Η συμπεριφορά αυτή αποτυπώνει μια ιδιαίτερα επιθετική επενδυτική στρατηγική: οι επενδυτές δεν απομακρύνονται από τα προϊόντα που έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες απώλειες, αλλά αντίθετα αυξάνουν τις τοποθετήσεις τους, προσδοκώντας μια ισχυρή αντίδραση.

Δισεκατομμύρια στις μεγάλες πτώσεις

Ανάλογη εικόνα καταγράφηκε και σε μοχλευμένα προϊόντα που παρακολουθούν μεμονωμένες μετοχές του κλάδου.

Ένα ETF της CSOP Asset Management που προσφέρει διπλάσια ημερήσια απόδοση της SK Hynix συγκέντρωσε περισσότερα από 1 δισ. δολάρια καθαρών εισροών μέσα σε περίπου έξι εβδομάδες. Αυτό συνέβη ενώ το ίδιο προϊόν είχε καταγράψει πτώση 86% από το υψηλότερο έως το χαμηλότερο σημείο του.

Στην περίπτωση της Sandisk, οι επενδυτές τοποθέτησαν περίπου 350 εκατ. δολάρια σε μοχλευμένο ETF, παρά το γεγονός ότι η μετοχή της εταιρείας υποχώρησε κατά 46% μόνο τον Ιούλιο. Το αντίστοιχο ETF έχασε 85% από το υψηλό του Ιουνίου μέχρι το χαμηλό του επόμενου μήνα.

Η τάση αυτή επιβεβαιώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς εξακολουθεί να ακολουθεί τη λογική του «buy the dip», θεωρώντας τις μεγάλες διορθώσεις ευκαιρία για επιθετικές τοποθετήσεις.

Ο Ben Snider της Goldman Sachs επισημαίνει ότι η αγορά χαμηλά και η πώληση υψηλότερα αποτελεί ιδιαίτερα δημοφιλή στρατηγική στα μοχλευμένα ETF. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι η μεγάλη μόχλευση μπορεί να μετατρέψει μια προσωρινή διόρθωση σε καταστροφική απώλεια κεφαλαίου.

Η μόχλευση πολλαπλασιάζει και τις απώλειες

Τα μοχλευμένα ETF χρησιμοποιούν παράγωγα ώστε να προσφέρουν πολλαπλάσια ημερήσια απόδοση ενός δείκτη ή μιας μετοχής. Επομένως, μια άνοδος 5% μπορεί να μεταφραστεί σε πολύ μεγαλύτερο ημερήσιο κέρδος, αλλά το ίδιο ισχύει και στην αντίθετη κατεύθυνση.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν τα προϊόντα αφορούν μεμονωμένες μετοχές με υψηλή μεταβλητότητα. Η SK Hynix, για παράδειγμα, παρουσίαζε σε αρκετές συνεδριάσεις ημερήσιες διακυμάνσεις της τάξης του 10% ή και περισσότερο.

Η Barclays έχει προειδοποιήσει ότι οι εισροές στα μοχλευμένα ETF αποτελούν χαρακτηριστική ένδειξη της τάσης των επενδυτών να αγοράζουν στις μεγάλες πτώσεις. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, η πρακτική αυτή μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά επικίνδυνη όταν η πτώση δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η Νότια Κορέα στο επίκεντρο

Ιδιαίτερα έντονο είναι το φαινόμενο στη Νότια Κορέα, όπου τα μοχλευμένα προϊόντα μεμονωμένων μετοχών έχουν αποκτήσει τεράστια δημοτικότητα μεταξύ των ιδιωτών επενδυτών.

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι περισσότεροι από 1,2 εκατ. λογαριασμοί ιδιωτών επενδυτών που χρησιμοποιούσαν μόχλευση ενεργοποίησαν απαιτήσεις για πρόσθετες εξασφαλίσεις στα μέσα Ιουλίου, όταν η αγορά βρέθηκε υπό ισχυρή πίεση.

Η αντίδραση των αρχών ήταν να περιορίσουν την έκθεση των ιδιωτών σε αυτά τα προϊόντα και να επιβάλουν υποχρεωτική εκπαίδευση πριν από την πραγματοποίηση συναλλαγών σε μοχλευμένα αμοιβαία κεφάλαια μεμονωμένων μετοχών.

Ωστόσο, οι εισροές δείχνουν ότι η διάθεση για ανάληψη υψηλού κινδύνου δεν έχει εξαφανιστεί. Οι επενδυτές εξακολουθούν να αναζητούν την επόμενη μεγάλη ανάκαμψη, ακόμη και μετά από απώλειες που σε ορισμένες περιπτώσεις προσεγγίζουν το σύνολο της επένδυσης.

43 ETF έχασαν πάνω από 90%

Η εικόνα των τελευταίων μηνών είναι ιδιαίτερα σκληρή για την αγορά των μοχλευμένων και αντίστροφων ETF.

Σύμφωνα με την Kepler Cheuvreux, 43 τέτοια προϊόντα έχουν χάσει πάνω από το 90% της αξίας τους μέσα στους τελευταίους 12 μήνες. Ανάμεσά τους βρίσκονται ETF που συνδέονται με εταιρείες όπως Intel, ASML, TSMC, AMD, SK Hynix και Sandisk, αλλά και μετοχές που σχετίζονται με την αγορά κρυπτονομισμάτων, όπως η MicroStrategy και η Coinbase.

Παράλληλα, μέχρι στιγμής φέτος έχουν καταγραφεί 122 διαγραφές μοχλευμένων ETF μεμονωμένων μετοχών, αριθμός που έχει ήδη ξεπεράσει το προηγούμενο ετήσιο ρεκόρ των 98 διαγραφών του 2023.

Το φαινόμενο δείχνει πόσο γρήγορα δημιουργούνται και καταργούνται αυτά τα προϊόντα, ανάλογα με το επενδυτικό ενδιαφέρον. Όταν η ζήτηση εξαφανίζεται, τα ETF μπορούν να οδηγηθούν σε κλείσιμο μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Νέα ρεκόρ στις εκδόσεις

Παρά τις τεράστιες απώλειες, η ζήτηση για νέα μοχλευμένα προϊόντα παραμένει ισχυρή.

Μέχρι τις 12 Αυγούστου είχαν λανσαριστεί 303 νέα προϊόντα, σύμφωνα με στοιχεία της Trackinsight της Kepler Cheuvreux, πολύ κοντά στο ιστορικό ρεκόρ των 324 νέων εκδόσεων που καταγράφηκε σε ολόκληρο το 2025.

Η τάση δημιουργεί ένα νέο μοντέλο στην αγορά ETF: οι εκδότες λανσάρουν προϊόντα, δοκιμάζουν το επενδυτικό ενδιαφέρον και, εφόσον αυτό δεν επιβεβαιωθεί, τα αποσύρουν γρήγορα και μεταφέρουν το κεφάλαιο και την τεχνογνωσία σε νέα προϊόντα.

Η οικονομική λογική είναι απλή. Οι προμήθειες από τα συγκεκριμένα προϊόντα είναι αρκετά υψηλές ώστε το μοντέλο να παραμένει κερδοφόρο ακόμη και αν μόνο ένα μικρό μέρος των νέων εκδόσεων αποδειχθεί επιτυχημένο.

«Καζίνο» αντί για επένδυση;

Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν η εκρηκτική ανάπτυξη των μοχλευμένων ETF αποτελεί ένδειξη ώριμης επενδυτικής αγοράς ή σημάδι υπερβολικής κερδοσκοπίας.

Η έντονη μεταβλητότητα μπορεί να δημιουργήσει εντυπωσιακές αποδόσεις σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να εξαφανίσει σχεδόν ολόκληρο το κεφάλαιο ενός επενδυτή. Αυτό γίνεται ιδιαίτερα επικίνδυνο όταν η μόχλευση συνδυάζεται με μεμονωμένες μετοχές υψηλού beta και επενδυτές που επιχειρούν να προβλέψουν το απόλυτο χαμηλό.

Το γεγονός ότι κεφάλαια προσελκύουν δισεκατομμύρια δολάρια ακόμη και μετά από απώλειες 70%, 80% ή και 90% δείχνει ότι η «αγορά της πτώσης» παραμένει βαθιά ριζωμένη στη συμπεριφορά των επενδυτών.

Όμως, όταν η μόχλευση είναι τόσο υψηλή, η διαφορά μεταξύ μιας επιθετικής επένδυσης και ενός στοιχήματος γίνεται εξαιρετικά μικρή. Και αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η φετινή έκρηξη των μοχλευμένων ETF προκαλεί πλέον αυξημένη ανησυχία σε αναλυτές και εποπτικές αρχές.