Το πρόβλημα είναι ότι όσο πλησιάζει η έναρξη της περιόδου θέρμανσης, τόσο δυσκολότερη γίνεται η εξίσωση.

Ντίζελ πάνω από βενζίνη

Η πίεση είναι ήδη εμφανής στην αγορά καυσίμων.

Το ντίζελ κίνησης έχει πλέον ξεπεράσει σε μέση πανελλαδική τιμή τη βενζίνη, φθάνοντας τα 2,217 ευρώ ανά λίτρο, ενώ η μέση τιμή της αμόλυβδης βρίσκεται στα 2,195 ευρώ.

Σε 18 νομούς η τιμή της βενζίνης έχει ήδη ξεπεράσει τα 2,20 ευρώ ανά λίτρο.

Η εξέλιξη του ντίζελ έχει ιδιαίτερη σημασία για τον πληθωρισμό, καθώς πρόκειται για καύσιμο που χρησιμοποιείται ευρέως στις μεταφορές, στη διανομή προϊόντων, στη γεωργία και στη βιομηχανία.

Επομένως, η άνοδος της τιμής του δεν σταματά στο πρατήριο. Μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος μεταφοράς και παραγωγής και από εκεί στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Το ρεύμα περνά το όριο των 200 ευρώ

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η εικόνα στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η τιμή της μεγαβατώρας έφθασε σήμερα στα 211,76 ευρώ, μετά από ημερήσια άνοδο σχεδόν 17%.

Σε σύγκριση με τα περίπου 76 ευρώ/MWh την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, η αύξηση φθάνει το 177,63%.

Παράλληλα, η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου κινείται κοντά στα 160 ευρώ/MWh, περίπου 20% υψηλότερα από τον μέσο όρο του Αυγούστου.

Η Ελλάδα δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Στη Ρουμανία και την Ουγγαρία οι τιμές ξεπέρασαν επίσης τα 230 ευρώ/MWh, γεγονός που καταδεικνύει ότι η ενεργειακή πίεση έχει λάβει ευρύτερες διαστάσεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Έρχεται νέο σοκ στο τελευταίο τρίμηνο;

Οι εκτιμήσεις της Montel αυξάνουν την ανησυχία για τους επόμενους μήνες.

Ο ευρωπαϊκός ενεργειακός οίκος εκτιμά ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 66% σε ετήσια βάση στο τέταρτο τρίμηνο, εφόσον παραμείνουν οι πιέσεις στις τιμές του φυσικού αερίου και η υδροηλεκτρική παραγωγή συνεχίσει να επηρεάζεται από την ξηρασία.

Ένα τέτοιο σενάριο θα μετατόπιζε αναπόφευκτα το βάρος της συζήτησης και πέρα από τα καύσιμα.

Εάν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας παραμείνει σε αυτά τα επίπεδα, η κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα: την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από μια νέα ενεργειακή μετακύλιση στον πληθωρισμό.

Η βιομηχανία βρίσκεται ήδη υπό πίεση

Το πρόβλημα είναι ακόμη εντονότερο για την ενεργοβόρα βιομηχανία.

Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, περίπου 700 ενεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας λόγω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Για τις επιχειρήσεις αυτές, η ενέργεια δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη λειτουργική δαπάνη. Μπορεί να καθορίσει εάν μια παραγωγική μονάδα παραμένει ανταγωνιστική ή μεταφέρει δραστηριότητες εκτός Ελλάδας.

Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης και στη γενική συνέλευση του ΣΕΒ στις 6 Οκτωβρίου, όπου θα παρευρεθεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Οι αντιδράσεις της βιομηχανίας, ωστόσο, αναμένεται να εκδηλωθούν νωρίτερα.

Το δύσκολο στοίχημα των 1,75 ευρώ

Προς το παρόν, το οικονομικό επιτελείο έχει στρέψει το βάρος στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Οι διαβουλεύσεις με τα δύο διυλιστήρια της χώρας βρίσκονται σε εξέλιξη και η συμμετοχή τους θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για το τελικό ύψος της κρατικής παρέμβασης.

Η εξίσωση, ωστόσο, έχει έναν μεγάλο άγνωστο: την τιμή του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές την ημέρα έναρξης της διάθεσης.

Εάν η τιμή εκκίνησης βρίσκεται κοντά στα 2 ευρώ το λίτρο, το κόστος για την επίτευξη του κυβερνητικού στόχου θα είναι διαφορετικό από εκείνο που θα απαιτηθεί εάν οι διεθνείς τιμές κινηθούν ακόμη υψηλότερα.

Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση από τα 1,75 ευρώ, τόσο μεγαλύτερη θα πρέπει να είναι η συνεισφορά είτε του Δημοσίου είτε των διυλιστηρίων είτε και των δύο.

Αυτό καθιστά ιδιαίτερα δύσκολο τον ακριβή σχεδιασμό του πακέτου πριν ξεκαθαρίσει η πορεία των διεθνών τιμών.

Αύξηση και στο επίδομα θέρμανσης

Παράλληλα με την παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου, η κυβέρνηση προσανατολίζεται και σε αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.

Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει προαναγγείλει ότι το ποσό που θα λάβουν οι δικαιούχοι θα αυξηθεί, χωρίς αλλαγή στα ισχύοντα εισοδηματικά κριτήρια.

Έτσι, η κυβερνητική παρέμβαση διαμορφώνεται σε δύο επίπεδα: προσπάθεια συγκράτησης της τιμής στην αγορά και παράλληλη ενίσχυση των νοικοκυριών που δικαιούνται επίδομα.

Παραμένουν οι επιδοτήσεις σε βενζίνη και ντίζελ

Στο τραπέζι βρίσκεται επίσης η παράταση των υφιστάμενων επιδοτήσεων για τα καύσιμα κίνησης.

Πρόκειται για επιδότηση 5 λεπτών ανά λίτρο στη βενζίνη και 10 λεπτών στο ντίζελ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, που εφαρμόζεται από τις 14 Ιουλίου.

Η παράταση θα προσθέσει δημοσιονομικό κόστος, αλλά ταυτόχρονα θα λειτουργήσει ως προσωρινό ανάχωμα στις τιμές των καυσίμων και στις δευτερογενείς επιπτώσεις τους στον πληθωρισμό.

Από το πετρέλαιο στο ρεύμα

Το μεγαλύτερο ερώτημα πλέον είναι εάν η ενεργειακή κρίση θα περιοριστεί στα καύσιμα ή θα μετατραπεί σε γενικευμένο ενεργειακό σοκ.

Το πετρέλαιο θέρμανσης είναι σήμερα η άμεση προτεραιότητα της κυβέρνησης. Όμως η άνοδος της χονδρεμπορικής ηλεκτρικής ενέργειας, οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου και η πίεση στη βιομηχανία δημιουργούν ένα πολύ μεγαλύτερο μέτωπο.

Εάν οι τιμές ενέργειας παραμείνουν υψηλές και κατά το τελευταίο τρίμηνο, η επίδραση δεν θα περιοριστεί στους λογαριασμούς ηλεκτρικού και στα πρατήρια καυσίμων.

Θα περάσει στις μεταφορές, στη βιομηχανία, στα τρόφιμα και τελικά στο κόστος ζωής.

Γι' αυτό και το πραγματικό στοίχημα της κυβέρνησης δεν είναι μόνο να πετύχει μια τιμή κάτω από 1,75 ευρώ στο πετρέλαιο θέρμανσης. Είναι να εμποδίσει την ενεργειακή ακρίβεια να εξελιχθεί σε νέο, ευρύτερο πληθωριστικό κύμα.