Ενδεικτικά, το πραγματικό μέσο ενοίκιο υπερβαίνει τα 450 ευρώ, ενώ το 70% των ενοικιαστών δηλώνει ότι καταβάλλει έως 600 ευρώ τον μήνα. Στόχος της κυβερνητικής πολιτικής είναι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η ανάκτηση εσόδων που χάνονται στην παραοικονομία, αλλά και η διαμόρφωση μιας νέας κουλτούρας φορολογικής συμμόρφωσης. Όπως έχει επισημανθεί και από τον πρωθυπουργό, η αποκάλυψη των πραγματικών εισοδημάτων μπορεί να δημιουργήσει περιθώριο για νέα μείωση της φορολογίας στα εισοδήματα από ενοίκια.

Το ΜΙΔΑ φέρνει στο φως τα αδήλωτα μισθώματα

Κεντρικό εργαλείο αυτής της στρατηγικής αποτελεί το ΜΙΔΑ, μέσω του οποίου καθιερώνεται η υποχρεωτική απογραφή όλων των ακινήτων και η ηλεκτρονική δήλωση της χρήσης τους. Κάθε ακίνητο θα πρέπει να ενταχθεί σε συγκεκριμένη κατηγορία (κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία, μακροχρόνια ή βραχυχρόνια μίσθωση, επαγγελματική χρήση, κενό ακίνητο κ.ά.), δημιουργώντας μια ενιαία βάση δεδομένων, πλήρως διασυνδεδεμένη με την ΑΑΔΕ, το Ε9 και τις λοιπές κρατικές πλατφόρμες.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μισθώσεις. Το σύστημα θα διασταυρώνει αν ένα ακίνητο είναι μισθωμένο, κενό ή παραχωρημένο, ενώ τα δηλωθέντα μισθώματα θα συγκρίνονται με καταναλώσεις και τραπεζικές κινήσεις. Τα εισοδήματα από ενοίκια θα εμφανίζονται προσυμπληρωμένα στο έντυπο Ε2 και θα μεταφέρονται αυτόματα στο Ε1, περιορίζοντας δραστικά τις δυνατότητες απόκρυψης.

Στο σύστημα θα συμμετέχουν και οι ενοικιαστές, ώστε να ταυτοποιούνται τα εκμισθούμενα ακίνητα με τις δηλώσεις των ιδιοκτητών. Όλες οι περιπτώσεις «μαύρων» μισθωμάτων θα τίθενται στο στόχαστρο των ελέγχων.

Υποχρεωτικές πληρωμές μέσω τραπεζών

Η απογραφή αποτελεί μόνο το πρώτο στάδιο. Από 1η Απριλίου, οι πληρωμές των ενοικίων θα πραγματοποιούνται αποκλειστικά μέσω τραπεζικού συστήματος, καταργώντας τις συναλλαγές με μετρητά. Κάθε πληρωμή θα αφήνει ψηφιακό ίχνος, επιτρέποντας στην ΑΑΔΕ να συγκρίνει τα δηλωθέντα ποσά με τις πραγματικές καταθέσεις στους λογαριασμούς των ιδιοκτητών.

Έτσι, αν για παράδειγμα δηλώνεται ενοίκιο 300 ευρώ αλλά κατατίθενται σταθερά 550 ή 600 ευρώ, το σύστημα θα εντοπίζει την ασυμφωνία. Παράλληλα, νέοι αλγόριθμοι θα μπορούν να ανιχνεύουν πιο σύνθετες πρακτικές, όπως πληρωμές μέσω τρίτων λογαριασμών ή έμμεσες μεταφορές, ενεργοποιώντας αυτοματοποιημένες ειδοποιήσεις για πιθανή φοροδιαφυγή.

Επιστροφή ενοικίου: τα στοιχεία

Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, το 2025 932.000 δικαιούχοι έλαβαν την επιστροφή ενοικίου σε τρεις χρονικές περιόδους, με το συνολικό ποσό να ξεπερνά τα 210 εκατ. ευρώ. Η μέση ενίσχυση ανά νοικοκυριό ανήλθε στα 225 ευρώ, βάσει των δηλωμένων μισθωμάτων.

Για το 2026 εκτιμάται ότι τόσο ο αριθμός των δικαιούχων όσο και το συνολικό ποσό επιστροφών θα αυξηθούν, καθώς αναμένεται να δηλωθούν περισσότερα πραγματικά εισοδήματα.

Η χορήγηση της ενίσχυσης προϋποθέτει την πλήρωση συγκεκριμένων εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων, διαφοροποιούμενων ανάλογα με το αν πρόκειται για κύρια ή φοιτητική κατοικία.

Για κύρια κατοικία, το ετήσιο οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει:

20.000 ευρώ για άγαμους

28.000 ευρώ για έγγαμους ή μέλη συμφώνου συμβίωσης, με προσαύξηση 4.000 ευρώ ανά τέκνο

31.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο πέραν του πρώτου

Η συνολική αξία ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να ξεπερνά:

120.000 ευρώ για άγαμους

120.000 ευρώ προσαυξημένα κατά 20.000 ευρώ για τον/τη σύζυγο ή κάθε εξαρτώμενο τέκνο

Για φοιτητική κατοικία, εξετάζονται μόνο τα εισοδηματικά κριτήρια, ανεξάρτητα από το αν η κατοικία δηλώνεται στη φορολογική δήλωση των γονέων ή του ίδιου του φοιτητή.