|
Η καθημερινότητα των
νοικοκυριών παραμένει
πιεσμένη
Η εικόνα που βιώνουν οι
οικογένειες απέχει
σημαντικά από εκείνη που
αποτυπώνεται στα
συνολικά στοιχεία των
τραπεζών.
Οι έρευνες καταναλωτικής
εμπιστοσύνης συνεχίζουν
να καταγράφουν την
ακρίβεια ως το
μεγαλύτερο πρόβλημα των
πολιτών, ενώ οι δαπάνες
για στέγαση και τρόφιμα
απορροφούν ολοένα
μεγαλύτερο μέρος του
διαθέσιμου εισοδήματος.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα
στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο
ελληνικός πληθωρισμός
εξακολουθεί να κινείται
υψηλότερα από τον μέσο
όρο της ευρωζώνης, με
τις μεγαλύτερες πιέσεις
να εντοπίζονται στις
υπηρεσίες και στο κόστος
στέγασης. Τα ενοίκια
έχουν αυξηθεί πολύ
ταχύτερα από τους
μισθούς μετά το 2021,
ενώ οι τιμές βασικών
αγαθών παραμένουν
αισθητά υψηλότερες σε
σχέση με τα προ κρίσης
επίπεδα, παρά την
αποκλιμάκωση του γενικού
πληθωρισμού.
Το αποτέλεσμα είναι ότι
ολοένα μεγαλύτερο μέρος
του εισοδήματος
κατευθύνεται στην κάλυψη
ανελαστικών δαπανών,
περιορίζοντας σημαντικά
τα περιθώρια
αποταμίευσης.
Τα χρήματα δεν χάνονται
– αλλάζουν «τσέπη»
Η αύξηση του κόστους
ζωής δεν σημαίνει ότι τα
χρήματα εξαφανίζονται
από την οικονομία.
Αντίθετα, μετατρέπονται
σε αυξημένους κύκλους
εργασιών για τις
επιχειρήσεις, σε
υψηλότερες εισπράξεις
για τις εταιρείες
υπηρεσιών, σε
μεγαλύτερους τζίρους στο
λιανεμπόριο και τελικά
σε υψηλότερα ταμειακά
διαθέσιμα, τα οποία
εμφανίζονται ως
τραπεζικές καταθέσεις.
Η εικόνα αυτή
αποτυπώνεται και στα
στοιχεία της
Eurostat.
Ο δείκτης τιμών
παραγωγού στις υπηρεσίες
διαμορφώνεται στην
Ελλάδα στις
128,1 μονάδες,
έναντι 124,4
στην Ευρωπαϊκή Ένωση και
122,2
στην ευρωζώνη. Η εξέλιξη
αυτή επιβεβαιώνει ότι
σημαντικό μέρος της
ελληνικής οικονομικής
δραστηριότητας
εξακολουθεί να
προέρχεται από υπηρεσίες
όπως ο τουρισμός, οι
μεταφορές και η εστίαση.
Η Ελλάδα παραμένει
ουραγός στην αποταμίευση
Η μεγαλύτερη αντίφαση
προκύπτει από τα
στοιχεία για την
αποταμίευση.
Στην ευρωζώνη, το
ποσοστό αποταμίευσης των
νοικοκυριών διαμορφώθηκε
στο 14,3%
του διαθέσιμου
εισοδήματος το πρώτο
τρίμηνο του 2026.
Αντίθετα, σύμφωνα με τα
τελευταία συγκριτικά
στοιχεία του ΟΟΣΑ, η
Ελλάδα εξακολουθεί να
βρίσκεται στην τελευταία
θέση μεταξύ των
ευρωπαϊκών οικονομιών,
παρουσιάζοντας αρνητική
καθαρή αποταμίευση.
Με απλά λόγια, τα
ελληνικά νοικοκυριά
εξακολουθούν συνολικά να
καταναλώνουν περισσότερο
από όσα κατορθώνουν να
αποταμιεύσουν.
Παρόμοια εικόνα
καταγράφει και το ΙΟΒΕ,
καθώς η μεγάλη
πλειονότητα των
νοικοκυριών δηλώνει ότι
δεν αναμένει να μπορέσει
να αποταμιεύσει μέσα
στους επόμενους δώδεκα
μήνες, ενώ οι προσδοκίες
για τη μελλοντική
οικονομική τους
κατάσταση παραμένουν
αισθητά χαμηλότερες από
τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το ιδιωτικό χρέος
συνεχίζει να περιορίζει
το διαθέσιμο εισόδημα
Η αδυναμία αποταμίευσης
συνδέεται άμεσα και με
το υψηλό ιδιωτικό χρέος.
Τα ληξιπρόθεσμα χρέη
προς την ΑΑΔΕ
υπερβαίνουν πλέον τα
110 δισ. ευρώ,
οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ
ξεπερνούν τα 50
δισ. ευρώ, ενώ
σημαντικό μέρος των
παλαιών μη
εξυπηρετούμενων δανείων
εξακολουθεί να βρίσκεται
στα χαρτοφυλάκια των
εταιρειών διαχείρισης
απαιτήσεων.
Έτσι, ένα μεγάλο μέρος
του διαθέσιμου
εισοδήματος κατευθύνεται
στην κάλυψη φορολογικών
υποχρεώσεων, ενοικίων,
δανειακών δόσεων και
παλαιότερων οφειλών,
περιορίζοντας περαιτέρω
τη δυνατότητα
δημιουργίας
αποταμιεύσεων.
Γιατί αυξάνονται οι
επιχειρηματικές
καταθέσεις
Η ενίσχυση των
επιχειρηματικών
καταθέσεων δεν φαίνεται
να αποτελεί συγκυριακό
φαινόμενο.
Ο ετήσιος ρυθμός αύξησής
τους εκτινάχθηκε στο
18,7%,
από 10,8%
έναν μήνα νωρίτερα,
εξέλιξη που αντανακλά τη
βελτίωση της
επιχειρηματικής
ρευστότητας.
Η εικόνα αυτή συνδέεται
κυρίως με τρεις
παράγοντες:
την ιδιαίτερα ισχυρή
έναρξη της φετινής
τουριστικής περιόδου,
την επιτάχυνση των έργων
που χρηματοδοτούνται από
το Ταμείο Ανάκαμψης,
κυρίως σε κατασκευές,
ενέργεια, πληροφορική
και τεχνικές υπηρεσίες,
και τη σημαντική αύξηση
των ονομαστικών τζίρων
που προκάλεσε ο υψηλός
πληθωρισμός της
τελευταίας τριετίας.
Τα τελευταία στοιχεία
της Eurostat
δείχνουν ότι, παρά τη
σταδιακή επιβράδυνση της
ευρωπαϊκής οικονομίας,
οι ελληνικές
επιχειρήσεις
εξακολουθούν να
εμφανίζουν ισχυρή
δυναμική, ιδιαίτερα στον
τομέα των υπηρεσιών.
Δύο διαφορετικές
πραγματικότητες
Τα στοιχεία δείχνουν ότι
η ελληνική οικονομία
δημιουργεί σήμερα
περισσότερη ρευστότητα
από ό,τι πριν από λίγα
χρόνια. Η ρευστότητα
αυτή, όμως, κατανέμεται
άνισα.
Από τη μία πλευρά, οι
επιχειρήσεις εμφανίζουν
αυξημένους τζίρους,
ενισχυμένα ταμειακά
διαθέσιμα και υψηλότερες
τραπεζικές καταθέσεις.
Από την άλλη, τα
νοικοκυριά συνεχίζουν να
αντιμετωπίζουν έντονες
πιέσεις από την
ακρίβεια, να εμφανίζουν
τη χαμηλότερη
αποταμίευση στην
Ευρωπαϊκή Ένωση και να
επιβαρύνονται από υψηλά
επίπεδα ιδιωτικού
χρέους.
Οι αριθμοί, επομένως,
δεν είναι
αντικρουόμενοι. Απλώς
περιγράφουν δύο
διαφορετικές όψεις της
ίδιας οικονομίας: μια
επιχειρηματική πλευρά
που ενισχύει τη
ρευστότητά της και μια
κοινωνική πραγματικότητα
όπου μεγάλο μέρος των
οικογενειών εξακολουθεί
να δυσκολεύεται να
δημιουργήσει ακόμη και
ένα μικρό αποθεματικό.
|
