Έτσι, ιδιοκτήτες που διαθέτουν ένα παλαιό ακίνητο αλλά αδυνατούν να καλύψουν το κόστος επισκευών αποκτούν τη δυνατότητα να το καταστήσουν ξανά λειτουργικό και κατοικήσιμο. Παράλληλα, όσοι επιθυμούν να το εκμεταλλευτούν επενδυτικά μπορούν να το εκμισθώσουν για τουλάχιστον πέντε χρόνια, διατηρώντας μάλιστα σταθερό το ύψος του ενοικίου κατά την πρώτη τριετία.

Σύμφωνα με την κοινή υπουργική απόφαση, παρέχεται ευελιξία ως προς τη χρήση του ακινήτου μετά την ανακαίνιση. Για παράδειγμα, κατοικία που αρχικά χρησιμοποιείται από τον ιδιοκτήτη μπορεί στη συνέχεια να εκμισθωθεί με μακροχρόνια σύμβαση χωρίς να απαιτείται επιστροφή της επιδότησης. Αντίθετα, δεν επιτρέπεται η πώληση του ακινήτου για πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση των εργασιών ούτε η αξιοποίησή του μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων τύπου Airbnb.

Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η αύξηση της προσφοράς ποιοτικών κατοικιών προς ενοικίαση. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η είσοδος ανακαινισμένων ακινήτων στην αγορά μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό και να ασκήσει πιέσεις στα ενοίκια παλαιότερων κατοικιών που δεν έχουν εκσυγχρονιστεί εδώ και χρόνια.

Παράλληλα, το πρόγραμμα επιχειρεί να καλύψει μέρος του μεγάλου επενδυτικού κενού που δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, όταν οι δαπάνες για συντήρηση και αναβάθμιση κατοικιών μειώθηκαν δραστικά. Σύμφωνα με μελέτη της Εθνικής Τράπεζας, περίπου 250.000 κατοικίες σε όλη τη χώρα έχουν καταστεί μη κατοικήσιμες εξαιτίας της εγκατάλειψης και της έλλειψης επενδύσεων, ενώ οι συνολικές ανάγκες αναβάθμισης του οικιστικού αποθέματος εκτιμώνται σε περίπου 35 δισ. ευρώ.

Το νέο πρόγραμμα προβλέπει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά επιδότησης, που κυμαίνονται από 70% έως και 95% του κόστους των εργασιών. Το ανώτατο ύψος ενίσχυσης φτάνει τις 36.000 ευρώ για άγαμους και τις 46.000 ευρώ για οικογένειες με δύο παιδιά. Τα εισοδηματικά όρια διαμορφώνονται έως τις 25.000 ευρώ για άγαμους και έως τις 45.000 ευρώ για έγγαμους με δύο παιδιά.

Αν και τα ποσά αυτά δεν επαρκούν πάντα για μια πλήρη ανακαίνιση που περιλαμβάνει εκτεταμένες παρεμβάσεις σε ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, μπορούν να καλύψουν σημαντικό μέρος των αναγκών, ιδίως όταν συνδυάζονται με ιδιωτική συμμετοχή.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του προγράμματος είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται σε εργασίες ανακαίνισης και αποκατάστασης και λιγότερο σε παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης. Συγκεκριμένα, περίπου το 80% των δαπανών αφορά επισκευές και λειτουργικές βελτιώσεις, ενώ το υπόλοιπο 20% μπορεί να καλύψει ενεργειακές παρεμβάσεις.

Στις επιλέξιμες εργασίες περιλαμβάνονται ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση ή επισκευή ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων, αλλαγές δαπέδων, ελαιοχρωματισμοί και αποκατάσταση φθορών. Το ανώτατο επιλέξιμο κόστος ορίζεται στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Παράλληλα, μπορεί να χρηματοδοτηθούν ενεργειακές παρεμβάσεις όπως αντικατάσταση κουφωμάτων, θερμομόνωση, εγκατάσταση αντλίας θερμότητας και ηλιακού θερμοσίφωνα.

Δικαιούχοι είναι ιδιοκτήτες κατοικιών έως 120 τ.μ., με οικοδομική άδεια που έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Προτεραιότητα θα δοθεί σε κενές ή αναξιοποίητες κατοικίες που παραμένουν εκτός αγοράς από το 2024 και μετά, για τις οποίες θα διατεθούν πόροι ύψους 200 εκατ. ευρώ. Τα υπόλοιπα 280 εκατ. ευρώ θα αφορούν τόσο κενά όσο και ήδη κατοικούμενα ακίνητα.

Η διαδικασία υλοποίησης θα εξελιχθεί σε δύο στάδια. Η πρώτη φάση αφορά τον έλεγχο επιλεξιμότητας μέσω της πλατφόρμας gov.gr, η οποία αναμένεται να ενεργοποιηθεί στις 15 Ιουνίου. Η δεύτερη φάση, που περιλαμβάνει την υποβολή αιτήσεων και την οριστική ένταξη των δικαιούχων, προγραμματίζεται να ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου.

Κρίσιμο στοιχείο για την επιτυχία του προγράμματος θεωρείται η δυνατότητα προκαταβολής μέρους της επιδότησης. Συγκεκριμένα, το 60% του εγκεκριμένου ποσού θα καταβάλλεται προκαταβολικά, διευκολύνοντας τους ιδιοκτήτες να ξεκινήσουν τις εργασίες χωρίς να απαιτείται πλήρης ίδια χρηματοδότηση.

Επιπλέον, προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που αφορούν υπηρεσίες μηχανικού, όπως η εκπόνηση μελετών, η έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και η έκδοση πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης. Προϋπόθεση είναι τα ακίνητα να είναι πλήρως τακτοποιημένα τόσο πολεοδομικά όσο και νομικά.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το νέο «Ανακαινίζω» έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιήσει σημαντικό αριθμό ακινήτων που σήμερα παραμένουν αναξιοποίητα, συμβάλλοντας τόσο στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών όσο και στη συνολική αναβάθμιση του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος της χώρας.