράλληλα, ευχήθηκε μέσω Instagram χρόνια πολλά στη Λάρα Τραμπ, νύφη του Αμερικανού προέδρου.

Ακόμη και το πρωί της Τρίτης, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση, διαβεβαίωνε συνεργάτες της ότι θα κατάφερνε να ξεπεράσει το σκάνδαλο. Στην Ουάσιγκτον, όμως, η στάση του Τραμπ είχε πλέον μεταβληθεί.

Κατά την προετοιμασία της πρώτης ενημέρωσης των δημοσιογράφων από τη νέα εκπρόσωπο Τύπου του Λευκού Οίκου, Κέιτι Ζαχαρία, ο πρόεδρος φέρεται να της έδωσε εντολή να ανακοινώσει ότι ζητούσε από την Γκίλφοϊλ να παραιτηθεί. Σύμφωνα με τις πηγές της Wall Street Journal, ο Τραμπ δεν είχε προηγουμένως επικοινωνήσει απευθείας μαζί της για να της γνωστοποιήσει την απόφασή του.

«Ζητήσαμε από την πρέσβειρα Γκίλφοϊλ να παραιτηθεί», δήλωσε η Ζαχαρία στους δημοσιογράφους, προσθέτοντας ότι είχε αποτελέσει πολύτιμο μέλος της ομάδας και ότι της εύχονταν κάθε επιτυχία στη συνέχεια.

Άνθρωποι που είχαν συνομιλήσει με τον Τραμπ ανέφεραν ότι ο πρόεδρος είχε ενοχληθεί από τη δημοσιότητα που λάμβαναν οι καταγγελίες και από την εντύπωση ότι η πρέσβειρα ενδεχομένως αξιοποιούσε τη δική του προεδρία για να εξυπηρετήσει οικονομικά συμφέροντα.

Η ανησυχία ήταν ακόμη μεγαλύτερη για τους ανώτερους συνεργάτες του, καθώς τα αρνητικά δημοσιεύματα ενίσχυαν τις κατηγορίες περί χρήσης δημόσιων αξιωμάτων για ιδιωτικό όφελος, σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτικά περίοδο, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ.

Η απομάκρυνση μιας εν ενεργεία πρέσβειρας με προσωπική πολιτική σύνδεση με τον πρόεδρο αποτέλεσε ασυνήθιστη εξέλιξη και επισφράγισε μια εβδομάδα κατά την οποία η Γκίλφοϊλ μετατράπηκε από προβεβλημένη εκπρόσωπο της αμερικανικής κυβέρνησης σε πηγή πολιτικής πίεσης για τον Λευκό Οίκο.

Από το Fox News στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα

Η διαδρομή της Γκίλφοϊλ προς τη διπλωματική θέση στην Ελλάδα ήταν ασυνήθιστη. Πρώην σύζυγος του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, είχε εργαστεί ως βοηθός εισαγγελέα στο Σαν Φρανσίσκο και στη συνέχεια ακολούθησε πορεία στα μέσα ενημέρωσης, ως παρουσιάστρια του Fox News.

Αργότερα συνδέθηκε προσωπικά με τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, γιο του σημερινού Αμερικανού προέδρου. Οι δυο τους αρραβωνιάστηκαν πριν από την αποχώρηση του Τραμπ από τον Λευκό Οίκο, στο τέλος της πρώτης προεδρικής του θητείας. Μετά τη διάλυση της σχέσης τους, ο πρόεδρος επέλεξε την Γκίλφοϊλ για τη θέση της πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Αθήνα.

Με περίπου δύο εκατομμύρια ακολούθους στο Instagram και τον στιλίστα Φάνσι Τζέιμς να τη συνοδεύει συχνά στα ταξίδια της, η Γκίλφοϊλ αποτέλεσε χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας μορφής δημόσιας διπλωματίας που συνδέεται με την εποχή Τραμπ, όπου η πολιτική προβολή, οι επιχειρηματικές σχέσεις και οι γεωπολιτικές επιδιώξεις συχνά διασταυρώνονται.

Στην Ελλάδα, ανέλαβε παράλληλα έναν σημαντικό ρόλο σε μια από τις βασικές προτεραιότητες της αμερικανικής ενεργειακής πολιτικής: την αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου των ΗΠΑ προς ευρωπαϊκές χώρες που στο παρελθόν βασίζονταν σε μεγάλο βαθμό στις ρωσικές προμήθειες.

Η Γκίλφοϊλ πραγματοποίησε ταξίδια στα Βαλκάνια και σε άλλες χώρες της περιοχής, επιδιώκοντας να ενθαρρύνει τις κυβερνήσεις να αγοράσουν αμερικανικό φυσικό αέριο αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, συμμετείχε σε επαφές και συναντήσεις που συνδέονταν με την ελληνική εταιρεία Aktor, ενώ ο διευθύνων σύμβουλος και ο βασικός λομπίστας της φέρονται να τη μετέφεραν συχνά με ιδιωτικά αεροσκάφη.

Η απομάκρυνσή της δημιουργεί πλέον ερωτήματα για τη συνέχεια αυτής της διπλωματικής εκστρατείας, η οποία αποσκοπούσε στην ενίσχυση της παρουσίας του αμερικανικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, μεταξύ άλλων μέσω υποδομών που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά ρωσικής ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, η πολιτική της θέση είχε γίνει ιδιαίτερα ευάλωτη. Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο ζητούσαν να διερευνηθούν οι καταγγελίες και θα μπορούσαν να εντείνουν την πίεση εφόσον αποκτούσαν τον έλεγχο του Κογκρέσου μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.

Η μεταστροφή του Τραμπ ήταν εμφανής. Τον Μάρτιο είχε τιμήσει την Γκίλφοϊλ σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο για την Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας, αποκαλώντας την παλιά του φίλη και πηγή έμπνευσης. Την Τρίτη, ωστόσο, επιχείρησε να αποστασιοποιηθεί από την προσωπική τους σχέση, δηλώνοντας στους δημοσιογράφους ότι δεν ήταν μέλος της οικογένειάς του και ότι είχε σχέση με τον γιο του πριν από πολύ καιρό.

Η επίσκεψη Ρούμπιο στην Αθήνα και οι αποκαλύψεις που αιφνιδίασαν την Ουάσιγκτον

Η υπόθεση έλαβε ιδιαίτερες διαστάσεις καθώς συνέπεσε με την επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην Αθήνα.

Ο Ρούμπιο και οι ανώτεροι συνεργάτες του βρίσκονταν καθ’ οδόν προς την Ελλάδα την περασμένη εβδομάδα, όταν ενημερώθηκαν ότι η Wall Street Journal ετοιμαζόταν να δημοσιεύσει το ρεπορτάζ για το αίτημα των 100.000 δολαρίων. Σύμφωνα με την εφημερίδα, το ποσό είχε ζητηθεί από τον Έρικ Ντίτερς, δωρητή του Τραμπ και πρώην υποψήφιο για το Κογκρέσο, προκειμένου να καταβληθεί στον λογαριασμό της Γκίλφοϊλ στην American Express.

Η πρέσβειρα περίμενε τον Αμερικανό υπουργό στον διάδρομο προσγείωσης, ενώ η ομάδα του προετοίμαζε μια σημαντική ομιλία για τον δυτικό πολιτισμό, την οποία επρόκειτο να εκφωνήσει την επόμενη ημέρα στην Ακρόπολη, κατά τη δύση του ηλίου.

Η εκδήλωση είχε σχεδιαστεί με ιδιαίτερη προσοχή, αλλά οι συνεργάτες του Ρούμπιο φοβούνταν ότι η αντιπαράθεση γύρω από την πρέσβειρα θα επισκίαζε το μήνυμα της επίσκεψης. Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν αιφνιδιασμό και δυσαρέσκεια, ενώ κυβερνητικοί αξιωματούχοι επικοινωνούσαν με την Ουάσιγκτον για να αξιολογήσουν τις πολιτικές συνέπειες.

Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Ρούμπιο είχε υπερασπιστεί δημοσίως την Γκίλφοϊλ, χαρακτηρίζοντάς την αποτελεσματική υποστηρίκτρια της ατζέντας Τραμπ και τονίζοντας ότι η κυβέρνηση εκτιμούσε τη συνεισφορά της.

Κατά την άφιξή του στην Αθήνα, η Γκίλφοϊλ χαιρέτησε το αεροσκάφος μπροστά στις κάμερες και τον υποδέχθηκε με αγκαλιές και φιλιά. Οι εικόνες προβλήθηκαν εκτενώς από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης. Η ίδια δημοσίευσε στη συνέχεια φωτογραφίες από τη συνάντησή τους, επιχειρώντας να δείξει ότι οι σχέσεις της με τον υπουργό παρέμεναν καλές.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Wall Street Journal, συνεργάτες του Τραμπ είχαν εξετάσει το ενδεχόμενο απομάκρυνσής της ακόμη και κατά τη διάρκεια της επίσκεψης Ρούμπιο. Ο υπουργός, ωστόσο, δεν επιθυμούσε να επισκιαστεί το ταξίδι του από μια τέτοια εξέλιξη.

Πριν ληφθεί η τελική απόφαση, είχε εξεταστεί ακόμη και το ενδεχόμενο να κληθεί η Γκίλφοϊλ να επιστρέψει στην Ουάσιγκτον για συνομιλίες με τον Ρούμπιο και άλλους αξιωματούχους, με στόχο να διευκολυνθεί η αποχώρησή της. Τελικά, ο Τραμπ επέλεξε να ζητήσει απευθείας την παραίτησή της.

Οι πολιτικές αντιδράσεις στην Ελλάδα και η υπόθεση του λογαριασμού των 1.586 ευρώ

Οι αποκαλύψεις προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις και στην Ελλάδα, όπου τα μέσα ενημέρωσης αφιέρωσαν εκτενή δημοσιεύματα στην υπόθεση.

Το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης ζήτησε απαντήσεις για το κατά πόσον η Αμερικανίδα πρέσβειρα είχε αξιοποιήσει τη θέση της για να προωθήσει ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα. Παράλληλα, έθεσε ζητήματα διαφάνειας σχετικά με συμφωνίες στον τομέα της ενέργειας και της άμυνας.

Στελέχη της αντιπολίτευσης αμφισβήτησαν επίσης κατά πόσον οι ελληνικές αρχές είχαν αντιδράσει επαρκώς στις καταγγελίες.

Η Γκίλφοϊλ είχε επιχειρήσει να περιορίσει την αρνητική δημοσιότητα ήδη πριν από την επίσκεψη του Ρούμπιο. Στις αρχές του μήνα, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει την υπόθεση, είχε απευθυνθεί στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ ρωτώντας εάν ήταν δυνατό να αποσυρθεί από το διαδίκτυο δημοσίευμα της βρετανικής Daily Mail.

Το άρθρο άφηνε να εννοηθεί ότι δεν είχε εξοφλήσει λογαριασμό ύψους 1.586 ευρώ, ο οποίος αφορούσε δύο κιβώτια σαμπάνιας και ένα δείπνο.

Αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών φέρονται να της ζήτησαν αποδεικτικό πληρωμής, χωρίς να λάβουν σχετικό παραστατικό, σύμφωνα με την ίδια πηγή.

Οι ενεργειακές συμφωνίες της Aktor και τα ερωτήματα για τη συνέχειά τους

Πέρα από την προσωπική και πολιτική διάσταση της υπόθεσης, οι εξελίξεις ενδέχεται να επηρεάσουν και την πορεία των ενεργειακών συμφωνιών που προωθήθηκαν στο πλαίσιο της αμερικανικής προσπάθειας για αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Μέσα σε λίγους μήνες, η Γκίλφοϊλ συνέβαλε στην εξασφάλιση μνημονίων συνεργασίας ή άλλων δηλώσεων πρόθεσης από περίπου έξι χώρες, από την Αλβανία έως τη Ρουμανία και την Ουκρανία, με αντικείμενο την αγορά αμερικανικού φυσικού αερίου.

Κεντρικό ρόλο στη συγκεκριμένη προσπάθεια είχε η ελληνική Aktor και η κοινοπραξία της με ελληνική ενεργειακή επιχείρηση που υποστηρίζεται από το Δημόσιο.

Ωστόσο, η πρόοδος των σχεδίων δεν είναι δεδομένη. Το υπουργείο Ενέργειας της Αλβανίας έχει εκφράσει επιφυλάξεις για την οικονομική βιωσιμότητα της συμφωνίας και αναμένει την ολοκλήρωση αναλυτικής μελέτης σκοπιμότητας.

Παράλληλα, η κρατική ενεργειακή εταιρεία της Ουκρανίας, Naftogaz Group, δήλωσε στη Wall Street Journal ότι έχει διακόψει τις διαπραγματεύσεις της, ενώ η ρουμανική κρατική εταιρεία φυσικού αερίου Transgaz ανέφερε ότι το σχετικό μνημόνιο συνεργασίας έχει λήξει.

Από την πλευρά της, η Aktor υποστηρίζει ότι η 20ετής συμφωνία για την προμήθεια φυσικού αερίου στην Αλβανία είναι δεσμευτική για τα συμβαλλόμενα μέρη και υπόκειται σε διεθνή διαιτησία.

Η εταιρεία ανέφερε επίσης ότι συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία για συμβάσεις άμεσης παράδοσης φυσικού αερίου, ενώ εκφράζει την προσδοκία ότι θα συνεχιστούν και οι συνομιλίες με τη Ρουμανία.

Οι εξελίξεις δείχνουν ότι η απομάκρυνση της Γκίλφοϊλ δεν συνεπάγεται αυτομάτως ακύρωση των ενεργειακών συμφωνιών. Δημιουργεί, ωστόσο, νέα δεδομένα για τη διπλωματική υποστήριξη που είχαν εξασφαλίσει και για την πορεία υλοποίησής τους.

Η παραίτηση και η προσθήκη στο αποχαιρετιστήριο μήνυμα

Στην ανάρτησή της την Τρίτη, με την οποία ανακοίνωσε την παραίτησή της, η Γκίλφοϊλ ευχαρίστησε τον Τραμπ και επανέλαβε την υποστήριξή της προς τον Αμερικανό πρόεδρο. Χαρακτήρισε τη θητεία της στην Αθήνα τη μεγαλύτερη τιμή της ζωής της, ενώ απέρριψε ως ψευδείς τις καταγγελίες που είχαν διατυπωθεί εις βάρος της.

Η ανάρτηση τροποποιήθηκε λίγο αργότερα, με την προσθήκη ενός μηνύματος προς τους Έλληνες, το οποίο δεν υπήρχε στην αρχική εκδοχή.

«Τη βαθύτερη, εγκάρδια ευγνωμοσύνη μου προς τον λαό της Ελλάδας για τη φιλοξενία, τη συνεργασία και το γεγονός ότι με υποδέχθηκε με ανοιχτές αγκάλες», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η αποχώρησή της κλείνει ένα σύντομο αλλά ιδιαίτερα προβεβλημένο κεφάλαιο στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, αφήνοντας ανοιχτά ερωτήματα τόσο για τις πολιτικές συνέπειες των καταγγελιών όσο και για την τύχη των ενεργειακών πρωτοβουλιών που προωθήθηκαν κατά τη διάρκεια της θητείας της.