Στην πρώτη φάση λειτουργίας, πάντως, δεν θα ενεργοποιηθεί το πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστών, γνωστό ως «Τειρεσίας των ενοικιαστών». Έτσι, οι ιδιοκτήτες ακινήτων δεν θα μπορούν ακόμη να αντλούν μέσω του Δημοσίου στοιχεία για την οικονομική συνέπεια ενός υποψήφιου μισθωτή.

Ένα ενιαίο σκορ για κάθε φορολογούμενο

Το νέο σύστημα θα δημιουργεί μια συνολική εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς φυσικών και νομικών προσώπων, αξιοποιώντας στοιχεία από τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου.

Η βαθμολογία θα λαμβάνει υπόψη μεταξύ άλλων:

τα δηλωθέντα εισοδήματα,

την ακίνητη και λοιπή περιουσία,

τα στοιχεία των δηλώσεων Ε1, Ε2 και Ε3,

τα δεδομένα του ΕΝΦΙΑ,

τις οφειλές προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία,

τις ενεργές ρυθμίσεις και τον βαθμό τήρησής τους,

τις εμπρόθεσμες και εκπρόθεσμες πληρωμές,

κατασχέσεις και άλλα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης,

πλειστηριασμούς,

καθώς και στοιχεία που σχετίζονται με πτωχευτικές διαδικασίες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις θα αξιοποιούνται δεδομένα της τελευταίας διετίας. Παράλληλα, η αξιολόγηση δεν θα γίνεται με οριζόντιο τρόπο, αλλά με συγκρίσεις μεταξύ φορολογουμένων που παρουσιάζουν αντίστοιχα εισοδηματικά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά.

Με αυτόν τον τρόπο, ένας μισθωτός θα αξιολογείται σε διαφορετική βάση από έναν επιχειρηματία ή έναν αγρότη, ενώ αντίστοιχη κατηγοριοποίηση θα εφαρμόζεται και στις επιχειρήσεις, ανάλογα με το μέγεθος, τον κύκλο εργασιών και τον κλάδο δραστηριότητας.

Οι τρεις πυλώνες της αξιολόγησης

Η πιστοληπτική βαθμολογία θα στηρίζεται σε τρεις βασικές παραμέτρους.

Ικανότητα αποπληρωμής: Θα εξετάζεται κατά πόσο το εισόδημα και η περιουσιακή κατάσταση επαρκούν για την κάλυψη των οικονομικών υποχρεώσεων.

Πρόθεση αποπληρωμής: Θα αξιολογείται η πραγματική συμπεριφορά του φορολογούμενου. Εάν πληρώνει εγκαίρως, εάν εμφανίζει καθυστερήσεις, εάν έχει ενταχθεί σε ρυθμίσεις και κυρίως εάν τηρεί κανονικά τις ρυθμίσεις αυτές.

Πιθανότητα αθέτησης: Το σύστημα θα επιχειρεί να εκτιμήσει την πιθανότητα δημιουργίας νέων σημαντικών ληξιπρόθεσμων χρεών μέσα στους επόμενους 12 μήνες.

Ως ουσιώδης καθυστέρηση θα θεωρείται για τα φυσικά πρόσωπα οφειλή τουλάχιστον 100 ευρώ που παραμένει απλήρωτη για 90 ημέρες. Για τις επιχειρήσεις το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στα 500 ευρώ.

Η ρύθμιση χρέους δεν σημαίνει αυτόματα χαμηλό σκορ

Μία από τις βασικές αρχές του νέου συστήματος είναι ότι δεν θα εξισώνει το ύψος των χρεών με την πιστοληπτική αξιολόγηση.

Ένας φορολογούμενος που έχει ρυθμισμένες οφειλές και τις εξυπηρετεί κανονικά δεν θα αντιμετωπίζεται απαραίτητα ως υψηλού κινδύνου. Αντίθετα, κάποιος που δεν έχει σήμερα μεγάλο υπόλοιπο χρέους αλλά παρουσιάζει επαναλαμβανόμενες καθυστερήσεις μπορεί να λάβει χαμηλότερη αξιολόγηση.

Με άλλα λόγια, το μοντέλο επιχειρεί να επιβραβεύσει τη συνέπεια και όχι απλώς την απουσία χρεών.

Η έκδοση θα γίνεται μέσω gov.gr

Η διαδικασία θα πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr, με χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet.

Ο ενδιαφερόμενος θα επιλέγει την υπηρεσία «Χορήγηση Ενημέρωσης Πιστοληπτικής Βαθμολόγησης», θα επιβεβαιώνει τα στοιχεία του και θα παρέχει τη συγκατάθεσή του για την άντληση των απαιτούμενων δεδομένων από τις βάσεις του Δημοσίου.

Μετά την υποβολή της αίτησης θα εκδίδεται αριθμός πρωτοκόλλου και η αίτηση θα τίθεται σε επεξεργασία. Η βαθμολογία αναμένεται να εκδίδεται μέσα σε 24 ώρες και θα είναι διαθέσιμη τόσο στην πλατφόρμα όσο και στην προσωπική θυρίδα του πολίτη στο gov.gr.

Το πιστοποιητικό θα έχει ηλεκτρονική σφραγίδα, μοναδικό αριθμό επαλήθευσης και ισχύ τριών μηνών.

Ποιοι θα έχουν πρόσβαση στο σκορ

Η πιστοληπτική βαθμολογία δεν θα είναι δημόσια διαθέσιμη. Τράπεζες και άλλοι φορείς θα μπορούν να την αναζητούν μόνο εφόσον προηγηθεί ρητή συναίνεση του ενδιαφερόμενου.

Ο πολίτης ή η επιχείρηση θα ενημερώνεται για το ποιος ζητά τη βαθμολογία και για ποιο σκοπό. Η έγκριση θα αφορά συγκεκριμένο αίτημα και θα συνδέεται με την απαιτούμενη άρση του φορολογικού απορρήτου αποκλειστικά για τη διαβίβαση της συγκεκριμένης πληροφορίας.

Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα ηλεκτρονικής αμφισβήτησης της αξιολόγησης. Εάν ο ενδιαφερόμενος εντοπίσει λανθασμένα ή ελλιπή στοιχεία, θα μπορεί να ζητήσει τη διόρθωσή τους και να προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Εφόσον το αίτημα γίνει αποδεκτό, τα δεδομένα θα διορθώνονται και θα εκδίδεται νέα βαθμολογία.

Ένα νέο «βιογραφικό» οικονομικής συνέπειας

Το νέο σύστημα αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο το Δημόσιο αποτυπώνει την οικονομική συμπεριφορά των πολιτών και των επιχειρήσεων.

Από μια απλή καταγραφή εισοδημάτων και χρεών, η αξιολόγηση μετατρέπεται σε ένα δυναμικό μοντέλο που εξετάζει την ιστορική συνέπεια, την ικανότητα εξυπηρέτησης υποχρεώσεων και την πιθανότητα δημιουργίας νέων οφειλών.

Η επιδίωξη είναι διπλή: αφενός να εντοπίζονται εγκαίρως οι περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου δημιουργίας νέων χρεών και αφετέρου να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο «οικονομικό προφίλ» που, με τη συναίνεση του ενδιαφερόμενου, θα μπορεί να αξιοποιείται και στις συναλλαγές του με τράπεζες και άλλους φορείς.

Έτσι, η συνέπεια στις πληρωμές και η τήρηση των ρυθμίσεων αποκτούν για πρώτη φορά κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της πιστοληπτικής εικόνας κάθε πολίτη και επιχείρησης.