Το εγχείρημα απαιτεί τεράστιες επενδύσεις και τεχνογνωσία, καθώς οι γεωτρήσεις θα πρέπει να πραγματοποιηθούν σε ακραία βάθη και σε περιβάλλοντα πολύ υψηλών πιέσεων και θερμοκρασιών.

Ένα πετρελαϊκό στοίχημα δισεκατομμυρίων

Η Pemex είχε επιχειρήσει να εξερευνήσει την περιοχή το 2018, χωρίς να καταφέρει να εντοπίσει εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα. Η γεώτρηση έφθασε σε βάθος άνω των 7.800 μέτρων κάτω από τον πυθμένα της θάλασσας, διαπερνώντας τεράστιες μάζες αλατιού.

Η αποτυχία εκείνης της προσπάθειας, ωστόσο, δεν θεωρείται άχρηστη. Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν προσφέρουν σήμερα πολύτιμες πληροφορίες για τη γεωλογία της περιοχής και μπορούν να μειώσουν τους κινδύνους μιας νέας γεώτρησης.

Αυτή τη φορά, η Pemex έχει στο πλευρό της την Petrobras, η οποία διαθέτει μοναδική εμπειρία στην εξερεύνηση των λεγόμενων υποαλατικών κοιτασμάτων.

Η βραζιλιάνικη εταιρεία έχει αποκτήσει τεράστια τεχνογνωσία από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων κάτω από τα στρώματα αλατιού στα ανοικτά του Ρίο ντε Τζανέιρο. Η ανακάλυψη του Tupi το 2006 αποτέλεσε σημείο καμπής για την Petrobras και συνέβαλε καθοριστικά στην ενίσχυση της παραγωγής πετρελαίου της Βραζιλίας.

Το Μεξικό επιχειρεί τώρα να μεταφέρει αυτή την τεχνογνωσία στον Κόλπο του Μεξικού.

Γιατί τα αρχαία πετρώματα είναι τόσο σημαντικά

Το ενδιαφέρον για τους συγκεκριμένους γεωλογικούς σχηματισμούς δεν είναι τυχαίο.

Τα αρχαιότερα πετρώματα μπορούν να αποτελούν το λεγόμενο «μητρικό πέτρωμα», δηλαδή το γεωλογικό περιβάλλον στο οποίο οργανική ύλη συσσωρεύτηκε, συμπιέστηκε και μετασχηματίστηκε επί εκατομμύρια χρόνια υπό την επίδραση υψηλών θερμοκρασιών και πιέσεων, δημιουργώντας πετρέλαιο και φυσικό αέριο.

Αντίθετα, οι νεότεροι σχηματισμοί λειτουργούν συχνά ως δεξαμενές στις οποίες μετακινήθηκαν και παγιδεύτηκαν υδρογονάνθρακες που προήλθαν από παλαιότερα πετρώματα.

Αυτό δημιουργεί την πιθανότητα η περιοχή να διαθέτει πολύ μεγαλύτερο πετρελαϊκό δυναμικό από εκείνο που υποδηλώνουν οι μέχρι σήμερα γνωστές δομές.

Το αμερικανικό τμήμα του Κόλπου του Μεξικού, για παράδειγμα, διαθέτει μεγάλα κοιτάσματα σε πετρώματα ηλικίας περίπου 20 εκατομμυρίων ετών. Η νέα εξερεύνηση στρέφεται σε γεωλογικούς σχηματισμούς περίπου οκτώ φορές παλαιότερους.

Η Petrobras φέρνει την τεχνογνωσία

Η συνεργασία των δύο εταιρειών έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η Pemex αντιμετωπίζει σημαντικούς οικονομικούς και παραγωγικούς περιορισμούς.

Η μεξικανική πετρελαϊκή εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό χρέος, μειωμένη παραγωγή και χρόνια προβλήματα αποτελεσματικότητας, ενώ έχει επιβαρυνθεί και από το ιστορικό σοβαρών ατυχημάτων στις εγκαταστάσεις της.

Η Petrobras, αντίθετα, έχει μετατρέψει την εξερεύνηση πολύ βαθιών και δύσκολων γεωλογικών σχηματισμών σε βασικό ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα.

Η συνεργασία δίνει έτσι στην Pemex πρόσβαση σε τεχνολογία και τεχνογνωσία που θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να αναπτύξει μόνη της.

Οι ομάδες των δύο εταιρειών έχουν ήδη αρχίσει να αναλύουν σεισμικά και άλλα γεωλογικά δεδομένα, προκειμένου να εντοπίσουν τις περιοχές με τις υψηλότερες πιθανότητες επιτυχίας.

Το τεράστιο τεχνικό εμπόδιο του αλατιού

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο να βρεθεί πετρέλαιο, αλλά να αποδειχθεί ότι μπορεί να αντληθεί με οικονομικά βιώσιμο τρόπο.

Τα βαθιά στρώματα αλατιού αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες τεχνικές προκλήσεις για τις υπεράκτιες γεωτρήσεις. Σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες και πιέσεις το αλάτι μπορεί να παραμορφώνεται, συμπεριφερόμενο περισσότερο σαν παχύρρευστο υλικό παρά σαν συμπαγές πέτρωμα.

Η διάτρηση μέσα από τέτοιους σχηματισμούς απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό, ιδιαίτερα προηγμένες τεχνικές και πολύ αυστηρό έλεγχο των πιέσεων.

Και ακόμη και αν εντοπιστεί πετρέλαιο, το κρίσιμο ερώτημα θα είναι εάν η παραγωγή μπορεί να πραγματοποιηθεί με κόστος που να δικαιολογεί τις τεράστιες αρχικές επενδύσεις.

Οι δύο εταιρείες εξετάζουν, παράλληλα, και άλλους γεωλογικούς σχηματισμούς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται πετρώματα που δημιουργήθηκαν από υποθαλάσσιες κατολισθήσεις λάσπης και άμμου, καθώς και νεότερες και πιο ρηχές δομές αλατιού.

Γιατί η προσπάθεια αφορά ολόκληρη την αγορά πετρελαίου

Η επιτυχία ή η αποτυχία της εξερεύνησης δεν αφορά μόνο το Μεξικό και τη Βραζιλία.

Η γεωπολιτική αναταραχή στη Μέση Ανατολή έχει αναδείξει ξανά τον κίνδυνο υπερβολικής εξάρτησης της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου από συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.

Η ανακάλυψη νέων μεγάλων κοιτασμάτων στον Ατλαντικό και στον Κόλπο του Μεξικού θα μπορούσε να προσθέσει μια σημαντική νέα πηγή προσφοράς στις παγκόσμιες αγορές και να ενισχύσει τη διαφοροποίηση της παραγωγής.

Για τη Βραζιλία, η επέκταση της τεχνογνωσίας της Petrobras εκτός της εγχώριας αγοράς θα αποτελούσε σημαντική γεωπολιτική και επιχειρηματική εξέλιξη. Για το Μεξικό, όμως, το διακύβευμα είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Η τελευταία μεγάλη ευκαιρία της Pemex

Ένα κοίτασμα αντίστοιχου μεγέθους με το Tupi θα μπορούσε να αλλάξει τις προοπτικές της Pemex και να προσφέρει στο Μεξικό μια νέα βάση για την αναζωογόνηση της πετρελαϊκής παραγωγής.

Η χώρα προσπαθεί εδώ και χρόνια να αντιστρέψει την πτωτική πορεία της παραγωγής της, σε μια περίοδο κατά την οποία η Pemex αντιμετωπίζει υψηλό χρέος και σοβαρές χρηματοδοτικές ανάγκες.

Γι' αυτό και η νέα προσπάθεια στον Κόλπο του Μεξικού αποτελεί κάτι περισσότερο από μια ακόμη ερευνητική γεώτρηση.

Είναι ένα στοίχημα δισεκατομμυρίων με δυνητικά τεράστια ανταμοιβή: την ανακάλυψη ενός νέου πετρελαϊκού «θησαυρού» που δημιουργήθηκε πριν από την εποχή των ανθρώπων και θα μπορούσε, εάν αποδειχθεί οικονομικά αξιοποιήσιμος, να επηρεάσει την ενεργειακή ισορροπία της επόμενης δεκαετίας.