Στο πλαίσιο των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η ΕΕ –με κυριότερη την κάλυψη του τεχνολογικού χάσματος έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας μέσω αυξημένων επενδύσεων– η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι καθίσταται αναγκαία η ενίσχυση και η πιο συστηματική χρήση της έκδοσης κοινού ευρωπαϊκού χρέους. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, έως σήμερα η ΕΕ έχει εκδώσει περίπου 1 τρισ. ευρώ κοινό χρέος, τη στιγμή που το αντίστοιχο μέγεθος των Ηνωμένων Πολιτειών ανέρχεται στα 27 τρισ. δολάρια.

Σύμφωνα με το έγγραφο, η περιορισμένη ρευστότητα των ευρωπαϊκών κοινών ομολόγων δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες των διεθνών αγορών, οι οποίες επιθυμούν μεγαλύτερο βάθος και δυνατότητα τοποθετήσεων σε τίτλους που εκδίδει η Κομισιόν, παρά το γεγονός ότι αυτοί διαθέτουν την υψηλότερη δυνατή πιστοληπτική διαβάθμιση (ΑΑΑ).

Η Επιτροπή δεν παραβλέπει τις πολιτικές δυσκολίες που συνοδεύουν τη διεύρυνση της κοινής έκδοσης χρέους. Υπενθυμίζει ότι χώρες όπως η Γερμανία και άλλα κράτη του Βορρά, μεταξύ αυτών και η Φινλανδία, αποδέχθηκαν τη λύση του κοινού χρέους την περίοδο της πανδημίας και στη συνέχεια για τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ωστόσο σήμερα εμφανίζονται απρόθυμες να συνεχιστεί αυτή η πρακτική. Παρ’ όλα αυτά, το έγγραφο σημειώνει ότι υπό τις παρούσες συνθήκες οι εξελίξεις εντός της Ένωσης δύσκολα μπορούν να προχωρήσουν με διαφορετικό τρόπο, γι’ αυτό και το ζήτημα τίθεται εκ νέου προς συζήτηση στο Eurogroup.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα καταθέσει γραπτή παρέμβαση στη Σύνοδο Κορυφής της ερχόμενης Πέμπτης. Στη Σύνοδο θα συμμετάσχουν και οι Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, με αντικείμενο την επιτάχυνση κρίσιμων μεταρρυθμίσεων που παραμένουν σε εκκρεμότητα.

Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων που θα αναδείξει η ΕΚΤ περιλαμβάνονται η άμεση ενοποίηση του χρηματοπιστωτικού τομέα, η άρση των υφιστάμενων εμποδίων στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και η προώθηση του θεσμικού πλαισίου για το ψηφιακό ευρώ. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί και στην ανάγκη ανάπτυξης σύγχρονων ψηφιακών συστημάτων πληρωμών, ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να μην υστερήσει περαιτέρω έναντι άλλων μεγάλων οικονομιών.

Η “Ομάδα των Έξι” και ο ρόλος της στις επερχόμενες αποφάσεις

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, τόσο για τη Σύνοδο Κορυφής όσο και για τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών της επόμενης Δευτέρας, παρουσιάζει η ενδεχόμενη πιο ενεργή παρουσία της λεγόμενης «Ομάδας των Έξι» ισχυρότερων οικονομιών της ΕΕ, στην οποία συμμετέχουν η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πολωνία και η Ολλανδία. Μέχρι σήμερα, η ομάδα αυτή λειτουργεί με άτυπο χαρακτήρα.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία έχει θέσει στο επίκεντρο της κοινής της ατζέντας ζητήματα όπως η τραπεζική ενοποίηση, η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς, η ενίσχυση της κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής άμυνας και ασφάλειας, καθώς και η αποκατάσταση και θωράκιση της εφοδιαστικής αλυσίδας για κρίσιμα ορυκτά που απαιτούνται από την ευρωπαϊκή βιομηχανία.

Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί τις επόμενες ημέρες είναι αν η «Ομάδα των Έξι» θα λειτουργήσει ως καταλύτης για τη διαμόρφωση ευρύτερης συναίνεσης, επιταχύνοντας τις αναγκαίες αλλαγές σε επίπεδο ΕΕ, ή αν θα επιχειρήσει να χαράξει μια πιο αυτόνομη πορεία, την οποία στη συνέχεια θα κληθούν να ακολουθήσουν τα υπόλοιπα 21 κράτη-μέλη.